24.05.2021 | 18:55

Ил Түмэн дьокутааттарын аҕыйаталлар

(Ким туох санаалааҕый?)
Ил Түмэн дьокутааттарын аҕыйаталлар
Ааптар: Лия АЛЕКСЕЕВА

Билигин Ил Түмэн дьокутааттарын талыы уонна киһитин ахсаанын аҕыйатыы туһунан элбэх кэпсэтии барар турар. Норуокка дьокутаат уобараһа хобдоҕурбута, түспүтэ ыраатта. Дьокутаат буолла да сытыйа байбыт, тугу да күттүөннээҕи гыммат эрээри, нолуок төлөөччүлэр суоттарыгар, хамнас аахса сылдьар киһи курдук саныыр дьон элбэх...

Дьокутааттары талыы бириинсибин уларытыы буолан эрэр. Уопсастыбанньыктар номнуо “Ил Түмэн – 70” хамсааһыны тэринэн үлэлээн эрэллэр, улуустарга сылдьан дьону кытта көрсөллөр. Саатар бу дьаҥ тарҕанан, элбэх мэһэйдэри үөскэтэр курдук.

Дьокутаат ахсаанын аҕыйатыыга боростуой норуот сөбүлэһэр курдук. Ил Түмэн өрөспүүбүлүкэ олохтоохторун интэриэстэрин кыайан көмүскээбэт буолла, онон аҕыйаатахтарына даҕаны олохпут уларыйыа суоҕа диир. Ону кытта Ил Түмэн профессиональнай дьокутааттартан таҥылыннаҕына үлэтэ тупсуо диэччилэр бааллар. Маны таһынан дьокутаат ахсаанын аҕыйаттахпытына ороскуот кыччыыр, баһаам экономия буолар диэччилэр эмиэ бааллар.

Маннык санаа барыта Ил Түмэн суолтатын, норуот бэрэстэбиитэллээх былааһын оруолун ситэ өйдөөбөттөн тахсар эбит. Норуоту кураанах дойҕоҕунан, аҥаардас демагогиянан бутуйуу элбээтэ. Ону кытта бэрэстэбиитэллээх былаас уонна ситэриилээх былаас уратыларын өйдөөбөт буолуу эмиэ тахсар буолла. Көрдөрөр-иһитиннэрэр сириэстибэлэр оруоллара улахан.

 

Сайдыылаах демократическай дойдуларга баһыйар партия дьокутааттарын ахсаана парламент аҥаарыттан кыраны ылар. Холобур, Скандинавия дойдуларыгар баһыйар партиялара парламеҥҥа 20-30 бырыһыаны ылан олороллор. Биһиэхэ Судаарыстыбаннай дуумаҕа билигин, Сэттис ыҥырыыга,  450 дьокутаат баарыттан, былаас баартыйатын бэрэстэбиитэллэрин ахсаана 76 бырыһыаҥҥа тэҥнэстэ. Алтыс ыҥырыыга 53 бырыһыан этэ, оччолорго демократия син баар диэхпитин сөп эбит... Алтыс ыҥырыыга, 2012 сыллаахха,  Госдуума демократияҕа төннөр дьаһалы ылыммыта – субьектар баһылыктарын быыбара төннүбүтэ, бу иннинэ федеральнай киин аныыра.

Ил Түмэҥҥэ билигин 70 дьокутаат үлэлиир. 47 дьокутаат “Биир ньыгыл Арассыыйа” партия бэрэстэбиитэллэрэ, ол аата 67 бырыһыана былаас партията. 70 киһиттэн 48-һы хаалларыахха дииллэр...

