21.01.2022 | 13:58

Дьаһалта отчуоттара 2021 сыл түмүктэрэ

Дьаһалта отчуоттара 2021 сыл түмүктэрэ
Ааптар: Киин Куорат

Дьокуускайга олохтоох дьаһалта нэһилиэнньэ иннигэр отчуоттара саҕаламмыттарын туһунан баһылык Евгений Григорьев инстаграм страницатыгар иһитиннэрдэ: “Эпидемиологическай турукпут сытыырхайан турарынан, уокуруктар олохтоохторун кытта көрсүһүүлэр онлайн ыытыллыахтара, мунньах буолар саалатыгар аҕыйах вакциналаах киһи баар буолара көҥүллэнэр, харыстаныы миэрэлэрэ барыта тутуһуллаллар. Биһиги нэһилиэнньэ санаатын истиэхпитин баҕарабыт, сайдыы бары бииргэ үлэлээтэхпитинэ эрэ ситиһиллэр”.

Дьаһалта отчуотун салҕыы ыытыллар графига:

Тохсунньу 21 күнэ

Строительнай уокурук – 18.00 ч., Дьокуускайдааҕы култуура коллеһын дьиэтэ, Халтурин уул., 14/5;

Тулагы Киллэм нэһилиэгэ – Култуура киинэ, Первомайскай уул., 2.

Тохсунньу 24 күнэ

Автодорожнай уокурук – 18.00 ч., “Арассыыйа – мин историям” музей дьиэтэ, К.Уткин уул., 5;

Пригороднай мкрн. – “Надежда” Култуура дьиэтэ, Совхозная уул., 27.

Тохсунньу 25 күнэ

Октябрьскай уокурук – 18.00 ч., ХИФУ, КФЕН;

Кангалаас мкрн. – Ювелирнай кластер, Комсомольскай уул., 7.

 

Тохсунньу 26 күнэ

Дьокуускай куорат Дууматын иннигэр отчуот – Дьаһалта дьиэтигэр, Ленин пр., 15, улахан саала.

 

Дьаһалта отчуоттара тохсунньу 26 күнүгэр диэри буолуохтара. Куорат олохтоохторо ыйытыыларын, араас хайысхалаах иһитиннэриилэрин уокуруктарын официальнай аккауннарыгар ыытыллар быһа эфирдэргэ биэриэхтэрин сөп. Отчуот хаһан, хастан буоларын эмиэ управаҕытыттан чуолкайдыыгыт. 

 

Мархалар суол өрөмүөнүн биһирииллэр

Марха олохтоохторо ааспыт сыл устата “Куттала суох уонна хаачыстыбалаах айан суоллара” национальнай бырайыак үлэтэ барбытын, “Светлая столица” бырагыраама чэрчитинэн сырдатыы үлэтэ ыытыллыбытын хайаҕаатылар, дьаһалта үлэтин “үчүгэйинэн” сыаналаатылар.

Отчуоту куорат баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччы Наталья Степанова иһитиннэрдэ. 2021 сылга Мархаҕа Советская, О. Кошевой, Заводская, Интернациональная уулуссалар, уопсайа 6 км уһуннаах суол өрөмүөннэннэ, 2,2 км кутуу суол грейдердэннэ. “Светлая столица” муниципальнай бырагырааманан, Набережная, Интернациональная уулуссаларга, “Севернай” кыбаарталга 4,4 км уһуннаах уот ситимэ тардылынна, 32-ис №-дээх орто оскуола территориятын сырдатыыта саҥардылынна.

Марха олохтоохторо сылаас тохтобуллар, олорор дьиэлэри гаас ситимигэр хобооһун, хаарбах дьиэлэртэн көһөрүү, уу ситимин тардыы туһунан ыйытыылары биэрдилэр.

