10.06.2021 | 18:00

«Сүүс сыллаах Улуу былаантан» саҕыллан

«Сүүс сыллаах Улуу былаантан» саҕыллан
Ааптар: Розалия Томская
Бөлөххө киир

«Сайдыы сүүс сыллаах былаана» бырайыак Саха сирин сайдыытын инники барылын торумнуурга туһуланар. Саха Автономиятын туруулаһааччы, Саха сэбиэскэй литературатын төрүттээччи, биллиилээх судаарыстыбаннай, политическай уонна уопсастыбаннай деятель Былатыан Ойуунускай 1927 сыллаахха «Сүүс сыллаах Улуу былаан» диэн айымньытын суруйбута. Онно 2017 сылга диэри Сахабыт сирин сайдыытын ыра санаа оҥостон олуктарынан ойуулаабыта. П.А. Ойуунускай айымньытыттан сиэттэрэн, «Сахабыт сирин сайдыытын 100 сыллаах былаанын» өрөспүүбүлүкэтээҕи барылын 34 улууска уонна Дьокуускай куоракка дьон-сэргэ ырытыһыахтаах. Тэрээһиннэр номнуо Томпоҕо, Нерюнгрига, Хаҥаласка, Намҥа уонна да атын улуустарга буолан аастылар.

Бырайыак тэрийээччилэринэн эдэр специалистар, Инновационнай менеджмент үрдүкү оскуолатын бэрэстэбиитэллэрэ, “Точка кипения” Дьокуускайдааҕы бөлөҕө, Саха сирин сайдыытын корпорацията, Бырайыактыыр управление департамена, Олохтоох бэйэни салайыныы боппуруостарыгар департамент, Дьокуускай куорат дьаһалтата, “Индустрия будущего” АНО, Эдэр экономистар ассоциациялара, Экономика министиэристибэтэ, СӨ Национальнай библиотеката, “Сахапечать”, “Кэскил” оҕо издательствота, ХИФУ, Идэлээх бэлэмнээһин киинэ, Стратегическай чинчийиилэр киинэ уонна “Якутия” технопаарка буоллулар.

Бырайыак чэрчитинэн өрөспүүбүлүкэбит бары муниципальнай тэриллиилэригэр стратегическай сессиялар, улуус сайдыытын торумнуур хорутуулаах кэпсэтиилэр, улуус өрөспүүбүлүкэ сайдыытыгар оруолун туһунан санаа атастаһыылар буолуохтара. Стратегическай сессиялар иккилии күн устата, социальнай уонна профессиональнай уопсастыба бэрэстэбиитэллэрэ кыттыылаах ыытыллаллар.

Хаҥалас улууһугар II-c стратегическай сессия бэс ыйын 1-2 күннэригэр Инновационнай менеджмент үрдүкү оскуолатын, Сахабыт сирин сайдыытын корпорациятын, өрөспүүбүлүкэбит Стратегическай чинчийиилэрин киинин, «Якутия» технопаарка уонна атын тэрилтэлэр бэрэстэбиитэллэрэ, улуус нэһилиэктэриттэн баһылыктар, тэрилтэлэр салайааччылара, ыччаттар, аҕам саастаах дьон кыттыылаах санаа үллэстиилэрэ, дьүүллэһиилэрэ бэрт сэргэхтик буолан аастылар.

Нерюнгрига икки күннээх коммуникационнай сессияҕа 40 олохтоох дьон уонна Москваттан, Дьокуускайтан модератордар кытыннылар. Холобур, аҕам саастаах дьон интэриэстэрин көмүскүүр бэрэстэбиитэллэр Зоя Гуринчук уонна Татьяна Кириллова кырдьаҕас дьон иллэҥ кэмин туһалаахтык атаарарыгар ханнык тэрээһиннэр наадаларын эттилэр. Оксана Малашенко Нерюнгри куоракка экология кыһалҕатын, доруобуйа харыстабылын эйгэтигэр баар кыһалҕалары быһаарарга этиилэрин киллэрдэ. Владимир Столяров предпринимательство уонна туризм сайдыытыгар туспа көрүүлэрдээх буолла. Маннык курдук, ханнык баҕарар идеяны, төрөөбүт сиргит сайдыытыгар көрүүлэргитин хорсуннук үллэстиэххитин сөп.

