12.10.2021 | 16:00

Нэһилиэнньэ цифровой биэрэпиһигэр кыттарга тугу билиэххэ нааданый?

Нэһилиэнньэ цифровой биэрэпиһигэр кыттарга тугу билиэххэ нааданый?
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Дойду устуоруйатыгар аан бастакы нэһилиэнньэ цифровой биэрэпиһэ алтынньы 15 күнүгэр саҕаланыаҕа. Кумаахы анкеталар оннуларыгар  электроннайдар оҥоһулуннулар, олору биэрэписчиктэр планшеттар көмөлөрүнэн толоруохтара. Итини таһынан, Арассыыйа олохтоохторо судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар киирэн бэйэлэрэ анкетаны толорор кыахтаахтар. Итиннэ стационарнай компьютер, ону сэргэ төлөппүөн мобильнай сыһыарыытын нөҥүө киирэллэр. Маны тэҥэ гражданнар биэрэпис учаастактарыгар баран суруйтарыахтарын сөп, ол иһигэр элбэх функциялаах кииннэргэ (МФЦ). 
Биэрэпис сэтинньи 14 күнүгэр түмүктэнэр, ол эрэн судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар эрдэ, сэтинньи 8 күнүгэр түмүктэниэҕэ. 
Росстат иһитиннэрбитинэн, биэрэпис кэмигэр хомуллубут дааннайдар төһөнөн толорулар да, оччонон чугастааҕы уон сылга судаарыстыба социальнай-демографическай политикатын былаанныыр, бүддьүөтү тыырар чэпчэки буолар. Биэрэпис түмүгүнэн судаарыстыбаннай суолталаах бырагыраамалары ылыналлар. Холобур, 2002 сыллааҕы Бүтүн Арассыыйатааҕы биэрэпис түмүгүнэн, ийэ хапытаала олоххо киирбитэ.  
Биэрэпискэ тугу ыйыталларый?
Цифровой биэрэпис сүрүн ыйытыктара оннунан хаалаллар: эр киһитэ-дьахтара, сааһа, үөрэҕэ, кэргэннээҕэ-суоҕа. Саҥа ыйытыктар баар буолуохтара: холобур, урут анкетаҕа киһи үлэлээҕин-суоҕун ыйар эрэ буоллаҕына, билигин үлэтэ төһө ыраах турарын (олорор эбэтэр атын нэһилиэнньэлээх пууннарга, эбэтэр атын региоҥҥа). Ити дойду устуоруйатыгар аан бастакы төгүлүн үлэ миграциятын көрдөрүөҕэ. Хантан дохуоттанан олорор туһунан ыйытык эбиллиэ (дохуот сууматын ыйыппакка эрэ).  
Росстат бэлиэтээбитинэн, анкетаны толорорго араспаанньаны, ааты, аҕа аатын ыйар наадата суох. Анкетаны нууччалыы уонна өссө тоҕус тылынан толоруохха сөп: кэриэй, кытай, англия, башкир, бурят, тува, чуваш, саха, узбек тылларынан. 
Судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар киирэн хайдах толоруллар?
Судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар киирэн бэйэбитин уонна чугас дьоммутун суруйарга судаарыстыбаннай өҥөлөр порталларыгар стандартнай учуоттаах буолуохтаахпыт, булгуччу бигэргэтиллибит буолбатах. Хаһан баҕарар регистрацияланыахха сөп. 
Электроннай биэрэпис лииһин толорууга ортотунан 23 мүнүүтэ бириэмэ барар. Биэрэпис кыттыылааҕа анкетаҕа суруйбут дааннайдарын хаһан баҕарар хос киирэн уларытыан сөп. Анкетаҕа ханнык омук буоларбытын суруйабыт. 
Электроннай биэрэпис лииһэ ханнык баҕарар экраҥҥа сөп түбэһэр –   компьютер, планшет, смартфон. Анкета 70%-на төлөппүөн мобильнай сыһыарыытын нөҥүө киирэрэ күүтүллэр. Биэрэпиһи онлайн көрүҥүнэн ааспыттар Сбербаантан бэлэхтэри ылыахтара, ол иһигэр туспа дизайннаах хамнас каарталарын, страховканы, муусука истэргэ уонна киинэ көрүүгэ босхо суруттарыыны. 
