05.06.2020 | 09:11

Кырсаһыт ыттар

Кырсаһыт ыттар
Ааптар: Киин Куорат

Илья Ильич  Афанасьев-Алмаас, Дьокуускай куорат:

– Арай биирдэ сааскы күн сандааран турдаҕына, күн уһаан, биир үтүө ылааҥы күн, куорат уулуссатыгар уун-утары оҕо сааһым доҕорун көрсө биэрдим. Уолум, аармыйаттан кэлээт да, сылгыһыттыы баран, аар тайҕаны уһаты-туора сырыы бөҕөнү сылдьыбыт сорсуннаах булчут этэ. Кырдьыгынан эттэххэ, биир куоракка олорбуппут өр буолла даҕаны, көрсүбэтэхпит быдан өр буолбут эбит.

                                                                                                                         – Дорообо, доҕор. Хайа, дойдуҥ диэки бара сылдьыбатыҥ дуо?                                                          – Суох, быйыл барбатым. Табылыннаҕына күһүн, баҕар, бара сылдьыам. Бу эмпэр баран иһэбин, күһүн, саас барар да кыах суох.                                                       – Былырыын кырса биллибит дииллэр этэ, быйыл биллибэтэ буолуо?                                         

– Суох буоллаҕа дии. Урут үстүү сыл арыттаах биллэр быһыылааҕа дии. Кырдьык, били, элбэх кырса биллэр сылын кэннэ сүтэн хаалта дии.

Киһим, бэрт өрдөөҕүнү санаан, чочумча олоро түһээт: “Дьэ, доҕор, миэхэ биир кэпсээнтэн кэпсээн баар, кэпсиибин дуо?” –  диэн баран, кэпсээн киирэн барда.

– Миэхэ биирдэ биир соноҕоһу сыһыттара биэрдилэр. Атаҕар чэпчэкитэ сүрдээх, хаамыылаах даҕаны. Дьэ, биир күн ол соноҕоспунан арыыга сылгы көрө бардым. Били, кырса киирбит дьыла этэ. Бэйэм икки ытым уонна таһынааҕы ыалларым ыттара батыстылар. Үүртэлии сатаатым да, истибэтилэр, барса турдулар. Ол курдук айаннаан иһэн, сыыр тахсыытыгар ыттарым бу сырсан иһэллэр ээ. Дьэ, туохтан куотар буоллахтарай диэн, тохтоон, көрөн олордум. Онтон биирдэ өйдөөн көрбүтүм, иннилэригэр кырсаны сырсан иһэллэр эбит. Дьэ, мин туран, суолу бүөлүү күөйэ турунан кэбистим. Өссө хаһыытааһыннаах эҥин. Кырса, бу ойон кэлэн баран, түөрт ыты эрийэ-буруйа ойуолаан, төттөрү ойдо. Начаас ыккардыгар ыттыын бэйэлиин мэлис гынан хааллылар. Дьэ, мин соноҕос баҕайыны кэннилэриттэн ыытан кэбиспитим, кулгааҕым көннөрү сирилии түстэ. Чочумча буолан баран, туох баар ыттары, кырсалары ситэн, ааһан иһэн көрдөхпүнэ, кырсам хаарга туора ойон эрэрэ, ол кэннэ ыттар ыстаннылар. Мин соноҕоһум үүнүн ытыран кэбиспит, тохтуур диэн аат суох. Айаҕын нэһиилэ ханньары тардан тохтотон баран, төттөрү эргийэн кэллим. Кырсаны түөрт ыт, түөрт аҥыы тардыалыы сылдьар эбит. Хайа тардаллара чугаһаабыт. Били кылбаа маҥан кырса, ханна да суох кып-кыһыл саһыл курдук, хааныгар ньаҕайдаммыт. Хата, тириитин алдьаппатахтар, көннөрү дьөлүтэ ыстаабыттар. Дьэ, ол барыы тэтимнээх этэ. Ыттартан куотан иһэр кырсаны эккирэтэр ыттар, арааһа, муҥутуур кыраайынан сүүрэн истэхтэрэ буолуо ээ, – диэн сылгыһыт доҕорум кэпсээнин түмүктээтэ.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Дьон | 18.06.2021 | 19:46
Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Бу күннэргэ балаһабар дьоруой көрдөөн биир дойдулаахпар, буолаары буолан ийэм төрөөбүт сириттэн төрүттээх, Өнөр Эбэтэ дуо дэппит Уус Алдан улууһун биир кэрэ-мааны айылҕалаах, дьэдьэн, хаптаҕас силигилии үүнэр, сардаана сибэккинэн симэммит алаастардаах, лэһигирэс көмүс хатырыктааҕынан аатырбыт Өнөртөн төрүттээх киһини дьүөгэм булан биэрдэ. Онон, билсиҥ, хоһоон хонуутугар хорутуулаахтык суруйар, оһохчут быһыытынан улууһугар...
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Спорт | 11.06.2021 | 10:24
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх, 18 саастаах Станислав Свинобоев саас Иркутскайга 21-гэр диэри саастаахтарга көҥүл тустууга  Арассыыйа чемпиона буолбута. Итинник түһүлгэттэн кыһыл көмүс мэтээл кэлбэтэҕэ 11 сылыгар  эбиитин орто ыйааһыҥҥа  70 кг аҕалыыта уонна атырдьах ыйыгар Башкортостан киинигэр Уфаҕа ыытыллыахтаах аан дойду 21-гэр диэри саастаахтарга чемпионатыгар Арассыыйа чиэһин...
Киин куоракка коррупцияны утары научнай-практическай конференция ыытыллар
Сонуннар | 17.06.2021 | 18:30
Киин куоракка коррупцияны утары научнай-практическай конференция ыытыллар
Дьокуускайга бэс ыйын 16-17 күннэригэр коррупцияны утары судаарыстыбаннай политика тыын боппуруостарыгар научнай-практическай конференция буола турар.  Конференция онлайн көрүҥүнүнэн барар. Дискуссионнай балаһааккаҕа судаарыстыбаннай былааска уонна олохтоох бэйэни салайыныы уорганнарыгар коррупцияны уонна сокуону кэһиини сэрэтэр сыаллаах салаалар бэрэстэбиитэллэрэ Уһук Илин регионнарыттан кытталлар. Конференцияҕа кыттаары Дьокуускайга РФ Президенин Управлениетын уонна РФ Президенин Уһук...
Рекорд үөһэ рекорд!
Спорт | 11.06.2021 | 10:29
Рекорд үөһэ рекорд!
Аатырбыт дэгиттэр спортсмен  Василий Николаев кэриэһигэр атах оонньууларыгар өрөспүүбүлүкэ чемпионата элбэх саҥа рекордааҕынан историяҕа киирдэ. Өрөбүллэргэ  «Туймаада» стадиоҥҥа 13 улуус,   Дьокуускай, ХИФУ,   АГАТУ ааттарыттан 40 спортсмен  кытынна. Биир  ыйынан  Манчаары оонньуулара буолаары турарынан, спортсменнар эрчиллиилэрин күүһүрдүбүттэрэ ырааттаҕа.   ЯПК 1 кууруһун устудьуона, сабыылаах сиргэ күрэхтэһиигэ өрөспүүбүлүкэ рекордсмена  Валерия Олесова үс көрүҥ...