14.01.2022 | 14:00

Кыылларга эппиэтинэстээх сыһыан туһунан сокуоҥҥа уларыйыылары киллэриини дьүүллэстилэр

Кыылларга эппиэтинэстээх сыһыан туһунан сокуоҥҥа уларыйыылары киллэриини дьүүллэстилэр
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Дьокуускай куораттааҕы Дуума уонна Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньах дьокутааттара ахсынньы 11 күнүгэр Олохтоох дьаһалтаҕа 2018 сыл ахсынньы 27 күнүнээҕи 498 №-дээх «Кыылларга эппиэтинэстээх сыһыан уонна РФ сокуонун аакталарыгар уларыйыылары киллэрии туһунан» федеральнай сокуон олоххо киириитинэн сибээстээн үөскээбит кыһалҕалаах боппуруостары дьүүллэстилэр. 
Мунньах кыттааччылара федеральнай сокуоҥҥа уларыйыылары киллэриигэ Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньахха киирбит сокуон таһаарар көҕүлээһинин дьүүллэстилэр. Дьыаланы көрүүгэ РФ Судаарыстыбаннай Дууматын дьокутаата Галина Данчикова, куорат баһылыга Евгений Григорьев, СӨ ветеринарияҕа Департаменын салайааччыта Петр Петров кытыннылар. 
Ветеринария Департаменын салайааччыта Петр Петров бэлиэтээбитинэн, 498-ФЗ федеральнай сокуон олоххо киириэҕиттэн хаһаайына суох кыыллар ахсааннарын бэрээдэктээһиҥҥэ уонна дьиэ харамайдарын булгуччу регистрациялааһыҥҥа кыһалҕалар үөскээбиттэр. 
«Биллэрин курдук, билигин хаһаайыттар кыылларын бэйэлэрин баҕа өттүлэринэн регистрациялыыллар. Бэлиэтээн эттэххэ,  кыыллары булгуччу регистрациялааһын 2002 сыл от ыйын 10 күнүнээҕи «Ыттары, куоскалары, экзотическай кыыллары иитии бэрээдэгин уонна хаһаайыттар эппиэтинэстэрин туһунан» диэн өрөспүүбүлүкэтээҕи сокуоҥҥа сурулла сылдьар, ол эрэн ити сокуон 498-ФЗ федеральнай сокуон принциптэригэр сөп түбэспэт диэн буолбута», – диэн бэлиэтээтэ ветеринария Департаменын салайааччыта. 
2014 сыл атырдьах ыйын 1 күнүнээҕи СӨ Бырабыыталыстыбатын Уурааҕынан бигэргэтиллибит сокуоҥҥа кыыллары регистрациялааһыны киллэрэр туһунан этии киирдэ. Ол эрэн федеральнайга сокуоҥҥа сөп түбэспэтинэн сибээстээн СӨ Прокуратурата сөбүлэспэт түмүгү таһаарбыт. 
«Федеральнай сокуоҥҥа ыт кырыктааҕын быһаарар уонна дьэллик кыыллар ахсааннарын чуолкайдыыр ньыма суох.  Үлэбитин кинилэр оҥорбуттарынан ыытабыт», – диэн бэлиэтээтэ  Петр Петров.
Итини таһынан, киин куоракка дьэллик кыыллар приюттара суоҕа сүрүн кыһалҕанан буолар. Очиченко уул., 57 баар быстах кэмҥэ тутар Пуун кыыллары барытын тутан олорор уонна федеральнай сокуон бары ирдэбиллэригэр эппиэттиир кыаҕа суох. 
«Сокуон быһыытынан, тутан, быһыыны туруоран уонна стерилизациялаан баран хаһаайына суох кыылы төттөрү ыытыллар уонна быстах кэмҥэ тутар Пууҥҥа хаттаан киллэриллибэт. Ол иһин приют тутуута булгуччулаах», – диэтэ  Петр Петров.
СӨ ветеринарияҕа Департаменын салайааччыта босхо күүлэйдии сылдьар кыылларга нуорма быһыытынан СӨ КоАП олоҕуран ыстарааптары туттуохха диэн этии киллэрдэ. Итини таһынан, куорат уокуругар баар дьиэ кыылларын 2021 сыл балаҕан ыйыттан үлэлиир «Регагро» кыыллары учуоттуур уонна регистрациялыыр национальнай систиэмэ муодулугар киллэрэргэ сүбэлээтэ. 
Куорат баһылыга Евгений Григорьев 498 №-дээх «Кыылларга эппиэтинэстээх сыһыан уонна РФ сокуонун аакталарыгар уларыйыылары киллэрии туһунан» федеральнай сокуон олоххо киириитин миэрэлэрин таарыйда. Кини дьэллик кыыллар ахсааннарын бэрээдэктээһиҥҥэ боломуочуйалар үбүлэнэр таблицаларын көрдөрдө. Ол курдук, 2020 сылга хаһаайына суох ыттары кытта үлэни тэрийиигэ судаарыстыба бүддьүөтүттэн 14 мөл 727 тыһыынча солкуобай суумалаах субвенция көрүллүбүт, оттон 2021 сылга – 27 мөл 928 тыһыынча солкуобай. 
«2021 сылга 4 018  төбөнү тутарга 42 мөлүйүөн солкуобай үбүлээһин ирдэннэ.  2022 сылга 31 мөлүйүөн солкуобайтан тахса субвенция бэриллэрэ былааннанар», – диэтэ баһылык.
