14.12.2021 | 17:00

Олох биллибэт түгэннэрэ

Олох биллибэт түгэннэрэ
Ааптар: Киин Куорат

Бу түбэлтэ 2013 сыллаахха буолбута. Мин оччолорго урукку таҥара дьиэтин утары баар таас, хас да этээстээх дьиэҕэ вахтёрдуурум. Бу дьиэни тутууга хара маҥнайгыттан үлэлээбит киhини кытта үлэлиирим. Ол киhи аата Көстөкүүн Накатов диэн. Кини кэпсээнинэн, бу дьиэ сыбаайатын үүттүүллэригэр баара үhү. Буур үүттээн таhаарбыт буорун кытта киhи уҥуоҕун кырамталара тахсыбыттар.

Бу дьиэҕэ түүн-күнүс тыас иhиллэрэ. Биирдэ Көстөкүүн биhикки үгэспитинэн хаартылыы олорбуппут. Сарсыарда сырдык этэ. Арай, иккис дуу, үhүс дуу этээскэ муоста сууйаллара иhиллэр. Биэдэрэни сыҕарыталлара, швабра тыаhыыра, аан сабыллара-аhыллара чуолкайдык иhиллэрэ. Чочумча буолан баран, тыаспыт чугаhаатар чугаhаан кэллэ. Олох субу кэлбитигэр Көстөкүүн миэхэ имнэннэ. “Нохоо, чугаhаата. Хоскор киирэн оонньуохха”, — диэтэ. Көрүдүөртэн хоско көстүбүт. Хоско киирэн, эмиэ оонньоон бардыбыт. Онтон туох да иhиллибэт буолан хаалла. Ол онон ааста. Киhим олох да кыhаллыбат, туох да диэн быhаарбат, мин да улаханнык ыаhыйаласпатаҕым, буолуохтааҕын курдук санаабытым.

Сынньанар хоспут кыра баҕайы, уруккута лиип турбут хоhо эбит. Лиип хайаҕаhын бүөлээбиттэр, онон хос хоһунан. Биир дьиктитэ: ол лиип туhаайыытынан сарсыарда биэс чаас саҕана ырыа иhиллэр, чуолкайа суох, хуор ыллыырын курдук уhун-киэҥ. Хуор бээтинсэ күн эрэ чаас аҥаара ылланар. Хас нэдиэлэ аайы иhиллэр, атын күннэргэ ыллаабат. Ол курдук үлэлии сырыттым, дьонум кэллэхтэринэ кэпсиибин да, олох да кыhаллыбаттар. Онон кэнники кэпсээбэт да буолбутум. Кэпсээтэхпинэ, сирэйбин-харахпын көрөллөр уонна киэр хайыhаллар. Олох итэҕэйбэттэрэ көстөн турар. Онтон ити сыл сааhа буолла. Киэhэ үлэhиттэрим күлүүстэрин туттаран бары бардылар. Мин иккис этээскэ тахсан туалет кыраанын сабыахтаахпын, уута куруук тэстэр, ол иhин түүнүн сабабын.

Арай иккис этээскэ тахсыбытым, утары хос аана нэлэччи аhыллан турар. Били барбыт кыргыттарым бары үлэлии олороллор, таах кумааҕыларын үрдүгэр төҥкөйөн олорон суруй да суруй. Арай атына диэн, аан таhыгар чугас остуол баар буолбут. Ол үрдүгэр былыргы илин кэбиhэри уонна эмиэ үрүҥ көмүс бастыҥаны кэппит саас ортолоох дьахтар уhун баттаҕын тараана олорор эбит.

Ити чүөчэни урут олох көрбөтөх эбиппин. Дьиктитэ диэн, хап-хара уhун ырбаахылаах, уhун муос тараахтаах. Итинник тарааҕы урут, өрдөөҕүтэ, оҕо сылдьан дэҥҥэ көрөр этим. Бастаан утаа дьиктиргии санаабытым да, улаханнык баардылаабатаҕым.

