24.09.2023 | 12:00

«Добун» — Чувашияҕа

«Добун» — Чувашияҕа
Ааптар: Айыына КСЕНОФОНТОВА
Бөлөххө киир

Саха политехническай лицей «Добун» норуодунай этнофольклорнай ансаамбыла саҥаттан саҥа саҕахтары арыйар. РФ үөрэҕириитин Бочуоттаах үлэһитэ, СӨ култууратын туйгуна Марина Ильинична Сокольникова-Мохначевская салайааччылаах айар кэлэктиип Арассыыйа, аан дойду таһымнаах улахан түһүлгэлэргэ Саха сирин аар-саарга ааттатар, суон сураҕырдар.

Сайын устата «Добун» иитиллээччилэрэ, дьарыктарын бырахпакка, ыһыахтан саҕалаан, араас тэрээһиннэргэ кыттан, сынньалаҥнарын сэргэхтик атаардылар.  Атырдьах ыйын 19-22 күннэригэр ансаамбыл Чувашия Өрөспүүбүлүкэтин култуураҕа министиэристибэтин ыҥырыытынан Чебоксары куоракка ыытыллыбыт Бүтүн Арассыыйатааҕы «Вышитая Россия» бэстибээлгэ кыттан, киэҥ сэҥээриини ылан кэллэ. Бу туһунан төрөппүтттэр ааттарыттан Светлана Егоровна Захарова сэһэргээтэ:

– Түөрт күннээх улахан тэрээһин үөрүүлээх аһыллыыта биһиги  нүөмэрдэрбититтэн саҕаламмыта ордук долгутуулаах буолбута. Оҕолорбут бэлэмнэнэн, үчүгэйдик дьарыктанан тиийбиттэрэ.

Сорохторбут Арассыыйа таһымнаах бэстибээлгэ саҥа сүрэхтэннилэр, ыраах айаҥҥа бастакыларын баран кэллилэр. Сылдьа үөрүйэх оҕолору көрөн, биир бэйэм олус үөрдүм. Кыралары, этэргэ дылы, батыһыннара сылдьан үгүскэ үөрэттилэр. 

Бастакы күммүтүгэр болуоссакка элбэх тэрээһин ыытылла турдаҕына тиийбиппит. Оҕолор бэлэмнэниэхтээхтэрэ. Арай репетиция кэмигэр ыраахтан көрө турбут дьон күпсүүр, дьаҕа, айаан, ойдуо, кырыымпа, хомус тыаһын сэргээн, кыыл-сүөл, көтөр-сүүрэр саҥатын истэн, сүүрэн кэриэтэ кэлбиттэрэ уонна «Браво!», «Бис!» бөҕөтүн түһэрбиттэрэ. Оҕолорбут таҥастарын-саптарын кэрэхсээн, хас биирдии хамсаныыларын, тутталларын-хапталларын биһирээн, биир кэм ытыс тыаһынан доҕуһуоллуу турбуттара. «Прямо мурашки бегают!» – диэн сөхпүттэрин-махтайбыттарын, астыммыттарын биллэрбиттэрэ. Көрөөччүлэр оҕолорбутун, салайааччыбытын эккирэтэ сылдьан хаартыскаҕа түһэрбиттэрэ, биир кэм ыйытыынан кутан кэбиспиттэрэ: хас чаас айаннаан кэлбиппитин, өссө ханна, хаһан сыанаҕа тахсарбытын. Ону көрөн, эмиэ да соһуйбутум, сөхпүтүм уонна тыыннаах музыка, саха төрүт дорҕооно дьон-сэргэ сүрэҕин ортотунан киирэн, кутун-сүрүн күүскэ тутар эбит дии санаабытым.

