23.03.2022 | 16:00

Саха сиригэр түөрт сылгы собуота баар буолуоҕа

Саха сиригэр түөрт сылгы собуота баар буолуоҕа
Ааптар: Киин Куорат

Ньурба улууһугар ыытыллыбыт сылгы иитиитин сайыннарыыга анаммыт мунньахха түөрт хандьыдаакка «саха боруодатын үөскэтэр сылгы собуота» статус иҥэриллэр буолла. Бу туһунан өрөспүүбүлүкэ тыатын хаһаайыстыбатын миниистирэ Александр Атласов иһитиннэрдэ. 
«Саха боруодатын үөскэтэр сылгы собуота» статус иҥэриллэр хаһаайыстыбалара – «Хорообут» ХЭТ (Мэҥэ Хаҥалас улууһа), «Победа» ХЭТ (Таатта улууһа), Иван Яковлевич Строд аатынан СХПК (Амма улууһа) уонна «Арыылах» ПК (Үөһээ Дьааҥы оройуона).
Ити этиллибит сылгы собуоттарыгар статустара муус устар ыйга өрөспүүбүлүкэ тыатын хаһаайыстыбатын Министиэристибэтин иһинэн ыытыллар экспертнэй сүбэ мунньахха иҥэриллэрэ былааннанар. Инники өттүгэр кинилэргэ племенной үлэҕэ судаарыстыбаннай өйөбүл эбии миэрэлэрэ көрүллүөхтээхтэр.
«Өрөспүүбүлүкэ салалтата үөр сылгыны иитиигэ улахан болҕомтону уурар. 2017-2019 сылларга регион сылгы иитээччилэригэр 250 баазаны туттарга хас биирдии эбийиэккэ биирдии мөлүйүөн солкуобайдаах субсидия көрүллүбүтэ. Былырыын өрөспүүбүлүкэҕэ сылгы иитиитэ сайдарыгар 427 мөлүйүөн солкуобайтан тахса судаарыстыбаннай өйөбүл оҥоһуллубута», - диэн бэлиэтиир Ил Дархан Айсен Николаев. 
Ил Дархан «Өрөспүүбүлүкэ тыатын хаһаайыстыбатын сайыннарыы стратегическай хайысхаларын туһунан» Ыйааҕар сылгы собуоттарын ахсаанын 4-тэн 8-ка диэри элбэтэр соругу туруорбута. Билиҥҥи туругунан өрөспүүбүлүкэ территориятыгар 4 сылгы собуота үлэлиир, кинилэргэ 4 саҥа статуһу ылааччы эбилиннэ. 
Регион үрдүнэн сылгы иитиитинэн дьарыктанар хаһаайыстыбаларга 1631 сылгыһыт үлэлиир. Хаһаайыстыбалар бары категорияларыгар 182 тыһыынча кэриҥэ сылгы баар. Сылгы ахсаанынан Саха сирэ Уһук Илиҥҥи федеральнай уокурукка эрэ буолбакка, РФ атын субъектарын ортотугар эмиэ бастакы миэстэҕэ сылдьар. 
Үөр сылгыны иитии хаһаайыстыбаларыгар аадырыстаах көмөнөн саҥа саҕалыыр уонна дьиэ кэргэнинэн үлэлиир фермердэргэ гыраанынан өйөбүл буолар. 2012-2021 сылларга 1 тыһыынчаттан тахса гыраан бэриллибит, итинтэн 273-һэ – сылгы иитиитинэн дьарыктанар хаһаайыстыбалары тэрийиигэ уонна сайыннарыыга. Саха сирин фермердара 548 мөлүйүөн солкуобайдаах граннары ылбыттар.
Ил Дархан «Өрөспүүбүлүкэ тыатын хаһаайыстыбатын сайыннарыы стратегическай хайысхаларын туһунан» Ыйааҕар 200 типовой сылгы баазатын тутуу соруга киирэн сылдьар. 2021 сылга 10 баазаны тутууга 3-түү мөлүйүөн солкуобайдаах субсидия көрүллүбүт. Быйыл өссө 18 бааза тутуллара былааннанар, хаһаайыстыбаларга ити сыалга эмиэ 3-түү мөлүйүөн солкуобайдаах субсидия бэриллибит.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Ырыанан аата тилиннэ
Дьон | 05.05.2022 | 11:00
Ырыанан аата тилиннэ
Ааспыт үйэ 60-70 сыллара... Эдэркээн киһи бэйэтин хоһооҥҥо холонор... Тыа сирин муҥкук, сэмэй уола оччотооҕуга хантан билиэ, сэрэйиэ баарай, инники олоҕун оҥкулун...   Олох диэн дьикти. Өлбүт да кэннэ иккистээн тиллэр, олох олорор диэн баар буолар эбит. Кини орто дойду олоҕуттан арахсыбыта быданнаабытын кэннэ... ол хоһооннорун нөҥүө тилиннэ, бэйэтэ суруйан хаалларбытыныы,...
«Күөх Ньурба»: айылҕа эмтиир күүһүн туһанан
Дьон | 06.05.2022 | 15:00
«Күөх Ньурба»: айылҕа эмтиир күүһүн туһанан
Дьоҥҥо-сэргэҕэ үтүөнү оҥорор баҕа санааны олоххо киллэрэн, Ийэ айылҕабыт биэрэр сүдү күүһүн таба туһаныахха, онно эбии билиини-көрүүнү, сатабылы дьүөрэлээн, бизнес эйгэтигэр бэйэ суолун-ииһин булуохха сөп. Бүгүҥҥү дьоруойдарбыт тустарынан аҕыйах тылынан билиһиннэрдэххэ, итинник.      Дмитрий, Дайаана Саввиновтар 2013 сылтан дьиэ кэргэнинэн ыҥырыа иитиитинэн дьарыктаналлар. Бастаан ыал ийэтин дойдутугар – Сунтаарга үлэлээн саҕалаабыттар....
Бэртээхэй да идэ — бэтэринээр
Сонуннар | 04.05.2022 | 16:24
Бэртээхэй да идэ — бэтэринээр
Муус устар 30 күнүгэр Бэтэринээр күнэ буолан ааста.  Бу идэ биһиэхэ, сүөһүлээх-сылгылаах сахаларга, олус чугас. Биһиги Хатаспатыгар былыр-былыргыттан бэтэринээрдэр баар буоланнар, устуоруйаҕа киирбит аймалҕаннаах, элбэх сүтүктээх бруцеллез, сэллик курдук сыстыганнаах ыарыылар суох буолбуттара. Ама да ааспытын иһин, улахан хоромньуну таһаарбыт ыарыыны суох гынаары, саҥа атахха туран кэҥээн-тэнийэн эрэр хаһаайыстыбалары эһэн,...