Наталья Степанова кэпсээбитинэн, бу сотору кэминэн Мархаҕа сылаас тохтобул арыллан үлэлиэхтээх. Марха салайааччыта Николай Ксенофонтов уу ситимин тардыы схемата оҥоһулла сылдьарын, бырайыактыыр-сметалыыр докумуоннар бэлэмнэнэн 2023 сылга диэри “Чистая вода” федеральнай бырагыраамаҕа хапсыахтаахтарын туһунан кэпсээтэ. Дьаһалта Мархаҕа гаас ситимин тарҕатыы боппуруоһугар ылсан үлэлиир. Газопровод саҥардыллыахтаах, оччоҕуна кыамтата улаатан, саҥа дьиэлэр холбонуохтаахтар.

Наталья Степанова иһитиннэрбитинэн, “2019-2025 сс. гражданнары хаарбах дьиэттэн көһөрүү” өрөспүүбүлүкэтээҕи бырагырааманан 2021 сылга 700 мөл. солк. тыырыллыбыт: “2021 сылга хаарбах дьиэлэртэн 959 киһи, 320 дьиэттэн уопсайа 11515 кв.м. көһөрүлүннэ. Ол иһигэр 867 киһи өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар бырагыраама, 92 киһи муниципальнай бырагыраама чэрчитинэн көһөрүлүннүлэр”, - диэн кэпсээтэ.

 

Киин уокурукка тупсарыы тэтимирдэ

Дьаһалта 2021 сыллааҕы отчуотун Киин уокурукка баһылык Евгений Григорьев иһитиннэрдэ.

Отчуоттуур мунньах, коронавирус дьаҥын утары ыытыллар миэрэлэр күүһүрбүттэринэн сибээстээн,  «Zoom» платформаҕа уонна инстаграм социальнай ситимҥэ быһа эфиргэ ыытылынна.  Тэрээһиҥҥэ куорат сүрүн тэрилтэлэрин, дьаһалта араас салааларын салайааччылара, Куорат Дууматын уонна Ил Түмэн дьокутааттара, олохтоох нэһилиэнньэ көхтөөхтүк кытыннылар.

Евгений Григорьев 2021 сылга Дьокуускайга национальнай бырайыактар олоххо киириилэрин, хаарбах дьиэлэртэн көһөрүү, элбэх оҕолоохтору сиринэн хааччыйыы, үөрэх тэрилтэлэрин тутуу, социальнай өйөбүл уо.д.а. туһунан кэпсээтэ. Маны таһынан, тырааныспар кыһалҕаларын быһаарыы, сылаас тохтобуллар, саҥа оптуобустар тиэмэлэрин таарыйда. Ураты болҕомто тиэргэннэри тупсарыыга уонна санитарнай ыраастааһыҥҥа уурулунна.

2021 сылга Киин уокурукка 7-ис №-дээх оскуола, 99 №-дээх “Ласточка”, 10 №-дээх “Туллукчаан” уһуйааннарга хапытаалынай өрөмүөн ыытылынна. Чернышевскай уул., 4/1, Лермонтов уул., 58, 56, Поярков уул., 17/2, 19, 19/1, 21/1, Аммосов уул., 4, П.Алексеев уул., 7/2, Курашов уул., 30/4, 30/5 тиэргэннэргэ тупсарыы үлэтэ ыытылынна. Лермонтов уул., 58 – воркаут-балаһаакка тутулунна. Хаарбах дьиэттэн 7 киһи көһөрүлүннэ, 3 сылаас тохтобул тутулунна (“Сельхозтезникум”, “Силуэт”, “Областной балыыһа”).

Олохтоохтор тиэргэннэри тупсарыы, Щорс күөлүн тула бырайыагы олоххо киллэрии, доруобуйаларынан хааччахтаах дьоҥҥо табыгастаах эйгэни тэрийии, Саха-корейскай оскуола саҥа дьиэтин тутуу, идэһэлиир эбийиэк туһунан ыйытыылары биэрдилэр.  Уокурук бэтэрээннэрэ иллэҥ кэмнэрин атааралларыгар дьиэ-уот суоҕун туруорустулар. Маны таһынан уокурук олохтоохторо уопсастыбаннай эйгэни тэрийиигэ, бэйдиэ сылдьар кыыллары дьаһайыыга кэккэ этиилээх буоллулар.

