19.05.2022 | 11:00

Пионерия 100 сылынан!

Пионерия 100 сылынан!
Ааптар: Наталья Кычкина
Бөлөххө киир

Ким өйдөөбөт буолуой, кыыһар кыһыл хаалтыһы бааммыт күнүн? Оруобуна 100 сыл анараа өттүгэр, 1922 сыл ыам ыйын 19 күнүгэр, Владимир Ильич Ленин аатынан Пионерскай тэрилтэ баар буолбута. Оччолорго Сэбиэскэй Сойуус оҕолоро 9 саастарыттан пионер кэккэтигэр киирэллэрэ. Билигин 35-тэн үөһэ саастаах дьон бу кэмнэри олус истиҥник, сэргэхтик, дьоллоох оҕо саастарын кытта ситимнээн ахтан-санаан ааһаллар.

Пионер сааһым доҕотторо

1984-85 сс. мин пионерскай дружина бэрэссэдээтэлинэн талыллыбытым. Оччолорго оскуолаларга КИД (Клуб интернациональной дружбы) үлэлиирэ. Биһиги онно актыыбынай чилиэннэр этибит. Баһаатайбыт сүбэтинэн союзнай өрөспүүбүлүкэлэр хаһыаттарыгар бэйэбит оскуолабыт туһунан суруйбуппут. Мин Молдавскай ССР хаһыатыгар сурук ыыппытым. Биир күн почтальон суумкатын толору сурук аҕалан соһуппута. Ити курдук биһиги кылааһынан Молдавия 11 оҕотун кытта доҕордоспуппут. Биирдэ өссө баһыылка туппутум. Алена Жидраш диэн кыыс фрукта, барыанньа баһыылкалаан ыыппыт этэ. Мин хойукка диэри Алена Жидраштыын, Таня Переулуун суруйсар этим. Маннык үтүө доҕордоһуу баар этэ биһиги оҕо сааспытыгар.

 

Александра Матвеева, Хаҥалас улууһа

 

Пионерия күнүн олус кэтэһэрбит

Биһиги Уус Алдан улууһун Түүлээх аҕыс кылаастаах оскуолатын  6 кыыс, 6 уол буолан 1984 сыллаахха бүтэрбиппит. Кылааспыт салайааччыта Варвара Семеновна Попова этэ.

Ганя Старостин аатынан пионерскай дружинаҕа пионерга киирбиппит. Этэрээппит “Улыбка” диэн ааттааҕа, “Один за всех, все за одного” диэн девизтээх этибит, ол девизпитин күн бүгүнүгэр диэри илдьэ сылдьабыт. Мин, Люба Турантаева, этэрээт бэрэссэдээтэлэ этим.

Пионерия күнүн олус кэтэһэрбит. Онно элбэх күрэхтэһии буолара: кистэммит испиискэни булан түргэнник кулуһун уматыы, хайа этэрээт чэйэ түргэнник оргуйара, сүүрүүлээх-көтүүлээх оонньуулар. Ону таһынан кулуһун тула айылҕаҕа олорон аһааһын.

Пионерия эппиэтинэстээх буолууга, үөрэххэ ситиһиигэ, туох баар үчүгэйгэ сирдиирэ. Этэрээттэринэн былах быһыытыгар, сэбирдэх хомуйуутугар, мас саһааннааһыҥҥа, мутук ыраастааһыҥҥа, ыанньыксыттары солбуйууга субуотунньуктар буолаллара.

Хаһан да умнубат сылларбыт

Мин Хачыкаат орто оскуолатыгар 1984 сыллаахха пионер баһаатайынан ананан үлэлии кэлбитим. Пионерскай дружина Иван Федорович Ларионов аатын сүгэрэ, 200-тэн тахса пионер баара. Оччотооҕу кэм ирдэбилинэн ленинскэй үлэ бөҕө ыытыллара. Оҕону иитиигэ олус туһалаах туһаайыы этэ. Чиэһинэй буолуу, доҕордуу сыһыан, бэйэ-бэйэҕэ көмөлөһүү. Наһаа көхтөөх ''уҥа илии'' буолар оҕолордоох этим: Шура Ефимова, Ася Солдатова, Шура Васильева, Лена Галимон, Витя Архипов уо.д.а. Пионерскай сбордар, тимуровскай көмөлөр, туристическай слёттар умнуллубат өйдөбүл буолан хаалбыттар.

Пионерия үбүлүөйүн көрсө

Уус Алдан улууһун Уһун Күөл орто оскуолатын кэлэктиибигэр бу күннэргэ Пионерия 100 сылын бэлиэтиир тэрээһин олус киэҥник, үрдүк далааһыннаахтык буолан ааста.

