23.07.2021 | 16:02 | Просмотров: 756

Оҕо суолга сэрэхтээх буоларын туһугар

Ааптар: Айыына ДОНСКАЯ
Бөлөххө киир

Тырааныспар сылдьар суола оҕолорго ураты сэрэхтээх. Ордук кыра саастаах оҕолор суолга сылдьар уопуттара суох, быраабылалары билбэттэр, сэрэҕэ суохтар. Кинилэри харыстыыр курдук тугу гынабыт? 
Дойду үрдүнэн тахсар суол быһылаанын 10% оҕолору кытта сибээстээх. Суол быһылаанын 20% тырааныспар суолугар сүүрэн тахсыбыт, суола сыыһа туораабыт, сэрэҕэ суох бэлэсипиэттээбит оҕолор буруйдарынан тахсыбыт. Оҕолор суолга куттала суох сылдьыылара – төрөппүттэр, суоппардар, ГИБДД сотрудниктарын, үөрэх тэрилтэлэрин уонна көннөрү ааһан иһэр дьон сүрүн соруктара. Оҕо олоҕо улахан дьонтон тутулуктааҕын өйдүөхтээхпит. 
Оҕо суолга хайдах харыстанан сылдьарыгар кыра сааһыттан үөрэтиллиэхтээх. Улахан киһи бэйэтин тус холобурунан дьиссипилиинэлээхтик, болҕомтолоохтук, быраабыланы тутуһан, сэрэнэн сылдьары көрдөрүөхтээх. 
Саамай үчүгэй ньыма – оҕону оонньуу быһыытынан үөрэтии. Суолга сылдьар курдук санаан, араас түбэлтэлэргэ оҕо хайдах гыныахтааҕын үөрэтэр, бэйэтин толкуйдатар, хас да вариантан талларар туһалаах. Оччоҕо оҕо ордук интириэһиргээн туран үөрэнэр, быраабылалары өйдөөн хаалар. 
Оҕо ордук 5 сааһыгар диэри куттал диэн тугун өйдөөбөт эбит. Ол иһин суолга дэбигис сүүрэн тахсыан, массыына кэлэн иһэрин өйдөөн көрүө суоҕун сөп. Улахан дьон сүрүн соруктара – суолга оҕо хайдах быһыылаахтык сылдьыахтааҕын үөрэтии.
Оҕо кыра сааһыттан билиэхтээх быраабылалара:
Ханнык да түгэҥҥэ суолга сүүрэн тахсыллыбат. 
Турар массыыналары кэннилэринэн ааһыллыахтаах. 
Оонньуу сылдьан массыына кэннигэр саһар бобуллар. 
Тиэргэн иһинэн массыына ааһан иһэр буоллаҕына дьиэ, подъезд диэки барыллыахтаах. 
Уулуссаны «зебранан» эрэ уонна күөх уот тыктаҕына туораныллыахтаах. 
«Зебра» суох сиринэн суолу туоруур көҥүллэммэт. 
Суолу туораан иһэн көрүллүөхтээх: икки өттүттэн чугаһаан иһэр массыына суох буолуохтаах. Бастаан хаҥас, онтон уҥа диэки көрөбүт. 
Оптуобустары хайа да өттүттэн эргийэн барар сэрэхтээх. «Зебранан» эрэ туоруур ордук. 
Бэлэсипиэттииргэ уонна ролигынан хатааһылыырга анаммыт эрэ сирдэргэ – тротуарга, пааркаҕа, стадиоҥҥа сылдьыллыахтаах. 
Массыыналарга уонна уопсастыбаннай тырааныспарга хатаастар булгуччулаахтык бобуллар. 

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Олоҥхо күнүгэр стипендиаттар ааттара билиннэ
Сонуннар | 25.11.2025 | 13:04
Олоҥхо күнүгэр стипендиаттар ааттара билиннэ
Бүгүн, сэтинньи 25 күнүгэр, Саха сиригэр сыаната биллибэт сүдү баайбыт – Олоҥхобут күнэ. Бу бэлиэ күҥҥэ түбэһиннэрэн, төрүт култуураны илдьэ сылдьар, ону үйэтитиигэ үлэлэһэр талааннаах дьоҥҥо анал истипиэндьийэлэри туттарыы дьоро тэрээһинэ буолла.
Петр Перевалов: «Спортсмен киһи син биир патриот буолар»
Дьон | 27.11.2025 | 14:00
Петр Перевалов: «Спортсмен киһи син биир патриот буолар»
Петр Николаевичка төлөпүөннүүбүн уонна этэбин: «Дорообо. Миэхэ эйигин «сакаастаабыттара». Туруупкаҕа туох да иһиллибэт, соһуйда, дьиибэргээтэ. Онтон: «Ол аата хайдах?» Онуоха этэбин: «Эйигин хайаан да суруйуохтаахпын, дьоҥҥо-сэргэҕэ билиһиннэриэхтээхпин, биир дойдулаахтарбыт кэтэһэллэр, суруйуоххун наада диэн үлэһэллэр», – диибин.  Онон бүгүҥҥү ыалдьытым – Петр Николаевич Перевалов, Лөгөй нэһилиэгин олохтооҕо, спорт инструктора, Кэптэни  тарбахха...
Саргылана Сорошева: «Кэлэр көлүөнэ эйэлээх олоххо олордун»
Дьон | 29.11.2025 | 18:00
Саргылана Сорошева: «Кэлэр көлүөнэ эйэлээх олоххо олордун»
Элбэх волонтеру, көмөлөһөр тэрилтэни суруйдум. Оттон собус-соҕотоҕун, кимиэхэ да биллибэккэ, ханна да суруллубакка,  кэпсэммэккэ, өссө 2016 сылга Донецкайга бара сылдьыбыт, күн бүгүн да көмөтүн тохтоппот Саргылана Викторовна Сорошеваны кытта кэпсэтэн олус сөхтүм, киэн тутуннум.   Саргылана Викторовна, Уу тырааныспарын институтугар устудьуоннарга физика предметин үөрэтэр, педагогическай наука хандьыдаата. Хайдах барыта саҕаламмытын туһунан...
Тыатааҕы да өйдөөх диэтэҕиҥ...
Дьон | 24.11.2025 | 08:30
Тыатааҕы да өйдөөх диэтэҕиҥ...
Дьөҥкүүдэ Эбэ Хотун Ньурба дьоно-сэргэтэ түҥ былыргыттан ууланан-хаарданан, оттонон-мастанан, тэнийэн-ууһаан олорон кэлбит ытык сирдэрэ буоллаҕа.