Биэрэписчиги хайдах билэбит?
Биэрэписчик аналлаах атрибуттардаах: “Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһэ” диэн суруктаах сэлиэччиктээх, итинник суруктаах саартаах, бэлиэлээх суумкалаах, нэһилиэнньэ биэрэпиһин ыытарга анаммыт планшеттаах, Роспотребнадзор ирдэбилин тутуһан харыстанар сириэстибэлээх. 
Суолталаах уратыта – биэрэписчик дастабырыанньалаах буолар. Дастабырыанньа пааспары кытта көрдөрүллүөхтээх. Биэрэписчик бэйэтин билиһиннэриэхтээх, туохха кэлбитин этиэхтээх, көрдөстөхтөрүнэ дастабырыанньатын уонна пааспарын көрдөрүөхтээх
Урукку биэрэпистэри кытта тэҥнээтэххэ, информацияны хомуйуу технологията уларыйан, биэрэписчик ахсаана аҕыйах буолар. Барыта 300 тыһыынча киһи үлэлиэҕэ (урут 700 тыһ.).
Стационарнай учаастакка хайдах суруйтарабыт?
Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһин табыгастахтык уонна түргэнник стационарнай учаастакка тиийэн ааһыахха сөп. Итинник учаастактар улахан аҥардара элбэх функциялаах кииннэргэ (МФЦ) баар буолуохтара.  Гражданнарга волонтердар көмөлөһүөхтэрэ. Волонтер дастабырыанньатын уонна пааспарын көрдөрүөхтээх.
Биэрэпис туһунан итии линия оператордарыттан ыйытыахха сөп: 8-800-707-20-20. Москва бириэмэтинэн сарсыарда 9.00 чаастан киэһэ 21.00 диэри үлэлиир.
Биэрэпис түмүгэ хаһан биллиэй?
Бүтүн Арассыыйатааҕы нэһилиэнньэ биэрэпиһин барыллаан түмүгэ  2022 сыл тохсунньу ыйыгар биллиэҕэ. Бүтэһик түмүк 2022 сыл бүтүүтэ тахсыаҕа.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Былатыан Эверстов:  «Элбэх дьоҥҥо сонуну кэпсиир кыахтаах буолар — дьол»
Дьон | 06.06.2024 | 10:00
Былатыан Эверстов: «Элбэх дьоҥҥо сонуну кэпсиир кыахтаах буолар — дьол»
Хас сир аайы ураты дьон баар буолар. Кинилэр олохторун хара маҥнайгыттан атыннык олоро сатыыллар. Барыларыгар баар курдук нус-хас дьылҕаҕа дураһыйбаттар. Оннук дьикти киһинэн Дьааҥы улууһугар олорор эрээри, өрөспүүбүлүкэ, дойду, аан дойду үгүс бэлиэ спортивнай түгэннэрин көтүппэккэ хамнаһа суох сырдатар суруналыыс, киэҥ сырыылаах айанньыт, коллекционер, фотограф, спортсмен, норуот тапталын ылбыт Платон...
Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
Элбэх оҕолоохторго — ураты болҕомто
Сонуннар | 06.06.2024 | 16:00
Элбэх оҕолоохторго — ураты болҕомто
2024 сыл ыам ыйын 28 күнүгэр ыытыллыбыт Ил Түмэн сэттис (уочараты таһынан) пленарнай мунньаҕар норуот дьокутааттара «Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр элбэх оҕолоох ыал статуһун туһунан» өрөспүүбүлүкэ сокуонугар уларытыылары киллэриини өйөөтүлэр.   Санатан эттэххэ, дойду баһылыга Владимир Путин 2024 сыл тохсунньу ыйыгар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэттэр статустарын болдьоҕо суох оҥорбута. Ол эбэтэр үс уонна...