17.12.2021 | 14:00

Саҥа «омикрон» вирус туһунан тугу билэбит?

Саҥа «омикрон» вирус туһунан тугу билэбит?
Ааптар: Айыына ДОНСКАЯ

Саха сирин бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Ольга Балабкина телеграм-ханаалыгар иһитиннэрбитинэн, өрөспүүбүлүкэҕэ коронавирус инфекциятын саҥа «омикрон» вируһа булуллубут дьоҥҥо анаан эмтиир салааны арыйбыттарын туһунан иһитиннэрбитэ. Саҥа вируһу кытта охсуһарга туспа былаан оҥоһуллубут. 
Саҥа вирус сыстыбыт бэлиэтэ – киһи олус күүскэ тоҥор, титириир, кыраадыһа тахсар, тиритэр, күөмэйэ ыалдьар, ол эрэн сөтөллүбэт. Ити көрүҥ биир ураты бэлиэтэ – киһи олус сылайар, сэниэтэ эстэр. Медиктэр этэллэринэн, үс-түөрт хонугунан үтүөрүөххэ сөп эбит. Биллэн турар, ити кэмигэр уонна сөптөөхтүк эмтэннэххэ буолара чуолкай.
Ахсынньы 13 күнүгэр биллибитинэн, Соҕуруу Африкаттан эргиллибит Арассыыйа 177 гражданнарыттан 16 киһитигэр «омикрон» вирус булуллубут. Суруйалларынан, саҥа вирус коронавирус дьаҥыттан ордук сыстыганнаах. Билиҥҥи туругунан, Роспотребнадзор регионнааҕы Управлениетын информациятынан,  Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр айаннаан кэлбит гражданнарга саҥа штамм булулла илик. Илик эрэ диирбитигэр тиийэбит. Коронавирус дьаҥа арыый хаптайаары гыннаҕына аны атын вирус күөрэйэн таҕыста диэн дьон-сэргэ сөпкө долгуйар. Ол эрэн, чинчийээччилэр иһитиннэрэллэринэн, саҥа көрүҥ төһө да ордук сыстыганнааҕын иһин, коронавирус дьаҥыттан арыый да чэпчэкитик аһардыллар эбит. Холобур, Энгельгард аатынан молекулярнай биология институтун килиэккэлэр пролиферацияларын салаатын салайааччыта Петр Чумаков этэринэн, «омикрон» чэпчэкитик аһардыллар уонна коронавирус дьаҥын курдук ыарытыннарбат, өлүү түбэлтэлэрэ тахсаллара билиҥҥитэ биллибэт. «Саҥа штамм аттенуацияны (вирус мөлтөөһүнэ) ааспыт. Онон, «омикрон» коронавирус дьаҥын бүтүүтүн бэлиэтинэн буолуон сөп диэн эрэл баар», – диэн бэлиэтээбит Петр Чумаков. Кини ыарыы күүһэ мөлтүөҕэ диэн этэр. 
Оннук эрэ буоллар ханнык диэн эрэниэҕи баҕарыллар. Коронавирус дьаҥын содулун эппитинэн-хааммытынан биллибит, элбэх киһи чугас дьонун сүтэрдэ. Бары да хааччахтартан сылайдыбыт. Манна даҕатан эттэххэ, «Арассыыйа хаһыата» иһитиннэрбитинэн, Гамалея киинэ «Спутник V» вакцинаны саҥа көстүбүт «омикрон» штамҥа эмиэ барсар гына оҥорбут эбит, онон эрэх-турах сананыаҕыҥ. Кылаабынайа, быһыыны ылартан аккаастаныа суохха наада.
Төһө да биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр вирус саҥа көрүҥэ кэлэ илигин иһин, сэрэнэр-сэрбэнэр буолуоҕуҥ. Уопсастыбаннай миэстэлэргэ мааскалаах сылдьыаҕыҥ, бэйэ-бэйэбитин харыстаһыаҕыҥ.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

«Sakhalifting» тардынааччылара сөхтөрөллөр
Спорт | 14.01.2022 | 20:42
«Sakhalifting» тардынааччылара сөхтөрөллөр
Ханна да тиийдэххэ, физкультуранан уонна спордунан утумнаахтык дьарыктанааччылар бааллар.  Хамсык ыарыы өрө турбут кэмигэр дьарыктанааччылар ахсааннара эбиллэ турара үөрдэр. Онлайн ситимин нөҥүө көхтөөхтүк дьарыктыыллар. Балтараа сыллааҕыта тэриллибит “Финанс” РИК гендириэктэрэ Дмитрий Захаров салайааччылаах “Sakhalifting”-турникка тардыныы бассаап-бөлөх ааспыт сылы дьоһуннук түмүктээтэ. Кэккэлэрэ да хаҥаан иһэр, көрдөрүүлэр да тупсаллар. 13 саастаах оҕотуттан...
«Инникигэ хардыы» конференцияҕа Дьокуускайтан 263 үөрэнээччи кыттар
Сонуннар | 11.01.2022 | 12:00
«Инникигэ хардыы» конференцияҕа Дьокуускайтан 263 үөрэнээччи кыттар
Тохсунньу 8 күнүгэр «Шаг в будущее» – «Инникигэ хардыы» XXVI өрөспүүбүлүкэтээҕи научнай конференция үөрүүлээхтик арылынна. Манна 34 оройуонтан 1 700 тахса үөрэнээччи бэйэлэрин научнай-чинчийэр  үлэлэрин түмүгүн билиһиннэрэллэр.  «Шаг в будущее» – «Инникигэ хардыы» XXVI өрөспүүбүлүкэтээҕи научнай конференция куораттааҕы түһүмэҕэр 2021 сыл сэтинньи 10 күнүттэн ахсынньы 16 күнүгэр диэри дистанционнай форматынан...
Дьокуускай салалтата крематорий тутуутун көҥүллээтэ
Сонуннар | 11.01.2022 | 16:00
Дьокуускай салалтата крематорий тутуутун көҥүллээтэ
Олохтоох дьаһалта «Быдан Эргиир» ХЭТ киин куоракка колумбарийдаах крематорий тутарыгар көҥүлү биэрдэ. Ити туһунан куорат баһылыгын нэдиэлэтээҕи планеркатыгар этиллиннэ диэн иһитиннэрдэ  Олохтоох дьаһалта пресс-сулууспата.  Куораты тутууга уонна тырааныспар инфраструктуратыгар Департамент информациятынан, 2021 сыл кулун тутар ыйыгар «Национальная мемориальная компания» ХЭТ диэн Арассыыйа территориятыгар кремациялыыр комплекстары тутуу операторыттан коммерческай этии киирбит....
Люба Готовцева:  «Киһи биир сиргэ тэпсэҥнии туруо суохтаах»
Дьон | 14.01.2022 | 20:54
Люба Готовцева: «Киһи биир сиргэ тэпсэҥнии туруо суохтаах»
Киһи олорорун тухары төһөлөөх элбэх киһини кытта билсэрэ, алтыһан ааһара буолуой?! Оттон суруналыыс буоллаххына, өссө элбэх киһини кытта көрсөҕүн, кэпсэтэҕин. Олоххор алтыспыт дьоҥҥун аны туран барыларын кытта сибээс туппаккын, ол эрэн искэр киллэрэн, олус үчүгэйдик саныы сылдьаҕын. Мин Любалыын, таптаан ааттыырбынан Любушкалыын, 2000 сыллар саҥаларыгар билсибитим. Онтон ыла хайдах эрэ...