12.10.2021 | 16:00

Нэһилиэнньэ цифровой биэрэпиһигэр кыттарга тугу билиэххэ нааданый?

Нэһилиэнньэ цифровой биэрэпиһигэр кыттарга тугу билиэххэ нааданый?
Ааптар: Киин Куорат

Дойду устуоруйатыгар аан бастакы нэһилиэнньэ цифровой биэрэпиһэ алтынньы 15 күнүгэр саҕаланыаҕа. Кумаахы анкеталар оннуларыгар  электроннайдар оҥоһулуннулар, олору биэрэписчиктэр планшеттар көмөлөрүнэн толоруохтара. Итини таһынан, Арассыыйа олохтоохторо судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар киирэн бэйэлэрэ анкетаны толорор кыахтаахтар. Итиннэ стационарнай компьютер, ону сэргэ төлөппүөн мобильнай сыһыарыытын нөҥүө киирэллэр. Маны тэҥэ гражданнар биэрэпис учаастактарыгар баран суруйтарыахтарын сөп, ол иһигэр элбэх функциялаах кииннэргэ (МФЦ). 
Биэрэпис сэтинньи 14 күнүгэр түмүктэнэр, ол эрэн судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар эрдэ, сэтинньи 8 күнүгэр түмүктэниэҕэ. 
Росстат иһитиннэрбитинэн, биэрэпис кэмигэр хомуллубут дааннайдар төһөнөн толорулар да, оччонон чугастааҕы уон сылга судаарыстыба социальнай-демографическай политикатын былаанныыр, бүддьүөтү тыырар чэпчэки буолар. Биэрэпис түмүгүнэн судаарыстыбаннай суолталаах бырагыраамалары ылыналлар. Холобур, 2002 сыллааҕы Бүтүн Арассыыйатааҕы биэрэпис түмүгүнэн, ийэ хапытаала олоххо киирбитэ.  
Биэрэпискэ тугу ыйыталларый?
Цифровой биэрэпис сүрүн ыйытыктара оннунан хаалаллар: эр киһитэ-дьахтара, сааһа, үөрэҕэ, кэргэннээҕэ-суоҕа. Саҥа ыйытыктар баар буолуохтара: холобур, урут анкетаҕа киһи үлэлээҕин-суоҕун ыйар эрэ буоллаҕына, билигин үлэтэ төһө ыраах турарын (олорор эбэтэр атын нэһилиэнньэлээх пууннарга, эбэтэр атын региоҥҥа). Ити дойду устуоруйатыгар аан бастакы төгүлүн үлэ миграциятын көрдөрүөҕэ. Хантан дохуоттанан олорор туһунан ыйытык эбиллиэ (дохуот сууматын ыйыппакка эрэ).  
Росстат бэлиэтээбитинэн, анкетаны толорорго араспаанньаны, ааты, аҕа аатын ыйар наадата суох. Анкетаны нууччалыы уонна өссө тоҕус тылынан толоруохха сөп: кэриэй, кытай, англия, башкир, бурят, тува, чуваш, саха, узбек тылларынан. 
Судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар киирэн хайдах толоруллар?
Судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар киирэн бэйэбитин уонна чугас дьоммутун суруйарга судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар стандартнай учуоттаах буолуохтаахпыт, булгуччу бигэргэтиллибит буолбатах. Хаһан баҕарар регистрацияланыахха сөп. 
Электроннай биэрэпис лииһин толорууга ортотунан 23 мүнүүтэ бириэмэ барар. Биэрэпис кыттыылааҕа анкетаҕа суруйбут дааннайдарын хаһан баҕарар хос киирэн уларытыан сөп. Анкетаҕа ханнык омук буоларбытын суруйабыт. 
Электроннай биэрэпис лииһэ ханнык баҕарар экраҥҥа сөп түбэһэр –   компьютер, планшет, смартфон. Анкета 70%-на төлөппүөн мобильнай сыһыарыытын нөҥүө киирэрэ күүтүллэр. Биэрэпиһи онлайн көрүҥүнэн ааспыттар Сбербаантан бэлэхтэри ылыахтара, ол иһигэр туспа дизайннаах хамнас каарталарын, страховканы, муусука истэргэ уонна киинэ көрүүгэ босхо суруттарыыны. 
Биэрэписчиги хайдах билэбит?
Биэрэписчик аналлаах атрибуттардаах: “Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһэ” диэн суруктаах сэлиэччиктээх, итинник суруктаах саартаах, бэлиэлээх суумкалаах, нэһилиэнньэ биэрэпиһин ыытарга анаммыт планшеттаах, Роспотребнадзор ирдэбилин тутуһан харыстанар сириэстибэлээх. 