Улуустарга тыыннаах кэпсэтиилэр таҕыстылар

Бастакынан Намҥа буолбут стратегическай сессияҕа улуус баһылыга Юрий Слепцов, инновация миниистирэ Анатолий Семенов, Хатырык нэһилиэгин баһылыга Юрий Дьяконов, “Индустрия будущего” АНО бэрэстэбиитэлэ Иван Степанов уонна олохтоохтор кыттыбыттара. Намнар, Саха АССР төрүттэммитэ 100 сылын көрсө, сыл устата улуус сайдыытын торумнуур көрсүһүүлэри, ырытыһыы үлэтин ыытыахтара. Бастакы сессияҕа түөрт хамаанданы тэрийдилэр.

Томпоҕо олохтоохтор хас да бөлөххө арахсан “Ким буруйдааҕый уонна тугу гынабыт?” диэн үйэлэри уҥуордуур актуальнай ыйытыынан сирдэтинэн, улуустарын араас кыһалҕаларын тула тыыннаах кэпсэтиини таһаардылар. Тэрээһин түмүгэр нэһилиэнньэ толкуйун сааһылаан докумуон бэлэмнэннэ.

 

Түгэни мүччү туппакка, көхтөөхтүк кыттыахха!

Бу бырайыак эдэр специалистар, наука үлэһиттэрэ, министиэристибэлэр уонна биэдэмистибэлэр бэрэстэбиитэллэрэ кыттыылаах ыытыллар буолан, бэлиэ уонна дириҥ суолталаах тэрээһин буоларын өйдүөхтээхпит. Манна кэлэн санаабытын сайа этиэххэ, тус көрүүлэрбитин үллэстиэххэ. Салалтаны, былааһы хомуруйа олорору ким баҕарар сатыан сөп, оттон дьиҥнээх ырытыһыыга санаатын сааһылаан, аһаҕастык этэр киһи ахсааннаах...

Тэрийээччилэртэн биирдэстэрэ, “Конструкторы сообществ практики” (Москва) түмсүү салайааччыта, психолог, үөрэтэр бырагыраамалар модератордара уонна оҥорон таһаарааччылара Денис Коричин этэринэн, тэрээһин сүрүн соруга – киһини бэйэтин олоҕор, төрөөбүт сиригэр-уотугар хаһаайын быһыытынан уһугуннарыы. Кини этэринэн, билиҥҥи уопсастыбабытыгар салайааччы уонна дьаһайааччы өйдөбүллэрэ баһыйдылар, киһи хаһаайын быһыытынан бэйэтин билиммэт буолан хаалла.

Хаһан эрэ Ойуунускай ырааҕы ырыҥалаабытын курдук, Саха сирин олохтоохторо билигин тугу гыннахпытына, аны сүүс сылынан биһиги оҕолорбут уонна сиэннэрбит олохторун саргыта салаллыаҕай?

Психолог этэринэн, 100 сылы хабан толкуйдуур кыах киһиэхэ барытыгар баар эбит. Ол иһин кэпсэтиигэ салайааччылары, уопсастыбаннай лидердэри эрэ буолбакка, көннөрү нэһилиэнньэ бэрэстэбиитэллэрэ эмиэ кыттыахтарын наада.

***

“Сайдыы сүүс сыллаах былаана” – бу бүттүүн өрөспүүбүлүкэ дьонун санаатын, толкуйун түмэр, билиҥҥи кэмҥэ Сахабыт сирин сайдыытын ырыҥалаан көрөр ураты тэрээһин. Кэпсэтиигэ өрөспүүбүлүкэ бары олохтоохторун көхтөөхтүк кыттаргытыгар ыҥырабыт. Этиилэргитин, идиэйэлэргитин улуустааҕы хаһыаттар эрэдээксийэлэригэр уонна бырайыак сайтыгар yakutia2122.ru ыытыаххытын сөп.

Бырайыак түмүгэр нэһилиэнньэ баҕа санааларыгар олоҕурар улахан докумуон бэлэмнэнэн оҥоһуллуохтаах. Официальнай сайтка киэҥ араҥаҕа тахсыаҕа уонна Бырабыыталыстыбаҕа, Судаарыстыбаннай мунньахха киллэриллиэҕэ.