СӨ ветеринарияҕа Департаменын салайааччыта дьэллик кыылларга анаан приют тутуутун туһунан этиитигэр Евгений Григорьев РФ Сирин кодексатыгар олоҕуран чааһынай приюттарга босхо сир учаастактарын биэрэр көҥүллэммэт диэн быһаарда. «Сокуоҥҥа олоҕуран чааһынай илиигэ сири биэрэр кыахпыт суох, ол иһигэр «Помоги выжить» аһымар пуондатыгар», – диэн быһаарда куорат баһылыга.
Кини эппитинэн, хаһаайыттар эппиэтинэстэрин үрдэтэр курдук дьиэ кыылларын босхо ыытыы иһин ыстарааптар үрдүүллэрэ ирдэнэр. Элбэх дьэллик кыыл хаһаайыннаахтара кистэл буолбатах, ол эрэн кинилэр көҥүл-босхо сылдьан дьоҥҥо кутталы үөскэтэллэр. 
Евгений Григорьев бэлиэтээбитинэн, 2021 сыл сэтинньи 29 күнүттэн, куорат олохтоохторугар ыттар саба түһэллэрин туһунан иһитиннэрии киирбитин кэннэ дьэллик ыттары тутарга суһал штаб тэриллибит. 
«АГАТУ оройуонугар дьахтарга саба түһүү бастакы түбэлтэтин кэнниттэн ити оройуоҥҥа уонна Автодорожнай уокурукка бүтүннүүтүгэр ыттары тутар туһунан сорудах бэриллибитэ. Дьэллик кыыллары быстах тутар пуун үлэһиттэрэ 70-ча ыты туппуттара. Ыттар саба түһүүлэрин сэрэтэр үлэҕэ ППБЖ уонна Автодорожнай уокурук үлэһиттэрэ кыттыстылар», – диэн бэлиэтээтэ куорат баһылыга.
Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньах тыа сиригэр уонна аграрнай бэлиитикэҕэ сис хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлэ Андрей Находкин «гуманнайдык өлөрүүнү (эвтаназияны)» киллэрэр уонна «гуманнайдык өлөрүү» бэрээдэгин бигэргэтиини, итини сэргэ дьиэ кыылларын булгуччулаахтык регистрациялааһыны уонна «урут олорбут сирдэригэр төннрүү» пууну суох гынар туһунан этиилэри киллэрдэ.
РФ Судаарыстыбаннай Дууматын дьокутаата Галина Данчикова 498 №-дээх «Кыылларга эппиэтинэстээх сыһыан уонна РФ сокуонун аакталарыгар уларыйыылары киллэрии туһунан» федеральнай сокуоҥҥа уларыйыылары киллэрии болдьохторун уонна көрүҥнэрин быһаарда. 
«Куораттааҕы уокурук федеральнай сокуоҥҥа уларыйыылары киллэрии туһунан этиитин сайаапкаҕа киллэрдибит. Сайаапка тохсунньу 15 күнүгэр көрүллүөҕэ. Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньахха көрүллүөхтээх көннөрүүлэри  РФ КоАП нуормаларыгар олунньу 17 күнүгэр диэри киллэриэххэ сөп», – диэтэ  Галина Данчикова.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт | 18.06.2024 | 14:15
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт көрүҥнэриттэн биир бастыҥнара уһун сиргэ сүүрүү. Ырааҕы сүүрүүнэн ылбычча киһи дьарыктаммат. Бэйэтин кэмин аатырбыт сүүрүгэ-быһыйа, Саха АССР рекордсмена, стайер уонна марафонец Владимир Слепцову ааспыт үйэ 60-80 сылларын дьоно үчүгэйдик өйдүүр-билэр. Быйыл рекорд олохтообута лоп-курдук 50 сыла. Аҕаларын, эһэлэрин кэриэстээннэр оҕолоро, сиэннэрэ, бииргэ төрөөбүт балта  Людмила Пантелеймоновна, быраата Артем Пантелеймонович...
ЭкоБизнес —  Айылҕаҕа харыстабыллаах  сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьон | 14.06.2024 | 14:00
ЭкоБизнес — Айылҕаҕа харыстабыллаах сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьокуускайга бизнес араас хайысхата сайдар. Олохтоох бородууксуйаны оҥорон атыыга таһаарыы ордук элбэх эбит буоллаҕына, туризм курдук өҥөнү оҥорор предпринимателлэр тарбахха баттаналлар. Юлиана уонна Захар Алексеевтар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн Дьокуускай таһынааҕы Капитоновка сэлиэнньэтигэр туристическай бизнеһи сайыннаран эрэллэр.   Оҕолор улааттылар диэн саҕалаабыппыт – Биһиги үс уоллаахпыт. Улахаттарбыт 14 саастарын туолбуттарын кэннэ,...
Олоҥхо ыһыаҕар анаан Дьокуускайтан айанныыр паром ахсаана элбэтиллэр
Сонуннар | 14.06.2024 | 10:17
Олоҥхо ыһыаҕар анаан Дьокуускайтан айанныыр паром ахсаана элбэтиллэр
XVII-с өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо ыһыаҕа быйыл бэс ыйын 20-21 күннэригэр Аммаҕа Муона чараҥа айылҕа маанылаах миэстэтигэр ыытыллаары турар.  Ыһыах мааны ыалдьыттарынан өрөспүүбүлүкэ 32 муниципальнай тэриллиититтэн 15 тыһыынчаттан тахса киһи буолуоҕа. Айанньыттарга анаан «Дьокуускай – Аллараа Бэстээх» хайысханан 15 паром сылдьыаҕа, Амма сэлиэнньэтин иһинэн оптуобустар, ыһыах түһүлгэтигэр тиэрдэр шатллар сүүрүөхтэрэ. Түһүлгэҕэ 3...