Суолталаах уратыта – биэрэписчик дастабырыанньалаах буолар. Дастабырыанньа пааспары кытта көрдөрүллүөхтээх. Биэрэписчик бэйэтин билиһиннэриэхтээх, туохха кэлбитин этиэхтээх, көрдөстөхтөрүнэ дастабырыанньатын уонна пааспарын көрдөрүөхтээх
Урукку биэрэпистэри кытта тэҥнээтэххэ, информацияны хомуйуу технологията уларыйан, биэрэписчик ахсаана аҕыйах буолар. Барыта 300 тыһыынча киһи үлэлиэҕэ (урут 700 тыһ.).
Стационарнай учаастакка хайдах суруйтарабыт?
Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһин табыгастахтык уонна түргэнник стационарнай учаастакка тиийэн ааһыахха сөп. Итинник учаастактар улахан аҥардара элбэх функциялаах кииннэргэ (МФЦ) баар буолуохтара.  Гражданнарга волонтердар көмөлөһүөхтэрэ. Волонтер дастабырыанньатын уонна пааспарын көрдөрүөхтээх.
Биэрэпис туһунан итии линия оператордарыттан ыйытыахха сөп: 8-800-707-20-20. Москва бириэмэтинэн сарсыарда 9.00 чаастан киэһэ 21.00 диэри үлэлиир.
Биэрэпис түмүгэ хаһан биллиэй?
Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһин барыллаан түмүгэ  2022 сыл тохсунньу ыйыгар биллиэҕэ. Бүтэһик түмүк 2022 сыл бүтүүтэ тахсыаҕа.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Саха АССР 100 сылыгар – 100 оптуобус
Сонуннар | 11.10.2021 | 16:30
Саха АССР 100 сылыгар – 100 оптуобус
Саха АССР төрүттэммитэ 100 сылын көрсө өрөспүүбүлүкэ Дьокуускай куоракка уонна  оройуоннарга уопсастыбаннай тырааныспары саҥардара былааннанар. Бырайыак оробуочай аата – «Саха АССР 100 сылын көрсө 100 оптуобус».  «Кэлэр нэдиэлэҕэ тырааныспар Министиэристибэтин уонна Дьокуускай куорат Уокуруктааҕы дьаһалтатын бииргэ үлэлээһиннэрин түмүгэ тахсан, өрөспүүбүлүкэ газомоторнай оттукка сылдьар оптуобустары аҕалар туһунан сөбүлэҥҥэ илии баттыаҕа», –...
Соһуччу булт
Сынньалаңңа | 11.10.2021 | 16:00
Соһуччу булт
Оҕо сылдьан сарсыарда уһуктаат, таһырдьа ойон тахсар дьикти идэлээх этим. Хайдах халлаан буолбутун билэ охсоору дуу, күнү көрө охсоору дуу буолуо, арааһа. Оннук биир күннээх сайыҥҥы сарсыарда эрдэ туран сыһыыга киирэн, күрүө үрдүгэр хатаастан, куолубунан сыһыы уҥуорун, халлааҥҥа дьирибинии турар күөрэгэйи, сыһыыга мэччийэр ынахтары-сылгылары көрө-истэ олордум. Арай ынахтар ортолоругар дьиибэ...
Саха сиригэр Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһин контролердарын үөрэтэллэр
Сонуннар | 13.10.2021 | 10:00
Саха сиригэр Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһин контролердарын үөрэтэллэр
Алтынньы 4 күнүттэн Саха сирин территориятыгар Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһин контролердарын үөрэтии ыытыллар. Муниципальнай оройуоннар контролердарыгар үөрэтии онлайн эрэсииминэн, «Дьокуускай куорат» уонна «Жатай» куораттааҕы уокуруктарыгар – очнай көрүҥүнэн диэн иһитиннэрэр СӨ Федеральнай судаарыстыбаннай статистика сулууспатын Территориальнай уоргана.  Нэдиэлэ саҥатыттан контролердар Дьокуускай куорат таһынааҕы нэһилиэнньэлээх пууннарга, куорат уокуруктарыгар уонна  «Жатай» куораттааҕы...
Хаппыыстаны араастаан астыахха
Тускар туһан | 11.10.2021 | 13:00
Хаппыыстаны араастаан астыахха
Беконнаах хаппыыста Састааба: 1 орто хаппыыста; 3 ост. нь. мас арыыта (эбэтэр оливковай арыы); туус; хара биэрэс; бекон. Хаппыыста тас сэбирдэхтэрин ылабыт, сууйабыт. Түөрт аҥыы хайытан бысталыыбыт. Кытаанах төрдүн быһан ылан быраҕабыт. Хас биирдии чааһын аҥаардыыбыт уонна духуопка илииһигэр сааһылаан уурабыт. Үрдүгэр арыыны таммалатабыт, туустуубут-тумалыыбыт. Бекон ломтиктарын аҥаардыыбыт уонна хаппыыстабыт...