24.05.2021 | 18:55

Ил Түмэн дьокутааттарын аҕыйаталлар

(Ким туох санаалааҕый?)
Ил Түмэн дьокутааттарын аҕыйаталлар
Ааптар: Лия АЛЕКСЕЕВА

Билигин Ил Түмэн дьокутааттарын талыы уонна киһитин ахсаанын аҕыйатыы туһунан элбэх кэпсэтии барар турар. Норуокка дьокутаат уобараһа хобдоҕурбута, түспүтэ ыраатта. Дьокутаат буолла да сытыйа байбыт, тугу да күттүөннээҕи гыммат эрээри, нолуок төлөөччүлэр суоттарыгар, хамнас аахса сылдьар киһи курдук саныыр дьон элбэх...

Дьокутааттары талыы бириинсибин уларытыы буолан эрэр. Уопсастыбанньыктар номнуо “Ил Түмэн – 70” хамсааһыны тэринэн үлэлээн эрэллэр, улуустарга сылдьан дьону кытта көрсөллөр. Саатар бу дьаҥ тарҕанан, элбэх мэһэйдэри үөскэтэр курдук.

Дьокутаат ахсаанын аҕыйатыыга боростуой норуот сөбүлэһэр курдук. Ил Түмэн өрөспүүбүлүкэ олохтоохторун интэриэстэрин кыайан көмүскээбэт буолла, онон аҕыйаатахтарына даҕаны олохпут уларыйыа суоҕа диир. Ону кытта Ил Түмэн профессиональнай дьокутааттартан таҥылыннаҕына үлэтэ тупсуо диэччилэр бааллар. Маны таһынан дьокутаат ахсаанын аҕыйаттахпытына ороскуот кыччыыр, баһаам экономия буолар диэччилэр эмиэ бааллар.

Маннык санаа барыта Ил Түмэн суолтатын, норуот бэрэстэбиитэллээх былааһын оруолун ситэ өйдөөбөттөн тахсар эбит. Норуоту кураанах дойҕоҕунан, аҥаардас демагогиянан бутуйуу элбээтэ. Ону кытта бэрэстэбиитэллээх былаас уонна ситэриилээх былаас уратыларын өйдөөбөт буолуу эмиэ тахсар буолла. Көрдөрөр-иһитиннэрэр сириэстибэлэр оруоллара улахан.

 

Сайдыылаах демократическай дойдуларга баһыйар партия дьокутааттарын ахсаана парламент аҥаарыттан кыраны ылар. Холобур, Скандинавия дойдуларыгар баһыйар партиялара парламеҥҥа 20-30 бырыһыаны ылан олороллор. Биһиэхэ Судаарыстыбаннай дуумаҕа билигин, Сэттис ыҥырыыга,  450 дьокутаат баарыттан, былаас баартыйатын бэрэстэбиитэллэрин ахсаана 76 бырыһыаҥҥа тэҥнэстэ. Алтыс ыҥырыыга 53 бырыһыан этэ, оччолорго демократия син баар диэхпитин сөп эбит... Алтыс ыҥырыыга, 2012 сыллаахха,  Госдуума демократияҕа төннөр дьаһалы ылыммыта – субьектар баһылыктарын быыбара төннүбүтэ, бу иннинэ федеральнай киин аныыра.

Ил Түмэҥҥэ билигин 70 дьокутаат үлэлиир. 47 дьокутаат “Биир ньыгыл Арассыыйа” партия бэрэстэбиитэллэрэ, ол аата 67 бырыһыана былаас партията. 70 киһиттэн 48-һы хаалларыахха дииллэр...

Дьиҥэ, Саха сирэ территорията киэҥинэн, улуустарын спецификатынан, ыраах-ыраах сыталларынан, олохторо-дьаһахтара уратыларынан 70-тан аҕыйах дьокутааттанара сыыһа диэччилэри кытта сөпсөһөбүн. Уонна бэрт судургу санааны этиэхпин баҕарабын: билигин ити 70 дьокутааттан 19 киһи хамнас ылар. 48 буоллахтарына, 25 киһи хамнас ылар буолар – бу экономия буолбатах. Бу биһигини салаллар, талбыттарынан дьаһайыллар регион оҥоро сатыыр быһыылара.

