02.05.2024 | 14:19

Халандаардар быыстапкаларын куоттарымаҥ

Халандаардар быыстапкаларын куоттарымаҥ
Ааптар: Баһылай ПОСЕЛЬСКАЙ
Бөлөххө киир

Киһи аймах историятын кытта тэҥҥэ биһиги күннээҕи олохпут үүнэ-сайда, хамсыы, уларыйа-тэлэрийэ турар. Ону хас эмэ сүүһүнэн сылларга тахсыталаабыт саһарбыт халандаардартан билиэххэ сөп.

Аныгы үйэ дьонун дьолбутугар, сорох халандаардар илиистэрэ быһыллыбакка, быраҕыллыбакка, хараллыбыттарын бу күннэргэ Дьокуускайга Гуманитарнай чинчийии институтугар үлэлиир Георгий Башарин аатынан Наука музейыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтин күнүнэн арыллыбыт халандаар быыстапкатыгар көрүөххэ сөп.

Дойду бөдөҥ салайааччыларын, репрессия историятын үөрэтээччи, коллекционер, спорт музейын дириэктэрэ, Улуу Коркин иитиллээччитэ, ССРС спордун маастара Михаил Друзьянов халандаардары мунньуунан дьарыктаммыта сүүрбэччэ сыл буолла. Онон кэллиэксийэтигэр 1860 сыллаах, ыраахтааҕы кэмин саҕанааҕы халандаардар кытта бааллар. Өрөбөлүүссүйэ, бастакы Конституциялар, ССРС төрүттэниитин, сэрии кэминээҕи олоҕу-дьаһаҕы, үлэни-хамнаһы, култуура-спорт ситиһиилэрин, дойду биллиилээх дьонун биографияларын, оччотооҕу кэми хайдах баарынан, историяны кырдьыгынан “кэпсиир, көрдөрөр” историческай матырыйааллар учуонайдар улахан сэҥээриилэринэн туһаннылар. ССРС, Арассыыйа, Саха сирин историялара, буолуталаабыт хамсааһыннар ис-дьиҥнэрэ, токурутуллубакка, ырылыччы суруллан хаалбыттара кэрэхсэбиллээх.

Михаил Друзьянов историяны сэҥээрэр буолан, хас биирдии халандаарын, олор истэригэр кинигэлэрин эмиэ, сыаналарын кэрэйбэккэ ылаттаабыт, түбэстэҕинэ, билигин да атыылаһар эбит. Соҕуруу киин куораттартан командировкаттан эргиллэригэр хайаан да халандаар, кинигэ тутуурдаах буолар. Ленин, Сталин кинигэлэрэ бүтүннүү кэриэтэ хараллан сылдьаллар. Төһөнөн эргэрэллэр, бириэмэ баран, ыраатан иһэр даҕаны, сыаналара эмиэ ыараан иһэрэ чахчы. Холобура, 1958 с. халандаар сыаната 12 000 солкуобай. Итинник сыаналаммат халандаардар, кинигэлэр бааллар. «1938 с. халандаар сыанатын ким да бачча диэн быһар кыаҕа суох», —диэн этэр Михаил Егорович.

Бэлиэтээн эттэххэ, Арассыыйа үрдүнэн икки эрэ киһи халандаардары мунньар, онтон биирдэстэринэн М.Е. Друзьянов буолар.

Халандаардар быыстапкалара ыам ыйын ортотугар диэри турар.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дрону күрдьэҕинэн суулларбыт саха буойуна
Дьон | 16.05.2024 | 14:00
Дрону күрдьэҕинэн суулларбыт саха буойуна
Нэдиэлэ аайы саҥаттан саҥа киһини билсэр, салгыы кинини кытта сибээһи тутар, суруйсар суруналыыс идэлээх киһи үлэтин биир эмиэ интэриэһинэй өрүтэ. Мин анал байыаннай дьайыыга сылдьар суруйбут, ааҕааччы киэҥ эйгэтигэр таһаарбыт уолаттарбын үгүстэрин билсэбин, ыйыталаһабын, ханна тиийбиттэрин, сылдьалларын сураһабын, хомойуох иһин, сорохторун сүтэрэбин...   Хачыгаардыы сылдьан бэбиэскэ туппутум Анал байыаннай дьайыыга мобилизация...
Татьяна Иванова:  «Дьол уйатын ытыктабыллаах сыһыан эрэ тутар»
Дьон | 16.05.2024 | 16:00
Татьяна Иванова: «Дьол уйатын ытыктабыллаах сыһыан эрэ тутар»
Арассыыйаҕа Дьиэ кэргэн сылынан уонна Дьиэ кэргэн аан дойдутааҕы күнүгэр сөп түбэһиннэрэн, таптал кыымыттан саҕыллан биэс уон биэс сыл бииргэ олоруу дьолун билбит Татьяна, Петр Ивановтар дьиэ кэргэн туһунан сырдатабын.   Киһи төрүүрүгэр олоҕо барыта үөһэттэн суруллан кэлэр ыйаахтаах, ол  сиэринэн оҕо, ыччат буола үүнэн, сирдээҕи тапталы көрсөн, ийэ, аҕа дьолун...
Дархан этээччи Валентин Хорунов:  «Саха оһуохайа аан дойду дьонун түмүөҕэ...»
Дьон | 23.05.2024 | 10:00
Дархан этээччи Валентин Хорунов: «Саха оһуохайа аан дойду дьонун түмүөҕэ...»
Былырыын балаҕан ыйын 7 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев Оһуохай күнүн олохтуур туһунан Ыйаахха илии баттаабыта. Дьэ, ол үөрүүлээх күммүт – ыам ыйын 25 күнэ үүнэрэ икки хонук хаалла.  Бүгүҥҥү нүөмэрбит ытык-мааны ыалдьыта – Саха Өрөспүүбүлүкэтин Дархан этээччитэ Валентин Хорунов.   Дьуохар биһигэр улааппыт дьоллоохпун – Валентин Васильевич, саха...
Бэс ыйыгар Ленин болуоссата тутуллан бүтүөҕэ
Сонуннар | 13.05.2024 | 13:58
Бэс ыйыгар Ленин болуоссата тутуллан бүтүөҕэ
Ленин болуоссатыгар сотору муусукалаах, араас өҥнөөх фонтаннар, түүҥҥү уоттаах сцена, 13 миэтэрэ үрдүктээх сэргэлэр о.д.а. баар буолуохтара диэн суруйан турабыт. Бу күннэргэ фонтан эркинин оҥоруу бүтэн, түгэҕин бастакы араҥа билиитэлэрин кута сылдьаллар. Ол курдук, «Сэттэ» тутуу хампаанньатын маастара Иван Кузьмин иһитиннэрэринэн, технологическай тутуу эркинин оҥоруу бүтэн, билигин фонтан түгэҕин бастакы...