16.02.2022 | 14:00

Саха сиригэр былырыын 4 тыһыынча саҥа үлэ миэстэтэ оҥоһулунна

Саха сиригэр былырыын 4 тыһыынча саҥа үлэ миэстэтэ оҥоһулунна
Ааптар: Киин Куорат

Саха сиригэр үлэнэн хааччыллыбыт нэһилиэнньэ ахсаанын элбэтэргэ туһаайыллыбыт миэрэлэр чэрчилэринэн, былырыын 4414 саҥа үлэ миэстэтэ оҥоһуллубут, олортон тутууга – 2681, промышленноска – 1292, тырааныспарга уонна суол хаһаайыстыбатыгар – 148, экологияҕа, айылҕаны туһаныыга уонна ойуур хаһаайыстыбатыгар – 85, олох-дьаһах хомунаалынай хаһаайыстыбатыгар – 20, Арктическай зуонаҕа – 98 (резиденнар). Бу туһунан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Баһылыгын уонна Бырабыыталыстыбатын пресс-сулууспата иһитиннэрдэ.
«Өрөспүүбүлүкэ бэлиитикэтин биир дьоһун хайысхатынан саҥа үлэ миэстэлэрин тэрийии буолар. Ити – Саха сирин нэһилиэнньэтин олоҕун хаачыстыбатын үрдэтиигэ төһүү күүһүнэн буолар. Хайысха сүрүн кыаҕа промышленноска уонна ИТ эйгэҕэ сытар», – диэн бэлиэтээтэ Ил Дархан Айсен Николаев.
Бүгүҥҥү күҥҥэ саҥа үлэ миэстэтин таһаарар Саха сирин сүрүн инвестициялаах бырайыактарынан Эльгинскай чох хостуур сир үс хайаны байытар фабрикатын үлэҕэ киллэрии, кыра күүрүүлээх атом станциятын тутааһыннаах «Кючус» көмүс хостуур сири баһылыырга бэлэмнэнии түһүмэх саҕаланыыта, Сиваглинскай тимир рудатын карьерыттан бастакы руданы тиэйии, Сыллахтааҕы чох разреһын үлэҕэ киллэрии буолаллар. Ити түөрт бырайыак өрөспүүбүлүкэҕэ 20 тыһыынчаттан тахса саҥа үлэ миэстэтин таһаарыахтаах.
 Итини таһынан, Нежданинскайдааҕы саҥа хайаны байытар фабрика бырайыактаммыт таһымыгар тиийдэҕинэ тыһыынчаттан тахса үлэ миэстэтэ тахсыахтаах. Эмиэ итиччэ миэстэ Өлүөнэ эбэни туоруур муостаны тутуу саҕаланнаҕына баар буолуоҕа.
«ИТ-пааркаҕа» уонна  «Якутия» технопааркаҕа былырыын 367 саҥа үлэ миэстэтэ арыллыбыт. ИТ-салааҕа инновационнай экосистиэмэ сайыннаҕына итиннэ үлэлээччи ахсаана 2024 сылга диэри 10 тыһыынча киһиэхэ тиийиэхтээх.
Промышленность эйгэтигэр сүрүн суолталааҕынан «Олохтоох кадрдары промышленноска» бырагыраама буолар, кини чэрчитинэн промышленнай хампаанньалары, тутуу тэрилтэлэрин, суол, энергетика уонна тырааныспар хаһаайыстыбаларын кытта үлэҕэ уонна анал үөрэххэ киллэрэр туһунан 43 сөбүлэҥ түһэрсиллибит. 2021 сыл түмүгүнэн ити бырагырааманан 11 тыһыынча олохтоох дьон үлэҕэ киирбит.  Саҥа оробуочай миэстэлэр Саха сирин көмүс хостуур салаатыгар эмиэ тахсыбыттар. Ол курдук былырыын итиннэ 1811 киһи үлэ булбут.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьон | 25.11.2022 | 16:00
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьокуускайга Тупсарыы үс сыла биллэриллэн, бу диэн эттэххэ, киин куоракка, чахчы, үтүмэн үлэ ыытылынна, ону олохтоохтор даҕаны бэйэҕит көрө-истэ сылдьаҕыт.  Быйыл сайын «Уһук Илиҥҥэ 1000 тиэргэн» федеральнай бырайыагынан Дьокуускай куоракка 75 тиэргэн тупсаран оҥоһулунна. Саамай элбэх эбийиэккэ бэдэрээтчитинэн «Основа» ХЭТ үлэлээтэ. Онон бүгүҥҥү нүөмэрбитигэр бу тэрилтэ эдэр салайааччыта Юрий Поповы...