Ломоносов уул., 29/1 дьиэтин олохтооҕо Короленко уулусса хаһан арылларын ыйыталаста: “Соторутааҕыта Короленко уулуссанан быһа ааһар гына суол арылларын туһунан сурах тарҕанна, кырдьык дуо?” Баһылык эппиэттээбитинэн,  маннык суолталаах быһаарыныы публичнай истиилэр, олохтоохтору кытта дьүүллэһии кэннэ биирдэ ылыллыаҕа.

Олохтоохтор отчуот дакылаатын истэн баран олох бары эйгэтигэр сайдыы бара турарын көрөбүт диэн санааларын үллэһиннилэр. “Куорат олохтоохторо барытын илэ харахпытынан көрө-истэ сылдьабыт. Ордук инникигэ туһаайыылаах үлэлэри бэлиэтиибит – суол өрөмүөнүн, тиэргэннэри тупсарыыны, уопсастыбаннай эйгэни тэрийиини, саҥа эбийиэктэри тутууну”, - диэтэ уокурук олохтооҕо Надежда Анисимова.

 

Промышленнай уокурукка хаарбах дьиэттэн көһөрүү үксүөхтээх

Тохсунньу 18 күнүгэр Промышленнай уокурукка дьаһалта отчуотун баһылык Евгений Григорьев бэйэтэ билиһиннэрдэ.

Ааспыт сылга бу уокурукка 13 №-дээх оскуола хапытаалынай өрөмүөнэ ыытылынна, Сэбиэскэй Аармыйа 50 сыла уул., 23/2 тиэргэнигэр тупсарыы үлэтэ барда. Кальвица 11/1 – воркаут-балаһаакка тутулунна. 2 сылаас тохтобул тутулунна (“10 №-дээх оскуола”, “Авиагруппа”). Хаарбах дьиэлэртэн куоракка үлэлиир бырагырааманан 5 киһи (2кв), өрөспүүбүлүкэтээҕи бырагырааманан 110 киһи (39 кв) көһөрүлүннэ.

Үүммүт сылга 10 №-дээх оскуола өрөмүөннэниэхтээх, 7 тиэргэҥҥэ тупсарыы үлэтэ (Федор Попов уул., 16/3,. Дзержинскэй уул., 40/3, Кальвица, уул., 5, 5/1, 5/2, Бестужев-Марлинскай уул., 9/2, Сэбиэскэй Аармыйа уул., 23). Өрөспүүбүлүкэтээҕи хаарбах дьиэттэн көһөрүү бырагырааманан 536 киһи, 180 кыбартыыра, 6537 кв.м. көһөрүллүөхтээх.

Уокурук олохтоохторо ыйытыыларыгар хоруй ыллылар, дьаһалта ааспыт сыллааҕы үлэтигэр “туйгун” сыананы туруордулар.

Табаҕалар ууну ыраастыыр станция туруорсаллар

Табаҕаҕа дьаһалта отчуотун баһылык солбуйааччыта Антон Алексеенко иһитиннэрдэ. Олохтоохтору кытта көрсүһүү эмиэ онлайн ньыманан ыытылынна.

2021 сылга Табаҕаҕа 103 №-дээх “Родничок” уһуйаан, 2,6 км суол өрөмүөннэннэ, 3 сквер тупсарылынна, ол иһигэр “Кыайыы скверэ”. “Светлая столица” бырагырааманан 914 м уулуссаны сырдатар ситим Центральнай уул. тардылынна – 17 остуолба турда, 24 лаампа сандаарда. Каландаришвили 1А аадырыска воркаут-балаһаакка, Комсомольская 2 – баскетболлуур балаһаакка оҥоһулунна. Хаарбах дьиэттэн көһөрүү бырагырааматынан 16 киһи хабылынна.

2022 сылга Табаҕаҕа “Хаачыстыбалаах уонна куттала суох айан суоллара” бырагырааманан Каландаришвили уул. өрөмүөннэниэҕэ. Өрөспүүбүкэтээҕи бырагырааманан 32 киһини хаарбах дьиэттэн көһөрөр былаан баар. Лесная уул. 5 воркаут-балаһаакка тутуута ситэриллиэҕэ.

