05.06.2020 | 09:08

Хараҕалана сыспыт этим

Хараҕалана сыспыт этим
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Уйбаан Иванов, Дьокуускай куорат:

– СГУ-га үөрэнэ сылдьар устудьуону өйөөн, Уус Алдан “Сельхозтехникатын” дириэктэрэ биир дойдулааҕым Замятин Иван Дмитриевич быстах кэмҥэ үлэҕэ ылла. Ыйыппытыгар “тыраахтары ыытааччыбын” диэн “чап” гыннардым. Киһим сурук биэрэн, тыаны солуу сылдьар биригээдэҕэ ыытта. Старшайдара Крылов Афанасий аккаастаан кэбистэ. Төннөн кэллим. Үлэ чааһа бүтүүтэ Иван Дмитриевич бэйэтин “газигар” олордон, Майаҕастан чугас сыыр үрдүгэр үлэлии сылдьар дьоҥҥо тиийэн кэллибит. Киһим оргууй аҕай үлэ-хамнас хайдах баран иһэрин, туох наада буоларын ыйыталаста. Кими да мөхпөтө-эппэтэ. Бу уолу сменщигинэн аҕаллым диэбитигэр сөбүлэстилэр, онон түүн үлэлиир буоллум. Оруобуна Крылов Афанасий тыраахтарыгар түбэстим.

Кини күнүс Крылов Миитэрэйдиин иккиэ буолан, оттон түүнүн биһиги, эдэр уолаттар, үһүө буолан үлэлиибит. Нуормабыт сменаҕа 60 м уһуннаах, 40 м кэтиттээх тыаны солуохтаахпыт. Уолаттарым хас да сыл үлэлээбит уопуттаах тырахтарыыстар, хайдах С-100 тыраахтары собуоттууру үөрэтэн биэрдилэр. Биир көлөбүт, олох эргэ буолан, сүгүн үлэлээбэт. Субу-субу алдьанар, ону үһүөн көмөлөөн оҥорор буолан бириэмэбитин сүтэрэбит. Уолаттар тиэхиньикэҕэ сыстаҕастар, мин илии-атах эрэ буолабын. Крылов тыраахтарыгар түбэспитим абыраата – биирдэ да алдьаммат, ол эрээри ардах түстэҕинэ трос эрийэр барабаанын туормаһа туппат буолан хаалан эрэйдиир. Үһүөн этэҥҥэ бардахпытына, оҕонньотторбут күнүс оҥороллорун нэһиилэ ситэбит. Элбэхтэ алдьаммыт түүммүтүгэр нуормабытын толорбоппут, ону күнүс дьоммут хайаан даҕаны сууккатааҕы нуормабытын ситиһиннэрэллэр. Ол кистэлэҥин кэлин билбитим – ыксаабат курдук эрээри, сыыһа-халты туттубакка, тохтообокко барар буоланнар таһаарыылаахтар эбит. Сарсыарда кэлэллэригэр кинилэр тыраахтардара заправкаланан, аҕыныахтанан, барыта бэлэм буолалларын кытаанахтык ирдииллэрэ. Маҥан ырбаахылаах оҕонньоттор олоро биэрдилэр да баран хаалаллара.

