12.10.2021 | 16:00

Нэһилиэнньэ цифровой биэрэпиһигэр кыттарга тугу билиэххэ нааданый?

Нэһилиэнньэ цифровой биэрэпиһигэр кыттарга тугу билиэххэ нааданый?
Ааптар: Киин Куорат

Дойду устуоруйатыгар аан бастакы нэһилиэнньэ цифровой биэрэпиһэ алтынньы 15 күнүгэр саҕаланыаҕа. Кумаахы анкеталар оннуларыгар  электроннайдар оҥоһулуннулар, олору биэрэписчиктэр планшеттар көмөлөрүнэн толоруохтара. Итини таһынан, Арассыыйа олохтоохторо судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар киирэн бэйэлэрэ анкетаны толорор кыахтаахтар. Итиннэ стационарнай компьютер, ону сэргэ төлөппүөн мобильнай сыһыарыытын нөҥүө киирэллэр. Маны тэҥэ гражданнар биэрэпис учаастактарыгар баран суруйтарыахтарын сөп, ол иһигэр элбэх функциялаах кииннэргэ (МФЦ). 
Биэрэпис сэтинньи 14 күнүгэр түмүктэнэр, ол эрэн судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар эрдэ, сэтинньи 8 күнүгэр түмүктэниэҕэ. 
Росстат иһитиннэрбитинэн, биэрэпис кэмигэр хомуллубут дааннайдар төһөнөн толорулар да, оччонон чугастааҕы уон сылга судаарыстыба социальнай-демографическай политикатын былаанныыр, бүддьүөтү тыырар чэпчэки буолар. Биэрэпис түмүгүнэн судаарыстыбаннай суолталаах бырагыраамалары ылыналлар. Холобур, 2002 сыллааҕы Бүтүн Арассыыйатааҕы биэрэпис түмүгүнэн, ийэ хапытаала олоххо киирбитэ.  
Биэрэпискэ тугу ыйыталларый?
Цифровой биэрэпис сүрүн ыйытыктара оннунан хаалаллар: эр киһитэ-дьахтара, сааһа, үөрэҕэ, кэргэннээҕэ-суоҕа. Саҥа ыйытыктар баар буолуохтара: холобур, урут анкетаҕа киһи үлэлээҕин-суоҕун ыйар эрэ буоллаҕына, билигин үлэтэ төһө ыраах турарын (олорор эбэтэр атын нэһилиэнньэлээх пууннарга, эбэтэр атын региоҥҥа). Ити дойду устуоруйатыгар аан бастакы төгүлүн үлэ миграциятын көрдөрүөҕэ. Хантан дохуоттанан олорор туһунан ыйытык эбиллиэ (дохуот сууматын ыйыппакка эрэ).  
Росстат бэлиэтээбитинэн, анкетаны толорорго араспаанньаны, ааты, аҕа аатын ыйар наадата суох. Анкетаны нууччалыы уонна өссө тоҕус тылынан толоруохха сөп: кэриэй, кытай, англия, башкир, бурят, тува, чуваш, саха, узбек тылларынан. 
Судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар киирэн хайдах толоруллар?
Судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар киирэн бэйэбитин уонна чугас дьоммутун суруйарга судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар стандартнай учуоттаах буолуохтаахпыт, булгуччу бигэргэтиллибит буолбатах. Хаһан баҕарар регистрацияланыахха сөп. 
Электроннай биэрэпис лииһин толорууга ортотунан 23 мүнүүтэ бириэмэ барар. Биэрэпис кыттыылааҕа анкетаҕа суруйбут дааннайдарын хаһан баҕарар хос киирэн уларытыан сөп. Анкетаҕа ханнык омук буоларбытын суруйабыт. 
Электроннай биэрэпис лииһэ ханнык баҕарар экраҥҥа сөп түбэһэр –   компьютер, планшет, смартфон. Анкета 70%-на төлөппүөн мобильнай сыһыарыытын нөҥүө киирэрэ күүтүллэр. Биэрэпиһи онлайн көрүҥүнэн ааспыттар Сбербаантан бэлэхтэри ылыахтара, ол иһигэр туспа дизайннаах хамнас каарталарын, страховканы, муусука истэргэ уонна киинэ көрүүгэ босхо суруттарыыны. 