Политическай плюрализм диэн өйдөбүл баар. Күрэстэһэр кыахтаах элбэх партияттан турар бэрэстэбиитэллээх уорган бириинсибэ үлэлиэхтээх этэ. Биһиэхэ, хомойуох иһин, ол суох.

Тыал ханна үрэринэн баран испэккэ, толкуйдуу үөрэниэххэ, доҕоттоор! Оччоҕо эрэ кэскиллээх инникибитин оҥостуохпут.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

«Sakhalifting» тардынааччылара сөхтөрөллөр
Спорт | 14.01.2022 | 20:42
«Sakhalifting» тардынааччылара сөхтөрөллөр
Ханна да тиийдэххэ, физкультуранан уонна спордунан утумнаахтык дьарыктанааччылар бааллар.  Хамсык ыарыы өрө турбут кэмигэр дьарыктанааччылар ахсааннара эбиллэ турара үөрдэр. Онлайн ситимин нөҥүө көхтөөхтүк дьарыктыыллар. Балтараа сыллааҕыта тэриллибит “Финанс” РИК гендириэктэрэ Дмитрий Захаров салайааччылаах “Sakhalifting”-турникка тардыныы бассаап-бөлөх ааспыт сылы дьоһуннук түмүктээтэ. Кэккэлэрэ да хаҥаан иһэр, көрдөрүүлэр да тупсаллар. 13 саастаах оҕотуттан...
Люба Готовцева:  «Киһи биир сиргэ тэпсэҥнии туруо суохтаах»
Дьон | 14.01.2022 | 20:54
Люба Готовцева: «Киһи биир сиргэ тэпсэҥнии туруо суохтаах»
Киһи олорорун тухары төһөлөөх элбэх киһини кытта билсэрэ, алтыһан ааһара буолуой?! Оттон суруналыыс буоллаххына, өссө элбэх киһини кытта көрсөҕүн, кэпсэтэҕин. Олоххор алтыспыт дьоҥҥун аны туран барыларын кытта сибээс туппаккын, ол эрэн искэр киллэрэн, олус үчүгэйдик саныы сылдьаҕын. Мин Любалыын, таптаан ааттыырбынан Любушкалыын, 2000 сыллар саҥаларыгар билсибитим. Онтон ыла хайдах эрэ...
Муус устар 10 күнүгэр диэри 100 саҥа оптуобус кэлиэҕэ
Сонуннар | 13.01.2022 | 16:00
Муус устар 10 күнүгэр диэри 100 саҥа оптуобус кэлиэҕэ
100 саҥа оптуобустан 65-һэ ЯПАК МУТ маршруттарынан, 10 – муниципальнай тэриллиилэр икки ардыларыгар сылдьыахтара, оттон 35 оптуобуһу «Союз Авто» кэмиэрсийэтэ суох тэрилтэ чааһынай таһааччылара ылаллар. Бу туһунан Олохтоох дьаһалта пресс-сулууспата иһитиннэрдэ.  «Организатор пассажирских перевозок» МХТ информациятынан, 100 саҥа тиэхиньикэ икки түһүмэҕинэн кэлэр. Бастакы баартыйа кулун тутар 27 күнүгэр диэри, иккис...
Евгений Григорьев Арассыыйа бэчээтин Күнүнэн эҕэрдэлиир
Сонуннар | 13.01.2022 | 11:58
Евгений Григорьев Арассыыйа бэчээтин Күнүнэн эҕэрдэлиир
Убаастабыллаах суруналыыстар, сонуннары киэҥник тарҕатар сириэстибэлэр үлэһиттэрэ! Олохтоох дьаһалта салалтатын уонна тус бэйэм ааппыттан эһигини Арассыыйа бэчээтин Күнүнэн эҕэрдэлиибин! Аныгы уопсастыбаҕа эһиги үлэҕит суолтатын сыаналыыр уустук: бары олох оргуйар үөһүгэр сылдьабыт – биһигини күн аайы үчүгэй уонна оччото суох сонуннар арыаллыыллар. Дьон үксэ сарсыардатын интэриниэт сонуннарыттан саҕалыыр, сүрүн суолталаах сонуннары...