А.А. Васильева салайааччылаах «Үһүс саас оскуолата” түмсүү кэлэн кыттыыны ылла.

Нэһилиэк библиотекара М.Н. Алексеева пионер диэн кимин, атрибуттара туох суолталааҕын, үлэлии сылдьыбыт пионер баһаатайдарын туһунан кэпсээбитэ киэҥ сэҥээриини ылла.

Уһун-Күөл олохтооҕо, билигин биһиги ортобутугар суох, СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Мүрү, 1-кы Өспөх, Баатаҕай нэһилиэктэрин бочуоттаах олохтооҕо Николай Николаевич Оллонов көҕүлээһининэн 2011 сылтан "Пионерская зорька" оҕо түмсүүтэ үлэтин саҕалаабыта. Пионер баһаатайдарынан Л.М. Лукина, А.П. Федорова, Л.Ф. Жиркова, Н.Г. Турантаева, Е.Д.  Сивцева үлэлээбиттэрэ. Оччолортон ыам ыйын 19 күнүгэр Пионерия күнүн ылар этибит. Ол үгэһи тутуһан, быйыл эмиэ бараары сылдьабыт.

Пионерия 100 сылын көрсө СӨ үөрэҕириитин, култуура туйгуна, бэтэрээн учууталбыт И.И. Бурцевка “тимуровецтар” буолан, саһаанын хайытан, сааһылаан биэрдибит.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дьоҕур-талаан арыллыыта
Спорт | 26.01.2023 | 18:00
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Дьиҥинэн, Орто дойдуга кэлбит киһи барыта туохха эрэ дьоҕурдаах, талааннаах. Дьэ, ол арыллара, туттуллара дэбигис кыаллыбат. Ону үрдүк үөһээ айыыларбыт бэйэлэрэ быһааран эрдэхтэрэ. Биллэн турар, улаханнык сыраластахха, күнү-дьылы бараатахха, сүрэхтээх-бэлэстээх, туруу үлэһит, айылҕаттан айдарыылаах буоллахха эрэ дьоҕур, талаан кэлиэн сөп. Дьөгүөр Картузов, дьэ, кырдьык, айылҕаттан хатаҕаламмыт киһи. Тыа киһитин сиэринэн...
Сардаана Токоемова:  «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Дьон | 28.01.2023 | 16:00
Сардаана Токоемова: «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Иис сахаларга урут-уруккуттан хааммытыгар баар. Билигин биһиги ортобутугар талааннаах иистэнньэҥнэр, норуот маастардара аҕыйаҕа суохтар. Кустуктуу субуллар оһуор быысапкалары, сахалыы тыынынан илгийэр кылтан, сиэлтэн оҥоһуктары, туостан көбүөрдэри, сэлээппэлэри, халадаай былаачыйалары, оноолоох соннору, хаһыаччыктары о.д.а. саха дьахталлара ис сүрэхтэриттэн тигэллэр. Бу тигиилэргэ төһөлөөх дууһа сылааһа ууруллубута буолуой диэн киһи сөҕө эрэ саныыр....
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Куорат олоҕо | 01.02.2023 | 17:00
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Дьокуускай куорат историятыгар аан бастаан 990 миэстэлээх улахан оскуола аны күһүн үлэҕэ киириэхтээх.  990 миэстэ диэн бырайыактаммытынан уйунар кыаҕа буоларын өйдүөххэ наада. Киин куораппытыгар миэстэ тиийбэт кыһалҕата баарын тухары оскуолаларбыт 2-3 төгүл ноҕоруускалаах, иккилии симиэнэнэн үлэлии олоруохтара турдаҕа. Онон бу саҥа оскуолаҕа балтараа тыһыынчаҕа тиийэ оҕо үөрэнэрэ буолуо диэн барыллаан...
Көмө мүнүүтэ да тохтообот
Дьон | 03.02.2023 | 12:00
Көмө мүнүүтэ да тохтообот
Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр Саха сирин дьоно-сэргэтэ төһө да тыһыынчанан килэмиэтиринэн ыраах олордоллор, өйдөрө-санаалара Кыайыы эрэ туһугар сытара. Биир дойдулаахтарбыт харчынан, облигациянан, үрүҥ көмүһүнэн, кыһыл көмүһүнэн, балыгынан, күндү түүлээҕинэн о.д.а. көмөнү хара көлөһүннэрин тоҕон туран фроҥҥа ыыппыттара. Ийэлэрбит, эбэлэрбит ыарахан үлэлэрин быыһыгар төһөлөөх кээнчэни, үтүлүгү тигэн ыыппыттарай! Дэлэҕэ сэрии...