15.12.2023 | 16:00

Патриотизм туһунан

Патриотизм туһунан
Ааптар: СӨ үөрэҕириитин үтүөлээх үлэһитэ, Арассыыйа үөрэҕириитин туйгуна, учууталлар учууталлара, СӨ үөрэҕин бочуоттаах бэтэрээнэ, Ньурба улууһун Бочуоттаах гражданина Сэмэн Акыымабыс Батаакап
Бөлөххө киир

Киһиэхэ төрөөбүт буора күндүттэн күндү, туохтааҕар да чугас.

Ол иһин олохпут ыарахан түгэннэригэр төрөөбүт дойдубутугар тардыһабыт, төрөөбүт түбэбит эрэ кута-сүрэ уоскутар, нус-хас оҥорор. Ийэ дойдуга Таптал (патриотизм), бар дьоҥҥо Махтал силистэрэ сириэдийэр, айылҕалыын быстыспат ситим үөскүүр. Киһи сиэрэ-майгыта бу сырдык өйдөбүллэргэ тирэҕирэн, төрөөбүт дойдуга бэриниилээх буолуу өйө-санаата сайдар, чэчириир.

Патриотизм тыыныгар иитиигэ төрөөбүт ийэ тыл сүдү суолталаах. Төрөөбүт тыл – дууһа тыла. Киһи төрөөбүт төрүт тылынан айгыр-силик айылҕалыын ситимнэһэр дьоҕурдаах, тулалыыр эйгэлиин чугастык өйдөһөр, өйөһөр. Киһи төрөөбүт тылынан ааты ылыныыта (ааттаныыта) кини айылҕаттан бэриллибит харысхала, көмүскэлэ. Холобур, Өрөгөй Хоноһо диэн сахалыы ааттаах сэрии бэтэрээнэ: «Аатым араҥаччылаан, Аҕа дойду сэриититтэн тыыннаах эргиллибитим»,— диэн кэпсиир этэ. Бу – олус таба, сөптөөх быһаарыы. Төрөөбүт тыл аптааҕар, хомуһуннааҕар бигэтик итэҕэтэр.

Гражданскай сэрии кэнниттэн, 1920-30-с сылларга, Антон Семенович Макаренко салалтатынан тулаайах оҕолору хомуйан, саастарынан наардаан, анал оскуолаҕа үөрэтэллэрэ, үлэ үөрүйэхтэригэр уһуйаллара. Маннык оскуолаҕа иитиллибит ыччаттар Аҕа дойду Улуу сэриитигэр төрөөбүт дойдуларын, биир сомоҕо буолан, хорсуннук көмүскээбиттэрэ, Ийэ дойдуларыгар бэриниилээхтэрин көрдөрбүттэрэ.

Билиҥҥи кэмҥэ идэҕэ хайысхалаан, үлэ үөрүйэхтэригэр иитэр-үөрэтэр агрооскуолаларга улахан болҕомто ууруллара булгуччулаах буолла. Маннык оскуола иитиллээччилэрэ дьиҥ олоххо чугастар, кинилэр төрөөбүт түбэлэригэр олохсуйаллар, олоххо туруоруммут сыалларын-соруктарын ситиһэргэ дьулуурдаах буолаллар, тулалыыр эйгэлэриниин өйдөһөр-өйөһөр дьоҕуру иҥэринэллэр. Ыччаты үлэҕэ хайысхалаан иитии, олох олорор сатабыллары иҥэрии көдьүүстээҕин олох бэйэтэ көрдөрдө.

Ийэ дойду көмүскээччилэрэ буолуохтаах ыччаты иитии-үөрэтии оскуола сүрүн сыала-соруга буолар. 20-с үйэ бүтэһик сылларыгар Ньурба улууһун Убайаан, Ньурба бастакы, Антоновка, Чуукаар орто оскуолаларыгар алын байыаннай үөрэхтээһиҥҥэ элбэх сыраларын биэрбит военруктар Алексеев Владимир Ильиһи, Федоров Владимир Семеновиһы, Афанасьев Анатолий Трофимовиһы, Кыппыгыров Валерий Николаевиһы ыччаттара олус истиҥник ахталлар. Военрук учууталлара иҥэрбит билиилэрэ, үөрүйэхтэрэ аармыйаҕа сулууспалыылларыгар улахан көмө, тирэх буолбутун умнубаттар, ис куттарыттан уһуйааччыларыгар махтаналлар.