Олохтоохтор үгүс ыйытыыларыгар хоруйу ыллылар, ол иһигэр ууну ыраастыыр станция, саҥа оскуола, сайыҥҥы оҕо лааҕырын дьиэтин тутуутун туруорустулар.

“Кыһалҕа хаһан баҕарар элбэх. Ол эрэн биһиги куорат кытыы нэһилиэктэригэр туох үлэ ыытылларын көрөбүт. Дьаһалта үлэтэ барыта аһаҕастык барарын хайҕыыбыт”, - диэн Табаҕа олохтооҕо Виктория Филиппенко санаатын үллэһиннэ.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
Сонуннар | 18.05.2022 | 15:00
Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
«Развитие овощеводства и картофелеводства» саҥа федеральнай бырайыак чэрчитинэн субсидия бэриллэр буолуоҕа. Манан дьоҕус уонна орто предпринимателлэр, маны сэргэ, “самозанятайдар” уонна кэтэх хаһаайыстыбалаах дьон эмиэ туһаныахтарын сөп. Ол курдук, судаарыстыба хортуоппуйу уонна да атын оҕуруот аһын олордуунан дьарыктанар оҥорон таһаарааччылары өйүүр миэрэлэри кэҥэтиэҕэ. Бу туһунан уураахха Арассыыйа бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ Михаил Мишустин...
Ньургуһуну эмкэ туһаныы
Сынньалаңңа | 12.05.2022 | 12:30
Ньургуһуну эмкэ туһаныы
Тоҥ буору тобулан тахсар хорсун сибэкки ньургуһун барахсан олоххо тардыһыытынан, кэрэ көстүүтүнэн эрэ буолбакка, араас ыарыыны эмтиир кыахтааҕынан өбүгэ саҕаттан аатырар. Аныгы үйэ киһитэ ньургуһунан хайдах эмтэниэн сөбүй? Бу туһунан айылҕаттан айдарыылаах норуот эмчититтэн туоһуластыбыт. Юлия Юрьевна Николаева – норуот эмчитэ, “Арчы дьиэтин” иһинэн үлэлиир өбүгэ үгэһин, сиэрин-туомун дьоҥҥо тарҕатар,...
Тааттаҕа музей тэриллиитэ
Куорат олоҕо | 14.05.2022 | 15:00
Тааттаҕа музей тэриллиитэ
Кэлэр сэрэдэҕэ, ыам ыйын 18 күнүгэр, аан дойдуга Музей күнэ бэлиэтэнэр. Быйыл Таатта улууһугар кыраайы үөрэтэр музей тэриллибитэ 77 сыла.   Музей тэриллиитэ норуодунай худуоһунньук И.В. Попов аатын кытта ыкса ситимнээх. Дэгиттэр дьоҕурдаах, хас да экспедицияҕа сылдьыбыт (бастакы Сибиряковскай экспедиция 1894-96 сс.), баай матырыйаалы муспут буолан да буолуо, 1938 с. саҕалаан...
Сааскы Ньукуолун — күөххэ үктэнии өрөгөйө
Тускар туһан | 20.05.2022 | 14:00
Сааскы Ньукуолун — күөххэ үктэнии өрөгөйө
Ыам ыйын 22 күнэ – сааскы Ньукуолун. Кыһыҥҥы Ньукуолун ахсынньы 19 күнүгэр бэлиэтэнэр (День святого Николая Чудотворца) Таҥара дьиэтин  бырааһынньыга.   Саха дьонугар былыр-былыргыттан сааскы Ньукуолун күнэ олус ытыктанар, улахан суолталаах, күүтүүлээх. Бу күн уһун кыһыны этэҥҥэ туораан, күөххэ үктэнии үөрүүтэ-өрөгөйө буолар. Мөккүөрдээх соҕус да буоллар, бу күнү сорохтор өссө саха...