«Сайдыы сүүс сыллаах былаана» Коммуникационнай сессия-бырайыак ыытыллар графига

2021 Ыам ыйын 27 күнүттэн саҕаланан баран бэс ыйын 20 күнүгэр түмүктэнэр

Стратегическай сессиялар ыам ыйын 27-28 күннэригэр Нам улууһугар, бэс ыйын бастакы нэдиэлэтигэр Горнайга, Хаҥаласка, Чурпачыга, Ньурбаҕа, Сунтаарга, Уус Майаҕа, Нерюнгрига, Аммаҕа, Кэбээйигэ, Томпоҕо буолан аастылар.

Бэс ыйын 7-10 күннэригэр Анаабырга, Өлөөҥҥө, Булуҥҥа; бэс ыйын 7-14 күннэрин диэки Эдьигээҥҥэ, Усуйаанаҕа (сөмөлүөт хайдах көтөрүттэн тутулуктаах); салгыы Дьааҥыга, Эбээн Бытантайга; бэс ыйын 9-11 күннэригэр Алдаҥҥа, Ленскэйгэ, Абыйга сессиялар ыытыллыахтара.

Бэс ыйын 14-20 күннэригэр Аллайыахаҕа; бэс ыйын 15-17 күннэригэр Мииринэйгэ; бэс ыйын 14-20 күннэригэр Муомаҕа, Өймөкөөҥҥө, Аллараа Халымаҕа, Орто Халымаҕа, Үөһээ Халымаҕа, Үөһээ Бүлүүгэ, Бүлүүгэ, Өлүөхүмэҕэ, Мэҥэ Хаҥаласка, Уус Алдаҥҥа сессиялар буолуохтара.

Бырайыак  түмүктүүр тэрээһиннэрэ бэс ыйын 19-20 күннэригэр Дьокуускайга, Жатайга, Тааттаҕа ыытыллыахтара.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт | 18.06.2024 | 14:15
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт көрүҥнэриттэн биир бастыҥнара уһун сиргэ сүүрүү. Ырааҕы сүүрүүнэн ылбычча киһи дьарыктаммат. Бэйэтин кэмин аатырбыт сүүрүгэ-быһыйа, Саха АССР рекордсмена, стайер уонна марафонец Владимир Слепцову ааспыт үйэ 60-80 сылларын дьоно үчүгэйдик өйдүүр-билэр. Быйыл рекорд олохтообута лоп-курдук 50 сыла. Аҕаларын, эһэлэрин кэриэстээннэр оҕолоро, сиэннэрэ, бииргэ төрөөбүт балта  Людмила Пантелеймоновна, быраата Артем Пантелеймонович...
ЭкоБизнес —  Айылҕаҕа харыстабыллаах  сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьон | 14.06.2024 | 14:00
ЭкоБизнес — Айылҕаҕа харыстабыллаах сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьокуускайга бизнес араас хайысхата сайдар. Олохтоох бородууксуйаны оҥорон атыыга таһаарыы ордук элбэх эбит буоллаҕына, туризм курдук өҥөнү оҥорор предпринимателлэр тарбахха баттаналлар. Юлиана уонна Захар Алексеевтар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн Дьокуускай таһынааҕы Капитоновка сэлиэнньэтигэр туристическай бизнеһи сайыннаран эрэллэр.   Оҕолор улааттылар диэн саҕалаабыппыт – Биһиги үс уоллаахпыт. Улахаттарбыт 14 саастарын туолбуттарын кэннэ,...
Олоҥхо ыһыаҕар анаан Дьокуускайтан айанныыр паром ахсаана элбэтиллэр
Сонуннар | 14.06.2024 | 10:17
Олоҥхо ыһыаҕар анаан Дьокуускайтан айанныыр паром ахсаана элбэтиллэр
XVII-с өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо ыһыаҕа быйыл бэс ыйын 20-21 күннэригэр Аммаҕа Муона чараҥа айылҕа маанылаах миэстэтигэр ыытыллаары турар.  Ыһыах мааны ыалдьыттарынан өрөспүүбүлүкэ 32 муниципальнай тэриллиититтэн 15 тыһыынчаттан тахса киһи буолуоҕа. Айанньыттарга анаан «Дьокуускай – Аллараа Бэстээх» хайысханан 15 паром сылдьыаҕа, Амма сэлиэнньэтин иһинэн оптуобустар, ыһыах түһүлгэтигэр тиэрдэр шатллар сүүрүөхтэрэ. Түһүлгэҕэ 3...