18.03.2022 | 13:00

Максим Сибиряков этиитин умнубаппын

Максим Сибиряков этиитин умнубаппын
Ааптар: Ньукулай Местников
Бөлөххө киир

Өрөспүүбүлүкэ аҕа саастаах дьоно уонна тустууну сэҥээрээччилэр бэркэ билэр, ытыктыыр кырдьаҕастара, ССРС уонна Саха АССР спордун маастара, көҥүл тустууга өрөспүүбүлүкэ 7, хапсаҕайга 2 төгүллээх чөмпүйүөнэ, САССР норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, “Бочуот знага”, “Үлэ Кыһыл знамята” уордьаннар кавалердара, СӨ  Айылҕатын харыстабылын туйгуна,  Амма, Уус Алдан, Чурапчы улуустарын, Соловьев, Байаҕантай, Тиит Арыы нэһилиэктэрин Бочуоттаах гражданиннара Максим Николаевич Сибиряков 2022 сыл кулун тутар 15 күнүгэр 89 сааһын туолла.

Оччотооҕу оҕолор бары да хара үлэҕэ уһуйуллан  улааппыппыт. От үлэтигэр оҕус сиэтии, от мунньуу, илии охсуута, от кэбиһии көрүҥнэрин барытын боруобалаабытым. 7-һи бүтэрэн баран Эгдээйи илин өттүгэр Уһун диэн сиргэ аан бастаан  улахан киһини Аммосов Испирдиэни кытта илиинэн охсубутум. Онно тилэҕэр олороммун күүстээх үлэһит Испирдиэн: “Бу уол хоннохтоох охсооччу буолсу”,- диэн сылыктаабытын истибиттээхпин. От охсуутун ньымаларыгар, хотууру таптайыыны, оҥостууну аҕабыттан элбэххэ үөрэммитим. Ол кэмтэн ыла сайын аайы Ат Өттүүр, Хоту Сараах үрэхтэринэн, Харалаайынан, Чаабыйынан Байаҕантай быыһыгар тиийэ от охсуутугар мискиллибитим. Оҕо киһиэхэ ыарахан үлэ улахан дьону кытта тэҥҥэ. 8 чаастаах үлэҕэ 8000 ккал ороскуоттанар диэн ханна эрэ аахпыттааҕым. Холкуоска, сопхуоска туруу үлэһиттэринэн биллибит П.М. Местниковы (Бүөтүрмээн), Дьөгүөр  Аммосовы (Толоон Эбэ кырдьаҕаһа) кытта от охсуутугар сылдьыбыппын, кинилэргэ илиинэн от охсуу ыарахан үлэтигэр уһуйуллубуппун умнубаппын. Биир сайын оччолорго аатыран туста сылдьар, кэлин таһаарыылаах үлэлээх холкуос бэрэссэдээтэлэ, биллиилээх сэбиэскэй партийнай салайааччы буола үүммүт Чурапчы Мырылатын чулуу уола Максим Сибиряков салалталаах устудьуоннар бөлөхтөрө Харалаайы анныгар үрэххэ оттуу сырыттахпытына көмөҕө кэлбиттэрэ. Бүөтүрүмээн былыргытын санаан киэһээ аһылык кэнниттэн: “Хотуургун үчүгэйдик оҥоһун, сарсын устудьуоннар кэннилэриттэн киирээр”,- диэн сибис гыммыта. Биһиги уолаттарбытыттан Аммосов Петя, билигин Петр Петрович Аммосов – билим учуонайа илин маҕаһыын таһыгар дьиэлээх Бүөтүккэлээх Лөкүөйэ уоллара уонна Сивцев Захар уола Захар бааллара (атыттары умнубуппун). Ол киэһэ Максим Сибиряковтаах Уус Күөлүттэн аҕалбыт эттэрин ыргыччы буһаран, тото-хана аһаан хоммуппут, ыарахан үлэҕэ сылдьар дьон харарҕаан өлө сылдьар буоллахпыт. 
