30.01.2020 | 10:23

КЫАЙЫЫ 75 СЫЛЫГАР АНАЛЛААХ КҮРЭХТЭР

КЫАЙЫЫ 75 СЫЛЫГАР АНАЛЛААХ КҮРЭХТЭР
Ааптар: Киин Куорат

П.А. Ойуунускай аатынан литературнай музей быйыл Улуу Кыайыы 75 сылынан оскуола оҕолоругар икки улахан бырайыактаах: “Дьокуускайдааҕы байыаннай оскуола” уонна Фронтовиктар бэчээккэ тахсыбатах суруктара – история кэрэһиттэрэ».

Литературнай музей айар үлэһиттэрэ Дьокуускайдааҕы байыаннай оскуола выпускниктарын туһунан матырыйааллары хомуйан, экспертизалыыр үлэлэри саҕалаатылар. Бу бырайыакка музейы кытта СӨ Байыаннай комиссариата, историческай наука кандидаттара П.П. Петров, А.А. Павлов, суруналыыс Н.Н. Петров, СӨ Национальнай библиотеката, СӨ Национальнай архыыба, Ем. Ярославскай аатынан кыраайы үөрэтэр музей, Бойобуой килбиэн музейа онтон да атыттар кыттыһан үлэлииллэр. 

Литературнай музей билигин турар сирэ Ойуунускай ытык аатын уонна бүттүүн Саха сирин историятын кытта ыкса ситимнээх. Ону таһынан олбуорун таһыгар өйдөбүнньүк табличка ыйанан турар: “Манна Дьокуускайдааҕы байыаннай оскуола турбута. 1941-1945 сс. оскуола дьиэтигэр Саха сирин байыаннай комиссариата үлэлээбитэ. Аҕа дойду Улуу сэриитин фронугар мантан 19 тыһыынчаттан тахса киһи барбыта, олортон  3 874 киһи дойдутугар эргиллибэтэҕэ».

БАЙЫАННАЙ ОСКУОЛА ИСТОРИЯТЫН ЧИНЧИЙИҤ

 “Дьокуускайдааҕы байыаннай оскуола” бырайыак 2019 сыл ахсынньытыттан саҕаланан баран 2020 с. ыам ыйыгар түмүктэнэр. Ким баҕалаах кыттыан сөп.

Ыспыраапка: 1926-1941 сс. литературнай музей сиригэр Дьокуускайдааҕы байыаннай оскуола үлэлээбитэ. Бу оскуоланы арыйар этиини бастаан 1925 сыллаахха П.А.Ойуунускай көтөхпүтэ. 1926 сылга оскуоланы тэрийэн, олунньу ыйтан үөрэтэн барбыттара. Оскуола үөрүүлээх аһыллыыта олунньу 23 күнүгэр 1926 с. буолбут. Манна младшай хамандыырдары бэлэмнииллэрэ уонна Кыһыл Аармыйа саппааска сылдьар байыаннайдарын үөрэтэллэрэ. Бастакы выпускниктар 1927 с. бүтэрбиттэрэ., бүтэһик выпуск – 1941 с. этэ. 15 сыл устата байыаннай оскуола 900 младшай хамандыыры (билиҥҥинэн сержаннары) уонна байыастары бэлэмнээн таһаарбыта.

Ойуунускай былааннаабытын курдук, оскуола выпускниктара сэрии суох кэмигэр өрөспүүбүлүкэ араас тэрилтэлэригэр тутаах үлэһит буолбуттара. Бу оскуоланы бүтэрээччилэртэн 16 киһи Кыһыл Знамя уордьанынан, 4 киһи Ленин уордьанынан, хас эмэ уонунан киһи “Красная Звезда” уордьанынан, 1-кы уонна 2-ис истиэпэннээх Аҕа дойду сэриитин уордьаннарынан наҕараадаламмыттара. 19 киһи Кыһыл Аармыйа, ИДьМ, КГБ старшай офицердара буолбуттара.

