16.02.2022 | 14:00

Саха сиригэр былырыын 4 тыһыынча саҥа үлэ миэстэтэ оҥоһулунна

Саха сиригэр былырыын 4 тыһыынча саҥа үлэ миэстэтэ оҥоһулунна
Ааптар: Киин Куорат

Саха сиригэр үлэнэн хааччыллыбыт нэһилиэнньэ ахсаанын элбэтэргэ туһаайыллыбыт миэрэлэр чэрчилэринэн, былырыын 4414 саҥа үлэ миэстэтэ оҥоһуллубут, олортон тутууга – 2681, промышленноска – 1292, тырааныспарга уонна суол хаһаайыстыбатыгар – 148, экологияҕа, айылҕаны туһаныыга уонна ойуур хаһаайыстыбатыгар – 85, олох-дьаһах хомунаалынай хаһаайыстыбатыгар – 20, Арктическай зуонаҕа – 98 (резиденнар). Бу туһунан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Баһылыгын уонна Бырабыыталыстыбатын пресс-сулууспата иһитиннэрдэ.
«Өрөспүүбүлүкэ бэлиитикэтин биир дьоһун хайысхатынан саҥа үлэ миэстэлэрин тэрийии буолар. Ити – Саха сирин нэһилиэнньэтин олоҕун хаачыстыбатын үрдэтиигэ төһүү күүһүнэн буолар. Хайысха сүрүн кыаҕа промышленноска уонна ИТ эйгэҕэ сытар», – диэн бэлиэтээтэ Ил Дархан Айсен Николаев.
Бүгүҥҥү күҥҥэ саҥа үлэ миэстэтин таһаарар Саха сирин сүрүн инвестициялаах бырайыактарынан Эльгинскай чох хостуур сир үс хайаны байытар фабрикатын үлэҕэ киллэрии, кыра күүрүүлээх атом станциятын тутааһыннаах «Кючус» көмүс хостуур сири баһылыырга бэлэмнэнии түһүмэх саҕаланыыта, Сиваглинскай тимир рудатын карьерыттан бастакы руданы тиэйии, Сыллахтааҕы чох разреһын үлэҕэ киллэрии буолаллар. Ити түөрт бырайыак өрөспүүбүлүкэҕэ 20 тыһыынчаттан тахса саҥа үлэ миэстэтин таһаарыахтаах.
 Итини таһынан, Нежданинскайдааҕы саҥа хайаны байытар фабрика бырайыактаммыт таһымыгар тиийдэҕинэ тыһыынчаттан тахса үлэ миэстэтэ тахсыахтаах. Эмиэ итиччэ миэстэ Өлүөнэ эбэни туоруур муостаны тутуу саҕаланнаҕына баар буолуоҕа.
«ИТ-пааркаҕа» уонна  «Якутия» технопааркаҕа былырыын 367 саҥа үлэ миэстэтэ арыллыбыт. ИТ-салааҕа инновационнай экосистиэмэ сайыннаҕына итиннэ үлэлээччи ахсаана 2024 сылга диэри 10 тыһыынча киһиэхэ тиийиэхтээх.
Промышленность эйгэтигэр сүрүн суолталааҕынан «Олохтоох кадрдары промышленноска» бырагыраама буолар, кини чэрчитинэн промышленнай хампаанньалары, тутуу тэрилтэлэрин, суол, энергетика уонна тырааныспар хаһаайыстыбаларын кытта үлэҕэ уонна анал үөрэххэ киллэрэр туһунан 43 сөбүлэҥ түһэрсиллибит. 2021 сыл түмүгүнэн ити бырагырааманан 11 тыһыынча олохтоох дьон үлэҕэ киирбит.  Саҥа оробуочай миэстэлэр Саха сирин көмүс хостуур салаатыгар эмиэ тахсыбыттар. Ол курдук былырыын итиннэ 1811 киһи үлэ булбут.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Ырыанан аата тилиннэ
Дьон | 05.05.2022 | 11:00
Ырыанан аата тилиннэ
Ааспыт үйэ 60-70 сыллара... Эдэркээн киһи бэйэтин хоһооҥҥо холонор... Тыа сирин муҥкук, сэмэй уола оччотооҕуга хантан билиэ, сэрэйиэ баарай, инники олоҕун оҥкулун...   Олох диэн дьикти. Өлбүт да кэннэ иккистээн тиллэр, олох олорор диэн баар буолар эбит. Кини орто дойду олоҕуттан арахсыбыта быданнаабытын кэннэ... ол хоһооннорун нөҥүө тилиннэ, бэйэтэ суруйан хаалларбытыныы,...
«Күөх Ньурба»: айылҕа эмтиир күүһүн туһанан
Дьон | 06.05.2022 | 15:00
«Күөх Ньурба»: айылҕа эмтиир күүһүн туһанан
Дьоҥҥо-сэргэҕэ үтүөнү оҥорор баҕа санааны олоххо киллэрэн, Ийэ айылҕабыт биэрэр сүдү күүһүн таба туһаныахха, онно эбии билиини-көрүүнү, сатабылы дьүөрэлээн, бизнес эйгэтигэр бэйэ суолун-ииһин булуохха сөп. Бүгүҥҥү дьоруойдарбыт тустарынан аҕыйах тылынан билиһиннэрдэххэ, итинник.      Дмитрий, Дайаана Саввиновтар 2013 сылтан дьиэ кэргэнинэн ыҥырыа иитиитинэн дьарыктаналлар. Бастаан ыал ийэтин дойдутугар – Сунтаарга үлэлээн саҕалаабыттар....
Бэртээхэй да идэ — бэтэринээр
Сонуннар | 04.05.2022 | 16:24
Бэртээхэй да идэ — бэтэринээр
Муус устар 30 күнүгэр Бэтэринээр күнэ буолан ааста.  Бу идэ биһиэхэ, сүөһүлээх-сылгылаах сахаларга, олус чугас. Биһиги Хатаспатыгар былыр-былыргыттан бэтэринээрдэр баар буоланнар, устуоруйаҕа киирбит аймалҕаннаах, элбэх сүтүктээх бруцеллез, сэллик курдук сыстыганнаах ыарыылар суох буолбуттара. Ама да ааспытын иһин, улахан хоромньуну таһаарбыт ыарыыны суох гынаары, саҥа атахха туран кэҥээн-тэнийэн эрэр хаһаайыстыбалары эһэн,...