Тэрийээччилэр ытыс үрдүгэр түһэрэн көрсүбүттэрэ, баардарынан-суохтарынан маанылаабыттара. Бэстибээл бырагыраамата киэҥ, бириэмэ ыгым этэ.  Оҕолор музейдарга, Чувашия кэрэ-бэлиэ сирдэригэр сылдьыбыттара. Итинник түөрт күнү мэлдьи оҕолорбут дьон-сэргэ биһирэбилин ылан, олус астынан, үөрэн-көтөн кэлбиппит.

Манна диэн эттэххэ, биир бэйэм оҕолор хас биирдии нүөмэрдэрин сырыы аайы саҥаттан көрөр курдукпун, тоҕо диэтэххэ утумнаах дьарык үтүө түмүгэ, күн аайы тупсан, үүнэн-сайдан, сиртэн тирэхтэнэн, күүһүрэн иһэллэрэ харахха быраҕыллар. Кыраларбыт улахаттары дурда-хахха, холобур оҥостон сылдьалларыттан төрөппүттэр үөрэбит. Салайааччыбыт Марина Ильиничнаҕа муҥура суох махталбытын тиэрдэбит. Кытаанах доруобуйаны, сылайар диэни аахсыбакка, айар үлэтинэн дьоллоно турарыгар, сырдык санаатынан, оҕоҕо тапталынан кынаттанарыгар баҕарабыт.   

 

«Добун» норуодунай этнофольклорнай ансаамбыл саха төрүт дорҕоонун аан дойдуга дуораһыта көтүтэр, бу хайысха кэскиллээҕин айар үлэтинэн толору кэрэһилиир.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
Арыгы атыытын бобуутун полиция үлэһиттэрэ хонтуруоллуохтара
Сонуннар | 08.06.2024 | 11:51
Арыгы атыытын бобуутун полиция үлэһиттэрэ хонтуруоллуохтара
Куорат баһылыга Евгений Григорьев дьаһалынан VIII-с «Азия оҕолоро» Оонньуулар ыытыллар кэмнэригэр бэс ыйын 25 күнүттэн  от ыйын 8 күнүгэр диэри Дьокуускай куоракка арыгылаах утах атыыта бобуллар. Ол эбэтэр бу күннэргэ арыгылаах утах атыытыгар идэтийэр эргиэн туочукалара сабыллаллар, атын маҕаһыыннарга арыгы атыылыыр отделлар үлэлээбэттэр.  Бу хаарчах арыгынан эргинэр кафе, ресторан, бар...
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт | 18.06.2024 | 14:15
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт көрүҥнэриттэн биир бастыҥнара уһун сиргэ сүүрүү. Ырааҕы сүүрүүнэн ылбычча киһи дьарыктаммат. Бэйэтин кэмин аатырбыт сүүрүгэ-быһыйа, Саха АССР рекордсмена, стайер уонна марафонец Владимир Слепцову ааспыт үйэ 60-80 сылларын дьоно үчүгэйдик өйдүүр-билэр. Быйыл рекорд олохтообута лоп-курдук 50 сыла. Аҕаларын, эһэлэрин кэриэстээннэр оҕолоро, сиэннэрэ, бииргэ төрөөбүт балта  Людмила Пантелеймоновна, быраата Артем Пантелеймонович...
ЭкоБизнес —  Айылҕаҕа харыстабыллаах  сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьон | 14.06.2024 | 14:00
ЭкоБизнес — Айылҕаҕа харыстабыллаах сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьокуускайга бизнес араас хайысхата сайдар. Олохтоох бородууксуйаны оҥорон атыыга таһаарыы ордук элбэх эбит буоллаҕына, туризм курдук өҥөнү оҥорор предпринимателлэр тарбахха баттаналлар. Юлиана уонна Захар Алексеевтар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн Дьокуускай таһынааҕы Капитоновка сэлиэнньэтигэр туристическай бизнеһи сайыннаран эрэллэр.   Оҕолор улааттылар диэн саҕалаабыппыт – Биһиги үс уоллаахпыт. Улахаттарбыт 14 саастарын туолбуттарын кэннэ,...