Бу бырайыакка суруктаах хаартыскалары, ахтыылары, ыстатыйалары туталлар. Оҕолору чинчийэр үлэҕэ кыттыһыҥ, дьиэ кэргэн архыыбын үөрэтиҥ диэн тэрийээччилэр ыҥыраллар. Матырыйаалларынан Литературнай музейга бастайааннай турар экспозиция таҥыллыаҕа, электроннай кинигэ тахсыаҕа, үп көрүлүннэҕинэ документальнай киинэ уһуллуон сөп.

Матырыйаалларгытын электроннай почтаҕа “Военная школа” диэн ааттаан ыытаҕыт:   litmuzei@mail.ru

Аадырыстара: 677007, Дьокуускай к., Октябрьскай уул., 10 Т

Төл.: (4112) 42-89-12 

Билсэр төл.: 89142261107,  8914 829 0678

ДЬИЭ КЭРГЭН АРХЫЫБЫН ХАСЫҺЫҤ

 “Фронтовиктар бэчээккэ тахсыбатах суруктара – история кэрэһиттэрэ» бырайыакка сэриигэ сылдьыбыт саллааттар суруктарын тилиннэриэххит. Маныаха эмиэ оҕолор дьиэ кэргэн архыыбын кытта үлэлииллэрэ көдьүүстээх  буолуо диэн тэрийээччилэр этэллэр.

Сэриигэ үгүс айар талааннаах дьон ыҥырыллыбыттара, кинилэр айымньылара билигин баар дьонноругар хараллан сытар буолуохтарын сөп. Литературнай музей фронтовиктар күн сирин көрбөккө хаалбыт айымньыларын кэлэр көлүөнэлэргэ тиксэриэн баҕарар.

Бырайыак 2019 с. ахсынньытыттан саҕаланан баран 2020 с. ыам ыйыгар түмүктэнэр. Ким баҕалаах кыттар. Суруктары хайдах баарынан, нууччалыы уонна сахалыы тылынан туталлар. Ааптар хаартыската уонна биографията баар буолуохтаах. Фронтовиктар рукописьтара, аймахтара сөбүлэстэхтэринэ, музей пуондатыгар хараллыыга хаалаллар. Бастайааннай экспозиция оҥоһуллар, суруктар “Аҕа дойду Улуу сэриитэ. Норуот геройдуу быһыыта” летописька киириэхтэрэ.

Матырыйаалларгытын электроннай почтаҕа “Неопубликованные рукописи” диэн ааттаан ыытаҕыт: litmuzei@mail.ru

Аадырыстара: 677007, Дьокуускай к., Октябрьскай уул., 10 Т

Төл.: (4112) 42-89-12 

Билсэр төл.: 89142261107, 8914 829 0678

ӨЙТӨН СУРУЙУУ КҮРЭҔЭ

Дойду үрдүнэн биллэриллибит Өйдөбүнньүк уонна Албан аат сылынан “Без срока давности” бүтүн Арассыыйатааҕы өйтөн суруйуу күрэҕэ  биллэрилиннэ. Олунньу 28 күнүгэр диэри ыытыллар. 5-11 кылаас үөрэнээччилэрэ кытталлар. Өйтөн суруйуу тиэмэлэрэ:

  • Аҕа дойду Улуу сэриитин түгэннэрэ;
  • Музей эбэтэр мемориал тэриллиитин историята;
  • Аҕа дойду Улуу сэриитэ мин дьиэ кэргэммэр;
  • Сэрии кыттыылаахтарын уонна тыыл бэтэрээннэрин биографиялара;
  • Фронтовик суруйааччылар, поэттар айар үлэлэрэ;
  • Сэрии саҕанааҕы музыкальнай айымньылар, кинигэлэр, документальнай уонна художественнай киинэлэр;
  • Чинчийэр, көрдүүр этэрээттэр үлэлэрэ, волонтердар хамсааһыннара, ыччат Аҕа дойду Улуу сэриитин туһунан өйдөбүлү үйэтитиигэ кылаата.