Хас биирдии киһи Ийэ дойдутугар бэриниилээх буолуу үтүө сиэрин-майгытын дьиэ кэргэн эйгэтиттэн (холумтаныттан) ылар. Оҕо дьиэ кэргэн сылаас эйгэтигэр иитиллэр, олох олорор үөрүйэхтэри ис кутугар (дууһатыгар) иҥэринэр, киһи-хара буолар. Төрөөбүт дойдутугар бэриниилээх, дьонугар-сэргэтигэр махталлаах киһи киһитэ, киһилии киһи, “патриот киһи” иитиллэн, такайыллан тахсар.

Билиҥҥи бу тыҥааһыннаах кэмҥэ хас биирдии киһиттэн саҕалаан, салайааччытыгар тиийэ, кэлэр кэскил туһугар биир ньыгыл сомоҕо күүс буолуу ирдэнэр. Холобур, Ньурба улууһун баһылыга Алексей Михайлович Иннокентьев анал байыаннай дьайыыга ытык иэстэрин толоро сылдьар биир дойдулаахтарыгар кэһии, ас-таҥас илдьэн, тус бэйэтинэн илиилэригэр туттарара, дьоннорун-сэргэлэрин алгыстарын, илдьиттэрин тиэрдэрэ үтүө сиэр-майгы буолар.

Кэлэр кэскил туһугар биир сомоҕо буолуоҕуҥ!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Былатыан Эверстов:  «Элбэх дьоҥҥо сонуну кэпсиир кыахтаах буолар — дьол»
Дьон | 06.06.2024 | 10:00
Былатыан Эверстов: «Элбэх дьоҥҥо сонуну кэпсиир кыахтаах буолар — дьол»
Хас сир аайы ураты дьон баар буолар. Кинилэр олохторун хара маҥнайгыттан атыннык олоро сатыыллар. Барыларыгар баар курдук нус-хас дьылҕаҕа дураһыйбаттар. Оннук дьикти киһинэн Дьааҥы улууһугар олорор эрээри, өрөспүүбүлүкэ, дойду, аан дойду үгүс бэлиэ спортивнай түгэннэрин көтүппэккэ хамнаһа суох сырдатар суруналыыс, киэҥ сырыылаах айанньыт, коллекционер, фотограф, спортсмен, норуот тапталын ылбыт Платон...
Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
Элбэх оҕолоохторго — ураты болҕомто
Сонуннар | 06.06.2024 | 16:00
Элбэх оҕолоохторго — ураты болҕомто
2024 сыл ыам ыйын 28 күнүгэр ыытыллыбыт Ил Түмэн сэттис (уочараты таһынан) пленарнай мунньаҕар норуот дьокутааттара «Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр элбэх оҕолоох ыал статуһун туһунан» өрөспүүбүлүкэ сокуонугар уларытыылары киллэриини өйөөтүлэр.   Санатан эттэххэ, дойду баһылыга Владимир Путин 2024 сыл тохсунньу ыйыгар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэттэр статустарын болдьоҕо суох оҥорбута. Ол эбэтэр үс уонна...
Арыгы атыытын бобуутун полиция үлэһиттэрэ хонтуруоллуохтара
Сонуннар | 08.06.2024 | 11:51
Арыгы атыытын бобуутун полиция үлэһиттэрэ хонтуруоллуохтара
Куорат баһылыга Евгений Григорьев дьаһалынан VIII-с «Азия оҕолоро» Оонньуулар ыытыллар кэмнэригэр бэс ыйын 25 күнүттэн  от ыйын 8 күнүгэр диэри Дьокуускай куоракка арыгылаах утах атыыта бобуллар. Ол эбэтэр бу күннэргэ арыгылаах утах атыытыгар идэтийэр эргиэн туочукалара сабыллаллар, атын маҕаһыыннарга арыгы атыылыыр отделлар үлэлээбэттэр.  Бу хаарчах арыгынан эргинэр кафе, ресторан, бар...