Били кыайтарбатах кырааммын саппытым. Кыраантан ол аhаҕас аан үс эрэ миэтэрэ буолуо, омуннаатахха, оннук чугас. Арай тахсыбытым, били аhаҕас ааным сабыылаах. “Хайа, ааны ити ыккардыгар саптыбыттар дуу?” – дии санаатым. Баран тардан көрдүм – аан хатааhыннаах, тоҥсуйан көрбүтүм  ̶  ким да аспата. Бу кыргыттар күлүүс биэрэн, бакаалаhан бартарын санаан кэллим. Атын үлүгэри көрбүппүн дьэ өйдөөтүм, иэним устун тымныы көлөhүн сүүрдэ. “Тоҕо бэрдэй илэ көстөрө”, ̶ дии санаатым. Баҕар, иhэ сылдьан көөртө буолуо диэххит да, оннук суох этэ. Үлэбэр арыгы иhээччим суох, көннөрү да сылдьан, эккирэтэн туран испэт идэлээхпин. Онон илэ көрөн турабын. Урут да, күндү дьоммун сүтэрээри гыннахпына, ону-маны көрөр этим. Баҕар, этэллэрин курдук, аhаҕас эттээх буолуом, туох билэр? Ол эрэн, дьэ дьикти.

Ити түбэлтэ кэнниттэн, биир сыл буолан баран, таптыыр аҥаарбын сүтэрбитим.

 

Муску Сиэнэ

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

«Sakhalifting» тардынааччылара сөхтөрөллөр
Спорт | 14.01.2022 | 20:42
«Sakhalifting» тардынааччылара сөхтөрөллөр
Ханна да тиийдэххэ, физкультуранан уонна спордунан утумнаахтык дьарыктанааччылар бааллар.  Хамсык ыарыы өрө турбут кэмигэр дьарыктанааччылар ахсааннара эбиллэ турара үөрдэр. Онлайн ситимин нөҥүө көхтөөхтүк дьарыктыыллар. Балтараа сыллааҕыта тэриллибит “Финанс” РИК гендириэктэрэ Дмитрий Захаров салайааччылаах “Sakhalifting”-турникка тардыныы бассаап-бөлөх ааспыт сылы дьоһуннук түмүктээтэ. Кэккэлэрэ да хаҥаан иһэр, көрдөрүүлэр да тупсаллар. 13 саастаах оҕотуттан...
«Инникигэ хардыы» конференцияҕа Дьокуускайтан 263 үөрэнээччи кыттар
Сонуннар | 11.01.2022 | 12:00
«Инникигэ хардыы» конференцияҕа Дьокуускайтан 263 үөрэнээччи кыттар
Тохсунньу 8 күнүгэр «Шаг в будущее» – «Инникигэ хардыы» XXVI өрөспүүбүлүкэтээҕи научнай конференция үөрүүлээхтик арылынна. Манна 34 оройуонтан 1 700 тахса үөрэнээччи бэйэлэрин научнай-чинчийэр  үлэлэрин түмүгүн билиһиннэрэллэр.  «Шаг в будущее» – «Инникигэ хардыы» XXVI өрөспүүбүлүкэтээҕи научнай конференция куораттааҕы түһүмэҕэр 2021 сыл сэтинньи 10 күнүттэн ахсынньы 16 күнүгэр диэри дистанционнай форматынан...
Дьокуускай салалтата крематорий тутуутун көҥүллээтэ
Сонуннар | 11.01.2022 | 16:00
Дьокуускай салалтата крематорий тутуутун көҥүллээтэ
Олохтоох дьаһалта «Быдан Эргиир» ХЭТ киин куоракка колумбарийдаах крематорий тутарыгар көҥүлү биэрдэ. Ити туһунан куорат баһылыгын нэдиэлэтээҕи планеркатыгар этиллиннэ диэн иһитиннэрдэ  Олохтоох дьаһалта пресс-сулууспата.  Куораты тутууга уонна тырааныспар инфраструктуратыгар Департамент информациятынан, 2021 сыл кулун тутар ыйыгар «Национальная мемориальная компания» ХЭТ диэн Арассыыйа территориятыгар кремациялыыр комплекстары тутуу операторыттан коммерческай этии киирбит....
Окружной шоссеҕа саҥа светофордар
Сонуннар | 11.01.2022 | 14:00
Окружной шоссеҕа саҥа светофордар
Олохтоох дьаһалта тырааныспарга уонна суол инфраструктуратыгар Управлениетын информациятынан, Окружной шоссеҕа суолга куттал суох буолуутун хааччыйар сыаллаах икки светофор холбоммут. Кинилэр суол икки өттүнэн – Окружной шоссе быһа охсуһуутуттан уонна Космонавтар  уулуссаларыттан чугас тураллар. Бу туһунан Олохтоох дьаһалта пресс-сулууспата иһитиннэрдэ.  Светофордар суол икки өттүнэн барар тырааныспары тэҥҥэ тохтотор гына оҥоһуллубуттар. Оччоҕо...