Биэрэписчиги хайдах билэбит?
Биэрэписчик аналлаах атрибуттардаах: “Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһэ” диэн суруктаах сэлиэччиктээх, итинник суруктаах саартаах, бэлиэлээх суумкалаах, нэһилиэнньэ биэрэпиһин ыытарга анаммыт планшеттаах, Роспотребнадзор ирдэбилин тутуһан харыстанар сириэстибэлээх. 
Суолталаах уратыта – биэрэписчик дастабырыанньалаах буолар. Дастабырыанньа пааспары кытта көрдөрүллүөхтээх. Биэрэписчик бэйэтин билиһиннэриэхтээх, туохха кэлбитин этиэхтээх, көрдөстөхтөрүнэ дастабырыанньатын уонна пааспарын көрдөрүөхтээх
Урукку биэрэпистэри кытта тэҥнээтэххэ, информацияны хомуйуу технологията уларыйан, биэрэписчик ахсаана аҕыйах буолар. Барыта 300 тыһыынча киһи үлэлиэҕэ (урут 700 тыһ.).
Стационарнай учаастакка хайдах суруйтарабыт?
Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһин табыгастахтык уонна түргэнник стационарнай учаастакка тиийэн ааһыахха сөп. Итинник учаастактар улахан аҥардара элбэх функциялаах кииннэргэ (МФЦ) баар буолуохтара.  Гражданнарга волонтердар көмөлөһүөхтэрэ. Волонтер дастабырыанньатын уонна пааспарын көрдөрүөхтээх.
Биэрэпис туһунан итии линия оператордарыттан ыйытыахха сөп: 8-800-707-20-20. Москва бириэмэтинэн сарсыарда 9.00 чаастан киэһэ 21.00 диэри үлэлиир.
Биэрэпис түмүгэ хаһан биллиэй?
Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһин барыллаан түмүгэ  2022 сыл тохсунньу ыйыгар биллиэҕэ. Бүтэһик түмүк 2022 сыл бүтүүтэ тахсыаҕа.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Валентина Колодезникова-Айыына:  Киһи баҕарыах эрэ тустаах
Дьон | 04.08.2022 | 10:00
Валентина Колодезникова-Айыына: Киһи баҕарыах эрэ тустаах
Бүгүҥҥү нүөмэрбитигэр мас ууһа Валентина Колодезникова--Айыынаны кытта кэпсэтэбит. Валентина-Айыына уустар түөлбэлээн үөскээбит Баайаҕа нэһилиэгиттэн төрүттээх. Тутуу биригээдэтин салайааччыта. Дьоҕурун сөпкө туһаммыт уонна киэҥ эйгэҕэ таһаарбыт уус.
Үөрүүлээх түгэни - дьоһун көстүүлээх
Сонуннар | 05.08.2022 | 10:51
Үөрүүлээх түгэни - дьоһун көстүүлээх
Үөрэх дьыла чугаһаабытынан, бэйэбит үөрүүбүтүн үллэстэргэ сананныбыт. Ол курдук, быйыл Кэбээйи улууһун Мукучу нэһилиэгэр улахан оскуола дьиэтэ тутуллубута 90 сылын кэлэктиип туох эрэ ураты көстүүлээх көрсүөхтээх диэн быһаарыы ылынан, саҥа сахалыы истииллээх таҥас сакаастаан тиктэрбиппит. 
Минньигэстик аһааҥ
Тускар туһан | 05.08.2022 | 10:00
Минньигэстик аһааҥ
Сибиэһэй оҕуруот аһа дэлэгэй эрдэҕинэ, боростуой, минньигэс уонна битэмииннээх салааттарда астанан хаалыаҕыҥ.
Бэлисипиэт спордун күнэ тэриллиэҕэ
Куорат олоҕо | 05.08.2022 | 16:00
Бэлисипиэт спордун күнэ тэриллиэҕэ
Дьокуускайга бэлисипиэт спордун тарҕатааччылар түмсүүлэрэ таһаарыылаахтык үлэлээн эрэр. Аҕыйах хонуктааҕыта кинилэр куорат баһылыга Евгений Григорьевы кытта куоракка Бэлисипиэт спордун күнүн ыытарга сүбэлэстилэр.