05.06.2020 | 09:08

Хараҕалана сыспыт этим

Хараҕалана сыспыт этим
Ааптар: Киин Куорат

Уйбаан Иванов, Дьокуускай куорат:

– СГУ-га үөрэнэ сылдьар устудьуону өйөөн, Уус Алдан “Сельхозтехникатын” дириэктэрэ биир дойдулааҕым Замятин Иван Дмитриевич быстах кэмҥэ үлэҕэ ылла. Ыйыппытыгар “тыраахтары ыытааччыбын” диэн “чап” гыннардым. Киһим сурук биэрэн, тыаны солуу сылдьар биригээдэҕэ ыытта. Старшайдара Крылов Афанасий аккаастаан кэбистэ. Төннөн кэллим. Үлэ чааһа бүтүүтэ Иван Дмитриевич бэйэтин “газигар” олордон, Майаҕастан чугас сыыр үрдүгэр үлэлии сылдьар дьоҥҥо тиийэн кэллибит. Киһим оргууй аҕай үлэ-хамнас хайдах баран иһэрин, туох наада буоларын ыйыталаста. Кими да мөхпөтө-эппэтэ. Бу уолу сменщигинэн аҕаллым диэбитигэр сөбүлэстилэр, онон түүн үлэлиир буоллум. Оруобуна Крылов Афанасий тыраахтарыгар түбэстим.

Кини күнүс Крылов Миитэрэйдиин иккиэ буолан, оттон түүнүн биһиги, эдэр уолаттар, үһүө буолан үлэлиибит. Нуормабыт сменаҕа 60 м уһуннаах, 40 м кэтиттээх тыаны солуохтаахпыт. Уолаттарым хас да сыл үлэлээбит уопуттаах тырахтарыыстар, хайдах С-100 тыраахтары собуоттууру үөрэтэн биэрдилэр. Биир көлөбүт, олох эргэ буолан, сүгүн үлэлээбэт. Субу-субу алдьанар, ону үһүөн көмөлөөн оҥорор буолан бириэмэбитин сүтэрэбит. Уолаттар тиэхиньикэҕэ сыстаҕастар, мин илии-атах эрэ буолабын. Крылов тыраахтарыгар түбэспитим абыраата – биирдэ да алдьаммат, ол эрээри ардах түстэҕинэ трос эрийэр барабаанын туормаһа туппат буолан хаалан эрэйдиир. Үһүөн этэҥҥэ бардахпытына, оҕонньотторбут күнүс оҥороллорун нэһиилэ ситэбит. Элбэхтэ алдьаммыт түүммүтүгэр нуормабытын толорбоппут, ону күнүс дьоммут хайаан даҕаны сууккатааҕы нуормабытын ситиһиннэрэллэр. Ол кистэлэҥин кэлин билбитим – ыксаабат курдук эрээри, сыыһа-халты туттубакка, тохтообокко барар буоланнар таһаарыылаахтар эбит. Сарсыарда кэлэллэригэр кинилэр тыраахтардара заправкаланан, аҕыныахтанан, барыта бэлэм буолалларын кытаанахтык ирдииллэрэ. Маҥан ырбаахылаах оҕонньоттор олоро биэрдилэр да баран хаалаллара.

