26.03.2022 | 14:00

Дефолт эбэтэр инфляция буоллаҕына, кирэдьиит сотуллар дуо?

Дефолт эбэтэр инфляция буоллаҕына, кирэдьиит сотуллар дуо?
Ааптар: Розалия Томская
Бөлөххө киир

Билигин, сурах-садьык элбэхтик уонна түргэнник тарҕанар үйэтигэр, “судаарыстыбаҕа дефолт эбэтэр инфляция буоллаҕына, кирэдьииттэрбит сотуллан хаалыахтарын сөп үһү” диэн сурах туох да оруна суоҕун быһаарабыт.

Сокуон иннигэр бары биирбит – иэс ылыллыбыт харчы син биир төннөрүллүөхтээх, ким да эһиги кирэдьииккитин сотон кэбиспэт.

Арай 1998 сыллааҕы курдук дефолт буоллаҕына даҕаны, кирэдьииттэри соппоттор. 1998 сыллаахха буолбут дефолт – нэһилиэнньэ иэһин буолбакка, судаарыстыба иэһин сотуу этэ.

 

Инфляция көмөлөһүөн сөп дуо? Инфляция иэстээхтэргэ көмөлөһүөн сөп, өскөтүн инфляцияны кытта саппай уопсан, дьон дохуота инфляциятааҕар тэтимнээхтик эбиллэр буоллаҕына. Холобур, ипотекаҕа 15-30 сылларга биир суумалаах кирэдьиит  бэриллэр, онуоха инфляциянан дохуот эбилиннэҕинэ, ипотека төлөбүрэ чэпчиир. Ону тэҥэ кыбартыыра сыаната биллэ эбиллэ турар.

Ол эрэн дохуот эбиллиитэ дойду үгүс олохтоохторугар туолбат ыра санаа эрэ буолар. Бүддьүөт эйгэтин үлэһиттэригэр уонна биэнсийэлээхтэргэ дохуоттарын судаарыстыба сыллата индексациялыыр, ол эрэн төһө харчы эбиллэрин бары билэбит. Сыллата ыытыллар индексация үрдүнэн нэһилиэнньэ дохуота 2014 сылтан намтыырга эрэ барарын сыыппаралар көрдөрөллөр.

Фрилансердары, ол аата бэйэлэригэр үлэлиир дьону уонна предпринимателлэри индексация таарыйбат. Кинилэр дохуоттара нэһилиэнньэ төһө атыылаһар кыахтааҕыттан быһаччы тутулуктанар.

Онон инфляция ипотека кирэдьиитин төлүүргэ көмө буолара саарбахтардаах. Сыана бас баттах баран аһылыкпытыгар улаханнык ороскуотурар буоллахпытына, ипотеканы төлүүр өссө ыарыан сөп диэн үп-харчы эйгэтин экспертэрэ суруйаллар.

 

Ол аата:

Ипотека – үчүгэй кирэдьиит эрээри, бэйэ кыаҕын сөпкө сыаналыахха наада.

Кирэдьииппит кыччаабат, ким да сотон кэбиспэт.

Билигин быыһык кэмҥэ улахан кыһалҕата суох кирэдьиити ылар наадата суох – инфляция хайдах да көмөлөспөт.

Харчыны сатаан тутта үөрэнии билигин хаһааҥҥытааҕар да наада буолла, үп-харчы аналитиктара нэһилиэнньэҕэ сүбэлиир суруйууларыттан саамай сүрүнүн сиидэлээн ыллахха, маннык:

Дохуоппутун хайдах гынан элбэтэри толкуйдуохха. Эбии хамнастанар суоллары тобулуохха.

Ороскуоппутун кыччатыахха.

Эбии кирэдьиит ылымыахха, иэспитин элбэтимиэххэ.

Харчыбытын туохха барыырбытын, ороскуоппутун ырытыахха уонна кыччатарга кыһаллыахха.

Сэрэххэ диэн уурунуулаах буолуохха.

Инвестициялыахха. Ол аата хамсаабат баайга-дуолга эрэ буолбакка, бэйэбитигэр инвестициялыахха – доруобуйабытыгар, үөрэхпитигэр, сайдыыга, тылы үөрэтиигэ о.д.а.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Биир санаанан салайтаран
Дьон | 19.01.2023 | 13:00
Биир санаанан салайтаран
Норуот сомоҕолоһуута, биир санааланыыта – олохпут сарсыҥҥыга эрэллээх буолуутун олуга. Хаһыаппыт бүгүҥҥү нүөмэригэр Ытык Күөл бөһүөлэгэр түөлбэнэн үлэни салайар бастыҥ уопсастыбанньык, олоххо көхтөөх позициялаах Агафья Савватееваны кытта кэпсэтэбит.
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Спорт | 26.01.2023 | 18:00
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Дьиҥинэн, Орто дойдуга кэлбит киһи барыта туохха эрэ дьоҕурдаах, талааннаах. Дьэ, ол арыллара, туттуллара дэбигис кыаллыбат. Ону үрдүк үөһээ айыыларбыт бэйэлэрэ быһааран эрдэхтэрэ. Биллэн турар, улаханнык сыраластахха, күнү-дьылы бараатахха, сүрэхтээх-бэлэстээх, туруу үлэһит, айылҕаттан айдарыылаах буоллахха эрэ дьоҕур, талаан кэлиэн сөп. Дьөгүөр Картузов, дьэ, кырдьык, айылҕаттан хатаҕаламмыт киһи. Тыа киһитин сиэринэн...
Сардаана Токоемова:  «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Дьон | 28.01.2023 | 16:00
Сардаана Токоемова: «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Иис сахаларга урут-уруккуттан хааммытыгар баар. Билигин биһиги ортобутугар талааннаах иистэнньэҥнэр, норуот маастардара аҕыйаҕа суохтар. Кустуктуу субуллар оһуор быысапкалары, сахалыы тыынынан илгийэр кылтан, сиэлтэн оҥоһуктары, туостан көбүөрдэри, сэлээппэлэри, халадаай былаачыйалары, оноолоох соннору, хаһыаччыктары о.д.а. саха дьахталлара ис сүрэхтэриттэн тигэллэр. Бу тигиилэргэ төһөлөөх дууһа сылааһа ууруллубута буолуой диэн киһи сөҕө эрэ саныыр....
«Сатал» кыһалҕатын быһаарар былаан оҥоһулунна
Сытыы муннук | 20.01.2023 | 13:00
«Сатал» кыһалҕатын быһаарар былаан оҥоһулунна
«Киин куорат» хаһыат ааспыт нүөмэригэр «Сатал» түөлбэҕэ тахсыбыт саахал туһунан суруйан турабыт. Тохсунньу тоһуттар тымныыта саамай муҥутаан турар кэмигэр аны маннык быһылаан хатыламматын, дьон дьиэтэ, гарааһа хам тоҥмотун туһугар олохтоохтор сүрүннүүр бөлөх тэринэн, Ил Дархаҥҥа тиийэ сурук суруйдулар.   Дьокуускайга кытыы түөлбэлэри, тыа хаһаайыстыбатын, атыыны-эргиэни уонна урбааны сайыннарыыга куорат баһылыгын солбуйааччы...