25.04.2022 | 19:18

Кинигэ сүрэхтэниитэ

Кинигэ сүрэхтэниитэ
Ааптар: Маргарита Степанова (Акимова), Дьокуускай к.

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Автономията 100 сыллаах өрөгөйдөөх үбүлүөйэ бу буолаары турдаҕына Бүлүү улууһун Чочу нэһилиэгэр биир улахан үөрүүлээх түгэн буолла.
Ол курдук Саха АССР кэмин 60-70 сылларын педагога, энтузиаст- краевед, "Знание" уопсастыба лектора, дойдутун патриота, Чочуга музей төрүттээччи, РСФСР үөрэҕириитин туйгуна Михаил Захарович Томскай төрөөбүтэ 100 сылынан
"Үтүө аата үйэлэргэ" диэн оҕолоро үбүлээн таһаарбыт кинигэлэрэ сүрэхтэниитэ Дьокуускай куоракка СӨ Национальнай библиотекатыгар буолан ааста.


Бу дьоро, бэлиэ күҥҥэ Учуутал үөрэппит үөрэнээчилэрэ р.г. Маркова, Т.Г. Васильева, В.С. Веревкин, Ю.В. Иванов бииргэ үлэлээн ааспыт кэллиэгэтэ С.П. Григорьев уонна аймах дьоно, оҕолоро, сиэннэрэ, хос сиэннэрэ сырыттылар. Бүлүү улууһуттан анаан олохтоох музей үлэһиттэрэ К.Н. Николаева, Г.Н.тАлексеева кэлэн кыттыыны ылан бардылар.
Көрсүһүүгэ кэлбит үөрэнээччилэрэ:
"Михаил Захарович биирдэ этэн турардаах. Оҕолоор, кэнники хаһан эмэ төлөпүөн нөҥүө утары көрсөн олорон кэпсэтэр буолуохпут",- диэн. Оччотооҕуга улаханнык суолта биэрбэтэх учууталларын этиитэ бүгүн, чахчы да, бу кинигэтин сүрэхтэниитигэр быһалыы сибээһинэн Новосибирскай куораттан, Дьокуускайтан, Бүлүүттэн, Ньурбаттан утарыта көрсүһэн олоруу - 60-с сылларга Учууталларыттан истибит этиилэрин чаҕылхай туоһута буолла.
Истиҥ, иһирэх оҕо саас өйдөбүллэрэ, инникини көрбүтүн сөҕүү уонна ол кэмнэри санаан- ахтан эмиэ да курус, эмиэ да үөрүү аргыстаах ахтылҕан кэмҥэ куустаран ыллылар.


Кинигэ сүрэхтэниитигэр мустубут ыалдьыттар Михаил Захарович тутта сылдьыбыт малын, суруйан хаалларбыт докумуоннарын, ону ааһан үгүс элбэх бэйэтэ оҥорон хаалларбыт альбомнарын быыстапкатын көрөр кыахтаннылар.
" Үтүө аата үйэлэргэ" кинигэ А-4 форматтаах, 248 страницалаах,  314 хаартыскалаах, үөрэнээччилэрин, аймах- билэ дьоннорун  ахтыылара, 6 аудио- видео матырыйааллардаах, докумуоннарга олоҕурар элбэх саҥа чахчылардаах.
Кинигэ сүрэхтэниитин биир соһуччу түгэнинэн М.З. Томскай бэйэтэ саҥарбыт куолаһа төлөпүөн нөҥүө иһиллиитэ буолла. Мустубут дьон билэр, чугас киһилэрин саҥатын истэн, өссө долгуйуу,  ахтылҕан эйгэтигэр куустаран ыллылар. Учуутал хос сиэнэ кыракый Алина
 " Учууталга" диэн хоһооно, Михаил Захарович өрүү истэрин сөбүлүүр "Подмосковные вечера" ырыата урукку сэбиэскэй бириэмэни уонна билиҥҥи 21-с үйэ дьонун ситимнээн, биир долгуҥҥа киллэрдэ. Истиҥ- иһирэх көрсүһүү уопсай хаартыскаҕа түһүүнэн түмүктэннэ.


М.З. Томскай оҕолоругар Апрель Михайловичка, Владимир Михайловичка, Оксана Михайловнаҕа,  күтүөттэригэр Юрий Алексеевичка уонна кинигэ оҥоруутун эрэдээктэрэ Маргарита Ивановнаҕа Степанрваҕа мустубут дьон махтанар тылларын анаатылар.  Улахан буукубаттан суруллар Учуутал, ырааҕы өтө көрбүт 
кыраайы үөрэтээччи
дириҥ, киэҥ билиилээх лектор,
дьон, дойду туһугар сүүрбүт уопсастыбанньык,
аламаҕай майгылаах, саргылаах санаалаах, күүстээх эрэллээх кэргэн, аҕа,эһээ, хос эһээ
Михаил Захарович Томскай баара буоллар быйыл сэтинньи ыйга  төрөөбүтэ сүүс сааһын туолуо этэ.
Кини Чочу нэһилиэгэр  Саха АССР 50 сыллаах үбүлүөйүнэн туруортарбыт обелиск-пааматынньыга ааспыт кэми аныгы 21-с үйэни кытта ситимнээн, үйэлэргэ Михаил Захарович аатын ааттата, саната туруоҕа.
Үтүө аата үйэлэргэ кинигэ Бүлүү улууһугар биир бэлиэ киһи үлэлээн, олорон ааспытын санатан, кини аата иккистээн тыыннанан, кэлэр көлүөнэ ыччат историяны билэригэр көмө буоларыгар эрэнэбит.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьон | 25.11.2022 | 16:00
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьокуускайга Тупсарыы үс сыла биллэриллэн, бу диэн эттэххэ, киин куоракка, чахчы, үтүмэн үлэ ыытылынна, ону олохтоохтор даҕаны бэйэҕит көрө-истэ сылдьаҕыт.  Быйыл сайын «Уһук Илиҥҥэ 1000 тиэргэн» федеральнай бырайыагынан Дьокуускай куоракка 75 тиэргэн тупсаран оҥоһулунна. Саамай элбэх эбийиэккэ бэдэрээтчитинэн «Основа» ХЭТ үлэлээтэ. Онон бүгүҥҥү нүөмэрбитигэр бу тэрилтэ эдэр салайааччыта Юрий Поповы...