Тыа солооһуна диэн бэйэтэ туһунан романтикалаах, интэриэһинэй уонна кутталлаах да үлэ эбит этэ. Киһи харытын саҕа суон титирик кабинаҥ иһин түөрт муннугун кэрийэн, иккитэ эргийиэр диэри төрүт да кыһаммат буолаҕын. Кэннигинэн астараргар сирэйгин-хараххын уонна ойоҕоскор баар синньигэс турбаларгын эрэ харыстыыгын. Көҥдөй эбэтэр кураанах тиит тосторуттан мотуоргун харыстыахтааххын. Аҕыйах хоноот, үөрэнэн хааллым. Биирдэ көҥдөй тиити арыый күүскэ астаран кэбиһэммин, хамыс курдук тостон, төргүү мутуга эрэһиинэ саппыкым оһун курдары хараҕалаан кэбистэ. С-100 сцеплениета ручка буолан абыраабыта. ДТ-75 курдук, педаль эбитэ буоллар, тыраахтарым бара туруо этэ. Саппыкым оһун быһаҕынан хайытан, атахпын босхолообутум. Биирдэ хаппыт тиит тостубута үрдүк хайыҥ үрдүттэн уун-утары сытарын көрдүм эрээри, “мотуорбун үрдүнэн барар эбит ээ, турбабар кэлиитигэр тохтуом” диэн баран утуйан хаалбыппын. Тыраахтарым өрө бирилии түспүтүгэр уһуктубутум – чаанньык саҕа суон тиит уһуктаах төбөтө түөһүм тылыттан 10-12 см сиртэн төттөрү тахсан барда – олорбутунан хараҕалана сыспыт этим. Бу түбэлтэ 1968 сыл сайыныгар буолбута. Таах ыттыы өлө сыспытым. Билигин санаатахпына, харса суохпуттан сонньуйабын ээ.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Дьон | 18.06.2021 | 19:46
Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Бу күннэргэ балаһабар дьоруой көрдөөн биир дойдулаахпар, буолаары буолан ийэм төрөөбүт сириттэн төрүттээх, Өнөр Эбэтэ дуо дэппит Уус Алдан улууһун биир кэрэ-мааны айылҕалаах, дьэдьэн, хаптаҕас силигилии үүнэр, сардаана сибэккинэн симэммит алаастардаах, лэһигирэс көмүс хатырыктааҕынан аатырбыт Өнөртөн төрүттээх киһини дьүөгэм булан биэрдэ. Онон, билсиҥ, хоһоон хонуутугар хорутуулаахтык суруйар, оһохчут быһыытынан улууһугар...
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Спорт | 11.06.2021 | 10:24
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх, 18 саастаах Станислав Свинобоев саас Иркутскайга 21-гэр диэри саастаахтарга көҥүл тустууга  Арассыыйа чемпиона буолбута. Итинник түһүлгэттэн кыһыл көмүс мэтээл кэлбэтэҕэ 11 сылыгар  эбиитин орто ыйааһыҥҥа  70 кг аҕалыыта уонна атырдьах ыйыгар Башкортостан киинигэр Уфаҕа ыытыллыахтаах аан дойду 21-гэр диэри саастаахтарга чемпионатыгар Арассыыйа чиэһин...
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Тускар туһан | 09.06.2021 | 19:59
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Абитура чуһаата. Эмиэ биир эппиэттээх, тиритиилээх-хорутуулаах, сүүрүүлээх-көтүүлээх кэм тиийэн кэллэ. Быйылгы үөрэххэ туттарсааччылар тугу билиэхтээхтэрий? Докумуоннары тутар киин  хамыыһыйа хайдах үлэлиирий? Туттарсыыга туох докумуоннар ирдэнэллэрий? Бу уонна атын да ыйытыыларга хоруйу мантан аллара ааҕыҥ. Бэлиэтээн эттэххэ, Дьокуускай куорат оскуолаларын быйыл 11 кылааһы уопсайа 2180 оҕо бүтэрэр. Онтон 205 выпускник «Үөрэххэ...
Киин куоракка коррупцияны утары научнай-практическай конференция ыытыллар
Сонуннар | 17.06.2021 | 18:30
Киин куоракка коррупцияны утары научнай-практическай конференция ыытыллар
Дьокуускайга бэс ыйын 16-17 күннэригэр коррупцияны утары судаарыстыбаннай политика тыын боппуруостарыгар научнай-практическай конференция буола турар.  Конференция онлайн көрүҥүнүнэн барар. Дискуссионнай балаһааккаҕа судаарыстыбаннай былааска уонна олохтоох бэйэни салайыныы уорганнарыгар коррупцияны уонна сокуону кэһиини сэрэтэр сыаллаах салаалар бэрэстэбиитэллэрэ Уһук Илин регионнарыттан кытталлар. Конференцияҕа кыттаары Дьокуускайга РФ Президенин Управлениетын уонна РФ Президенин Уһук...