Дьиҥэ, Саха сирэ территорията киэҥинэн, улуустарын спецификатынан, ыраах-ыраах сыталларынан, олохторо-дьаһахтара уратыларынан 70-тан аҕыйах дьокутааттанара сыыһа диэччилэри кытта сөпсөһөбүн. Уонна бэрт судургу санааны этиэхпин баҕарабын: билигин ити 70 дьокутааттан 19 киһи хамнас ылар. 48 буоллахтарына, 25 киһи хамнас ылар буолар – бу экономия буолбатах. Бу биһигини салаллар, талбыттарынан дьаһайыллар регион оҥоро сатыыр быһыылара.

Политическай плюрализм диэн өйдөбүл баар. Күрэстэһэр кыахтаах элбэх партияттан турар бэрэстэбиитэллээх уорган бириинсибэ үлэлиэхтээх этэ. Биһиэхэ, хомойуох иһин, ол суох.

Тыал ханна үрэринэн баран испэккэ, толкуйдуу үөрэниэххэ, доҕоттоор! Оччоҕо эрэ кэскиллээх инникибитин оҥостуохпут.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Дьон | 18.06.2021 | 19:46
Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Бу күннэргэ балаһабар дьоруой көрдөөн биир дойдулаахпар, буолаары буолан ийэм төрөөбүт сириттэн төрүттээх, Өнөр Эбэтэ дуо дэппит Уус Алдан улууһун биир кэрэ-мааны айылҕалаах, дьэдьэн, хаптаҕас силигилии үүнэр, сардаана сибэккинэн симэммит алаастардаах, лэһигирэс көмүс хатырыктааҕынан аатырбыт Өнөртөн төрүттээх киһини дьүөгэм булан биэрдэ. Онон, билсиҥ, хоһоон хонуутугар хорутуулаахтык суруйар, оһохчут быһыытынан улууһугар...
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Спорт | 11.06.2021 | 10:24
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх, 18 саастаах Станислав Свинобоев саас Иркутскайга 21-гэр диэри саастаахтарга көҥүл тустууга  Арассыыйа чемпиона буолбута. Итинник түһүлгэттэн кыһыл көмүс мэтээл кэлбэтэҕэ 11 сылыгар  эбиитин орто ыйааһыҥҥа  70 кг аҕалыыта уонна атырдьах ыйыгар Башкортостан киинигэр Уфаҕа ыытыллыахтаах аан дойду 21-гэр диэри саастаахтарга чемпионатыгар Арассыыйа чиэһин...
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Тускар туһан | 09.06.2021 | 19:59
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Абитура чуһаата. Эмиэ биир эппиэттээх, тиритиилээх-хорутуулаах, сүүрүүлээх-көтүүлээх кэм тиийэн кэллэ. Быйылгы үөрэххэ туттарсааччылар тугу билиэхтээхтэрий? Докумуоннары тутар киин  хамыыһыйа хайдах үлэлиирий? Туттарсыыга туох докумуоннар ирдэнэллэрий? Бу уонна атын да ыйытыыларга хоруйу мантан аллара ааҕыҥ. Бэлиэтээн эттэххэ, Дьокуускай куорат оскуолаларын быйыл 11 кылааһы уопсайа 2180 оҕо бүтэрэр. Онтон 205 выпускник «Үөрэххэ...
Киин куоракка коррупцияны утары научнай-практическай конференция ыытыллар
Сонуннар | 17.06.2021 | 18:30
Киин куоракка коррупцияны утары научнай-практическай конференция ыытыллар
Дьокуускайга бэс ыйын 16-17 күннэригэр коррупцияны утары судаарыстыбаннай политика тыын боппуруостарыгар научнай-практическай конференция буола турар.  Конференция онлайн көрүҥүнүнэн барар. Дискуссионнай балаһааккаҕа судаарыстыбаннай былааска уонна олохтоох бэйэни салайыныы уорганнарыгар коррупцияны уонна сокуону кэһиини сэрэтэр сыаллаах салаалар бэрэстэбиитэллэрэ Уһук Илин регионнарыттан кытталлар. Конференцияҕа кыттаары Дьокуускайга РФ Президенин Управлениетын уонна РФ Президенин Уһук...