13.05.2022 | 12:00

Үлэ, тыыл бэтэрээннэрин эҕэрдэлээһин

Үлэ, тыыл бэтэрээннэрин эҕэрдэлээһин
Ааптар: Баһылай ПОСЕЛЬСКАЙ

Өрдөөҥҥүтэ олохтоммут үгэһинэн, Саха Өрөспүүбүлүкэтин спорка миниистирэ Леонид Спиридонов, миниистири солбуйааччы Александр Бугаев, Физическэй култуура уонна спорт бэтэрээннэрин сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Гаврил Сивцев бэтэрээннэр олорор дьиэлэригэр тиийэн, өйдөбүнньүк бэлиэлэри, сибэкки дьөрбөлөрүн, сыаналаах бэлэхтэри туттартаатылар. Ааспыт үйэ 60-70-80 сылларыгар саҥа олоҕу тутууга, үүнэр көлүөнэни патриотическай тыыҥҥа иитиигэ, Саха сирин нэһилиэнньэтэ чэгиэн-чэбдик буолуутугар дьоһун кылааттарын киллэрбит билигин 90-чалаах аҕам саастаах бэтэрээннэргэ махталларын, ытыктабылларын биллэрдилэр. 
1966-1977, 1977-1986 сыллардаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин Спорка кэмитиэтин бэрэссэдээтэллэрэ Семен Иванович Алексеев, Афанасий Егорович Алексеев, спорт кэмитиэккэ өр сылларга инструктордаабыт Матрена Петровна Алексеева дьиэлэригэр-уоттарыгар үүттээх чэй иһэ олорон, иһирэхтик сэһэргэстилэр. Физкультура-спорт эйгэтигэр буолан ааспыт түгэннэри ахтан-санаан ыллылар. Оҥорбуттара, туппуттара-айбыттара үтүмэн үгүс.
Сэмэн Уйбаанабыс Алексеев көҥүл тустууга Саха сирин бастакы чөмпүйүөнэ. Нууччалыы-сахалыы уус-уран тылларынан чаҕылыҥнатан этэр улахан араатар. Өрөспүүбүлүкэ спорка кэмитиэтин салайан олорор кэмигэр тустууктарбыт Олимпийскай мэтээллэри аҕалтаабыттара. Дмитрий Петрович Коркин бастыҥ иитиллээччитэ Роман Дмитриев 1972 сыллаахха Мюнхеннээҕи Олимпийскай оонньуулартан сахалартан аан бастакынан кыһыл көмүс мэтээли аҕалан, Сахатын сирин аатырдыбыта, сахатын норуотун үөрдүбүтэ-көтүппүтэ, дьолу-соргуну түстээбитэ. 1976 с. Канада Монреаль куоратыгар ньиргийэн ааспыт Олимпийскай оонньууларга улуу тренер үс иитиллээччилэрэ: Павел Пинигин – кыһыл көмүс, Роман Дмитриев уонна Александр Иванов үрүҥ көмүс мэтээллэри ылаттаан, саха тустуутун чыпчаал өрөгөйө ситиһиллибитэ. 
Манчаары спартакиадаларын төрүттээн, спорт национальнай көрүҥнэрин сайдыытыгар сүҥкэн кылаатын киллэрбит, тыа сирин оройуоннарыгар үгүс спортивнай саалалар  тутуллууларыгар улахан кыахтары үөскэппит Афанасий Егорович Алексеев билигин даҕаны спорт министиэристибэтин коллегиятыгар, өрөспүүбүлүкэ спорка бэтэрээннэрин сэбиэтигэр сүбэтэ-амата элбэх. Хаамыынан-сүүрүүнэн сир шарын сэттэтэ эргийбит Афанасий Егорович күн бүгүнүгэр диэри хаамар, сиэлэр. Сэргэлээххэ баар даачатыттан үрдүк мырааны дабайар.
Олохторун физкультура уонна спорт сайдыытыгар анаабыт аҕам саастаах дьоммут  аныгы сайдыылаах ыччаттарбыт олимпийскай мэтээллэри аҕалалларыгар баҕа санааларын биллэрдилэр. Ытык бэтэрээннэр чэгиэн-чэбдик сырыттыннар, үйэлэрэ уһаатын!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьон | 25.11.2022 | 16:00
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьокуускайга Тупсарыы үс сыла биллэриллэн, бу диэн эттэххэ, киин куоракка, чахчы, үтүмэн үлэ ыытылынна, ону олохтоохтор даҕаны бэйэҕит көрө-истэ сылдьаҕыт.  Быйыл сайын «Уһук Илиҥҥэ 1000 тиэргэн» федеральнай бырайыагынан Дьокуускай куоракка 75 тиэргэн тупсаран оҥоһулунна. Саамай элбэх эбийиэккэ бэдэрээтчитинэн «Основа» ХЭТ үлэлээтэ. Онон бүгүҥҥү нүөмэрбитигэр бу тэрилтэ эдэр салайааччыта Юрий Поповы...