Дьэ ол курдук Бүөтүрмээн сарсыарда аҕыска ходуһаҕа киирэн хотуурун сытыыланаат, аа-дьуо дайбаан хойуу оту охсон куһуйан бара турда, кини кэнниттэн аатыран туста сылдьар бэтиринээр идэтин баһылаан  Бороҕоҥҥо ветстанцияҕа анаммыт Максим Сибиряков киирдэ. Кини кэнниттэн күөгэйэр күннэригэр сылдьар  устудьуон  уолаттар бардылар, ол кэнниттэн, Бүөтүрмээн эппитин курдук, мин түһүннүм. Ол күн күүрүүлээх үлэҕэ  охсооччу  ахсаана 15 киһиэхэ тиийбитэ. Бүөтүрмээн былыргылыы эргийэн охсуу ньыматын сөбүлээн туттара. Бу сырыыга эмиэ ол курдук үрэх халдьаайытынан балайда сири барбахтаан баран, үрэх куулатыгар туораат,  төттөрү кууланан баран халдьаайыга бастаан саҕалаабыт сирбитигэр тиийиэхтээхпит. Күүлэй киэнэ бэрдэ. Хатарыллыыны бэркэ барбыт буолан, охсорго наһаа ыарахана суох этэ. Устудьуоннар ортолоруттан биллэр  дьонтон Роман Петрович Попов оччотооҕуга Омскайтан каникулугар кэлэ сылдьар, кэнники улуус баһылыга буола сылдьыбыта. Мин халдьаайынан барыыга барыларын туоратан, Бүөтүрмээннээҕи эккирэттим. Ити туоратыһыы мучумааныгар дьонум ырааппыттар, куулаҕа туоруулларыгар биирдэ ситтим. Онон кууланан айаннаан халдьаайыга тиийиибитигэр эбиэт буолан, отуубутугар тахсан бара турдубут. Өҥүрүк куйаас сатыылаан турдаҕына 4 чаас устата эбиэккэ диэри тохтоло суох силлиргэччи охсууну мээнэ киһи тулуйбат үлэтэ. Кэнники охсооччулар халдьаайыга, ортокулар куулаҕа тиийбиттэр. Биһигини көрөн эбиэттии ыстаннылар. Сорохтор соруйан биһигини боруобалаабыккыт диэн кыыһырыах курдуктар. Максим Николаевич холку, “боруобаны” барыыны билэр, сэрэйэр да буоллаҕа эбээт. Сарсыныгар 4-5 буолан Танда быыс бүтэйигэр диэри  үһүө  охсубуппут. Максим Николаевич атаарыы киэһээтигэр: “Эдэр киһи хара үлэнэн үлүһүйүмэ, үөрэҕи батыс”,- диэн эппитин умнубаппын.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Былатыан Эверстов:  «Элбэх дьоҥҥо сонуну кэпсиир кыахтаах буолар — дьол»
Дьон | 06.06.2024 | 10:00
Былатыан Эверстов: «Элбэх дьоҥҥо сонуну кэпсиир кыахтаах буолар — дьол»
Хас сир аайы ураты дьон баар буолар. Кинилэр олохторун хара маҥнайгыттан атыннык олоро сатыыллар. Барыларыгар баар курдук нус-хас дьылҕаҕа дураһыйбаттар. Оннук дьикти киһинэн Дьааҥы улууһугар олорор эрээри, өрөспүүбүлүкэ, дойду, аан дойду үгүс бэлиэ спортивнай түгэннэрин көтүппэккэ хамнаһа суох сырдатар суруналыыс, киэҥ сырыылаах айанньыт, коллекционер, фотограф, спортсмен, норуот тапталын ылбыт Платон...
Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
Элбэх оҕолоохторго — ураты болҕомто
Сонуннар | 06.06.2024 | 16:00
Элбэх оҕолоохторго — ураты болҕомто
2024 сыл ыам ыйын 28 күнүгэр ыытыллыбыт Ил Түмэн сэттис (уочараты таһынан) пленарнай мунньаҕар норуот дьокутааттара «Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр элбэх оҕолоох ыал статуһун туһунан» өрөспүүбүлүкэ сокуонугар уларытыылары киллэриини өйөөтүлэр.   Санатан эттэххэ, дойду баһылыга Владимир Путин 2024 сыл тохсунньу ыйыгар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэттэр статустарын болдьоҕо суох оҥорбута. Ол эбэтэр үс уонна...