Күрэх бастакы түһүмэҕэ тохсунньу 31 күнүгэр диэри Саха сиригэр, онтон иккис Арассыыйатааҕы түһүмэх олунньу 28 күнүгэр диэри ыытыллар. Арассыыйатааҕы түһүмэххэ Саха сириттэн биир эрэ үлэ талыллар.

Куонкуруска 8 финалист кыайыылаах тахсар. Наҕараадалааһын Москва куоракка ыытыллар.

Сиһилии http://iroipk.ykt.ru/archives/542430 сайтка көрүҥ.

Билсэр төл.: 89679128010 – Аммосова В.В.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Баһылык итирдэр утахтары атыылыыр быраабылаларга сыһыаннаах этии киллэрдэ
Сонуннар | 15.07.2021 | 13:00
Баһылык итирдэр утахтары атыылыыр быраабылаларга сыһыаннаах этии киллэрдэ
Куорат баһылыга Евгений Григорьев уопсастыбаннай аһыыр сирдэри кэҥэтэр уонна арыгы атыылыыр сирдэри социальнай эбийиэктэртэн тэйитэр туһунан этии киллэрдэ. Ол туһунан кини «Сахамедиа» медиа-кииҥҥэ ыытыллыбыт «Дополнительные ограничения времени, условий и мест розничной продажи алкоголя в Якутии» дискуссияҕа эттэ.  Баһылык ВОЗ дааннайдарынан арыгыттан сылтаан өлүү Арассыыйа 100 тыһыынча олохтооҕор ылан көрдөххө эр...
Дойдууна: «Сулус — халлааҥҥа, киһи — сиргэ»
Дьон | 17.07.2021 | 13:00
Дойдууна: «Сулус — халлааҥҥа, киһи — сиргэ»
Кинини  айылҕаттан ураты экстрасенс, сүппүт дьону булааччы быһыытынан сахалар эрэ буолбакка, өрөспүүбүлүкэ тас өттүгэр олорооччулар эмиэ билэллэр. Бүгүҥҥү кэпсиир дьоруойум “Саха сирин экстрасенстара – 2015” күрэххэ “Лучший экстрасенс Якутии” ааты сүкпүт ДОЙДУУНА. Дойдууна элбэх оҕолоох ыалга төрөөбүтэ, кинилэр бииргэ төрөөбүт тохсуолар. Хаҥалас улууһа киинэ түспүт, сиргэ үктэммит дойдута буолар. Ийэтэ...
Больничнай 100 бырыһыан төлөнөр буолла
Тускар туһан | 18.07.2021 | 11:30
Больничнай 100 бырыһыан төлөнөр буолла
8 саастарын туола илик оҕолор ыарыйдахтарына бэриллэр бүлүтүөн  төлөнүүтэ дьэ уларыйда.  Балаҕан ыйын 1 күнүттэн 8-тарыттан кыра саастаах оҕо ыарыйдаҕына, төрөппүтүгэр “больничнай илиис” төлөбүрэ хамнас 100%-гар тэҥнэһиэҕэ. Билигин бу төлөбүр үлэ ыстааһыттан эрэ тутулуктаах. Эдэр төрөппүттэр ыстаастара кыра буоллаҕына, «больничнай илиис» төлөбүрэ хамнастарынааҕар төһө эмэ кыра буолар.  “Больничнай” төлөбүрүн үрдээһинэ...
Аан дойду 2021 — чемпионката
Спорт | 22.07.2021 | 18:28
Аан дойду 2021 — чемпионката
Бу күннэргэ улаханнык үөрдүбүт Матрена Ноговицынаны кытта 100 харахтаах дуобакка аан дойду чемпионката буолбутунан төлөпүөнүнэн  эҕэрдэлээн интервью ыллым. Матрёна Ноговицына – 1991 с. сэтинньи 6 күнүгэр Чурапчы улууһугар Мугудайга төрөөбүтэ.  64-100 харахтаах дуобаттарга  араас саастаахтарга  аар-саарга кыайыыларын аахпакка, аҥаардас 100 харахтаах дуобакка дьахталларга эрэ ситиһиилэрэ маннык: 2004 сылтан  Арассыыйа дьахталларга...