05.10.2020 | 11:37

Оҕо уон төгүллээх аан дойду чемпионун кыайда

Оҕо уон төгүллээх аан дойду чемпионун кыайда
Ааптар: Киин Куорат

Билигин Москва уобалаһын Одинцовскай оройуонугар дуобакка улахан дьоҥҥо Арассыыйа чемпионата уонна эдэрдэргэ дойду үрдүнэн бастыыр иһин күрэхтэһии ыытылла турар. Бу улахан түһүлгэҕэ спорт маастарыгар кандидат Алексей Большаков бастакынан ордук чорбойон аатын ааттатта.

Алеша түргэн оонньууга тоҕус тууртан биэһигэр наар гроссмейстердары кытта кииристэ. Манна аан дойду 10 төгүллээх чемпиона Алексей Чижовы кыайбыта ордук биһирэбиллээх.

Онтон бэйэтин сааһыгар, 2004-2006 с.т. бөлөхтөрүгэр, (кини бэйэтэ 2006 с.т.) ол аата кыраларга, чаҕылҕанныы сыыдам оонньууга сүүс харахтаах дуобат түһүмэҕэр бастаата!

Кини биир сүрүн соруга – улахан дьоҥҥо маастар нуорматын толоруу.

Билиҥҥи туругунан биһиги дуобатчыттарбыт икки кыһыл көмүс: Алексей Большаков, Елена Кычкина, биир үрүҥ көмүс Сандаара Апросимова уонна биэс боруонса мэтээллээхтэр: Тунаара Федорова, Сандаара Апросимова, Николай Григорьев, Айаал Герасимов, Ксения Нахова. Чемпионат уонна күрэхтэһии  алтынньы 2 күнүгэр диэри салҕаныаҕа.

СӨ дуобакка федерациятын президенэ Владимир Ильич Птицын: “Билиҥҥитэ көрдөрүү куһаҕана суох. Дьон син биир классиканы ордук сыаналыыр.

Түргэн уонна чаҕылҕанныы оонньууларга биһиэннэрэ үгэс быһыытынан күүстээхтэр.  Оттон классикаҕа үчүгэйдик оонньуулларын долгуйа кэтэһэбит”, – диэн бэйэтин санаатын үллэһиннэ.  

Ити Москва уобалаһыгар Одинцово куоракка салҕанар дуобакка улахан дьоммут Арассыыйаҕа, аан дойдуга бастыҥнарын бигэргэтэргэ дьулуһаллар. Чаҕылҕанныы түргэн  оонньууга  Арассыыйа араас муннуктарыттан барыта 70 оонньооччу кииристэ.

Итиннэ түөрт төгүллээх аан дойду чемпиона, аан дойдутааҕы кылаастаах гроссмейстербыт  Николай Стручков дойду чемпионатын кыайыылааҕынан таҕыста. Кини 64 харахтаах дуобакка блицкэ туох да мөккүөрэ суох бастаата. Николай 15 очукуолаах, чугастааҕы утарсааччыларыттан уопуттаах аан дойду экс-чемпиона Мурадулло Амриллаевтан (Башкортостан) уонна эдэр москвиһы  Никита Славяновтан икки очукуонан чорбойдо.

Амматтан сылдьар   Андрей Федотов пьедесталга хаамыы аҥаарынан тиийбэтэ. Чемпионакка Саха сириттэн элбэх киһилээх бөлөх тиийбитэ. Кинилэр бары оонньуурга баҕалара, бэйэ-бэйэлэрин суохтаспыттара билиннэ.  Чемпионат уопсай бырагыраамата киэҥ. Хас да подпрограммалар бааллара, онно биһиги дьоммут үчүгэй формалаахтарын көрдөрдүлэр.

Саҥа ааттар күөрэйдилэр – хас да хонуктааҕыта социальнай ситимнэргэ Покровскайтан алтыс кылаас үөрэнээччитэ Айсен Егоров видеота тарҕаммыта. Онно биһиги уолбут уон төгүллээх аан дойду чемпиона Алексей Чижову (Ижевскэй), «тэҥнэһиигэ куотарга» күһэйиитин көрдөрбүттэрэ.  

Ону таһынан түргэн бырагыраамаҕа Стручков үрүҥ көмүһү ылла. Билигин 64 харахтаахха классическай бырагыраама салҕанар. Үс тур кэнниттэн аан дойду элбэх төгүллээх чемпиона Гаврил Колесов үс инники кэккэтигэр сылдьар.  Элбэх кыттааччыттан таблица Николай Стручков билиҥҥитэ сэттис,  Тааттаттан Николай Гуляев тохсус балаһыанньаҕа бааллар.

Улахан сүүс харахтаах дуобакка эр дьоммут сэмэй көрдөрүүлээхтэр. Ол оннугар дьахталларга Чурапчыттан Матрена Ноговицына инникилээн иһэр.  

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.