Тыа солооһуна диэн бэйэтэ туһунан романтикалаах, интэриэһинэй уонна кутталлаах да үлэ эбит этэ. Киһи харытын саҕа суон титирик кабинаҥ иһин түөрт муннугун кэрийэн, иккитэ эргийиэр диэри төрүт да кыһаммат буолаҕын. Кэннигинэн астараргар сирэйгин-хараххын уонна ойоҕоскор баар синньигэс турбаларгын эрэ харыстыыгын. Көҥдөй эбэтэр кураанах тиит тосторуттан мотуоргун харыстыахтааххын. Аҕыйах хоноот, үөрэнэн хааллым. Биирдэ көҥдөй тиити арыый күүскэ астаран кэбиһэммин, хамыс курдук тостон, төргүү мутуга эрэһиинэ саппыкым оһун курдары хараҕалаан кэбистэ. С-100 сцеплениета ручка буолан абыраабыта. ДТ-75 курдук, педаль эбитэ буоллар, тыраахтарым бара туруо этэ. Саппыкым оһун быһаҕынан хайытан, атахпын босхолообутум. Биирдэ хаппыт тиит тостубута үрдүк хайыҥ үрдүттэн уун-утары сытарын көрдүм эрээри, “мотуорбун үрдүнэн барар эбит ээ, турбабар кэлиитигэр тохтуом” диэн баран утуйан хаалбыппын. Тыраахтарым өрө бирилии түспүтүгэр уһуктубутум – чаанньык саҕа суон тиит уһуктаах төбөтө түөһүм тылыттан 10-12 см сиртэн төттөрү тахсан барда – олорбутунан хараҕалана сыспыт этим. Бу түбэлтэ 1968 сыл сайыныгар буолбута. Таах ыттыы өлө сыспытым. Билигин санаатахпына, харса суохпуттан сонньуйабын ээ.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Саха сирин саамай эдэр хапытаана - Дүпсүнтэн сыдьааннаах!
Дьон | 04.04.2024 | 09:00
Саха сирин саамай эдэр хапытаана - Дүпсүнтэн сыдьааннаах!
Өрүскэ, муораҕа, акыйааҥҥа да буоллун, араас идэ барыта баар, ол эрээри саамай биллэр уонна ааттаах-суоллаах – биллэн турар, хапытаан. Кинилэр хорсун сырыыларын, бэйэлэригэр эрэллээхтэрин, ыраах айаннарын туһунан төһөлөөх элбэхтэ аахпыппыт, киинэҕэ көрбүппүт буолуой.
Сири иилии эргийиэм!
Дьон | 12.04.2024 | 18:00
Сири иилии эргийиэм!
Кэбээйи Арыктааҕыттан төрүттээх Иннокентий Ноговицын бэлисипиэтинэн аан дойдуну биир гына айанныыр хоббилааҕын туһунан хас да сыллааҕыта суруйан турабыт. Иннокентий киһини кытта кэпсэтэригэр элбэх ууну-хаары эрдибэккэ, аҕыйах тылынан чуо ыйытыыга эрэ хоруйдуурун  билэр буоламмын, Кытайга тиийбититтэн саҕалаан, бассаабынан элбэх да элбэх ыйытыыларбынан көмөн туран, наадалаах информациябын хостоон ыллым. Кинини ыра санаатын...
Зоя Желобцова:  «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
Дьон | 11.04.2024 | 10:00
Зоя Желобцова: «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
«Үчүгэй киһи» диэн хайдах киһини ааттыылларый? Арааһа, бастатан туран, дьоҥҥо эйэҕэс, аламаҕай, үөрэ-көтө сылдьар, барыга-бары кыһамньылаах, үлэһит киһини ааттыыр буолуохтаахтар. Дьэ, оччотугар, биһиги дьүөгэбит Зоя Константиновна Желобцова онуоха сүүс бырыһыан эппиэттэһэр. Киһи киһитэ буоллаҕа биһиги Зоябыт!   Оттон киһи барахсан мутугунан быраҕар муҥур үйэтигэр дьонугар-сэргэтигэр, ыччаттарыгар хайдах суолу-ииһи, ааты, өйдөбүлү хаалларара...
Уопсастыбаннай туоналарга куоластыырбытын умнубаппыт
Сонуннар | 03.04.2024 | 10:30
Уопсастыбаннай туоналарга куоластыырбытын умнубаппыт
Кулун тутар 15 – муус устар 30 күннэригэр эһиил, 2025 сылга, тупсарарга былааннанар эбийиэктэри быһаарар Бүтүн Арассыыйатааҕы куоластааһын буолар турар. Куоластааһыҥҥа 14-тэн үөһэ саастаах Арассыыйа гражданнара 14.gorodsreda.ru балаһааккаҕа киирэн, сөбүлээбит бырайыактарын талан кыттыахтарын сөп.  Дьокуускай куорат олохтоохторо быйыл Гагарин аатынан сквер, Щорс күөлүн кытыла, Сэргэлээх күөлүн кытыла (ДСК оройуона), Теплай...