19.01.2023 | 15:00

Чурапчы института үөрэххэ ыҥырар

Чурапчы института үөрэххэ ыҥырар
Ааптар: Баһылай ПОСЕЛЬСКАЙ
Бөлөххө киир

Н.Н. Тарскай бирииһигэр көҥүл тустууга өрөспүүбүлүкэ бу аҕыйах хонуктааҕыта түмүктэммит чемпионатыгар Чурапчытааҕы физкультура уонна спорт институтуттан 22 бөҕөс кыттыбытыттан 10-на бастакы уонна үһүс миэстэни былдьаһар киирсиилэргэ  туһуннулар. Олор истэригэр атын улуустартан кэлэн институкка үөрэнэ сылдьар устудьуоннар бааллар. Тустууга эрэ буолбакка, физкультура уонна спорт атын көрүҥнэригэр көрдөрүүлэр эмиэ үчүгэйдэр. Арассыыйа уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин өйөбүллэринэн уонна көмөлөрүнэн институт үөрэтэр, олорор базата, материальнай, духуобунай кыаҕа сыллата тупсан, күүһүрэн иһэр. Таас тутуу элбэх. Устудьуоннар аныгылыы, толору хааччыллыылаах дьиэлэргэ үрдүттэн олороллор, үөрэнэллэр. Бу күннэргэ Чурапчытааҕы институкка үөрэххэ киирии докумуоннарын ылыы саҕаланна. Бу туһунан институт ректора Иннокентий Готовцевтыын Тарскай чемпионатыгар кыттыыны ыла кэлбит өрөспүүбүлүкэ сүүмэрдэммит хамаандатын бөҕөстөрө остолобуойга эбиэттии олордохторуна көрсөммүт кэпсэттибит:
– Чурапчы институтугар усулуобуйа барыта тэрилиннэ. Өрөспүүбүлүкэ спорка бэлэмнэнии киинин базатыгар спорт алта көрүҥэр уонна “Модун” спорт национальнай көрүҥнэргэ киинин хайысхаларынан анал тренердэр дьарыктыыллар. Үөрэххэ киирбит ыччаттар бэйэлэрэ сөбүлүүр көрүҥнэринэн дьарыктаныахтарын сөп. Толору хааччыллыылаах уопсай дьиэҕэ олороллор, сүүмэрдэммит хамаандаларга киирбиттэр босхо аһыыллар, кэккэлэһэ турар куорпуска үөрэнэллэр. Ону таһынан, көннөрү истипиэндьийэни сэргэ, үчүгэйдик үөрэнэр, уопсастыбаннай үлэҕэ көхтөөх, науканан дьарыктанар устудьуоннарга үрдэтиллибит истипиэндьийэ баар.


Билигин 374 устудьуон алта хайысханан иһиттэн уонна кэтэхтэн үөрэнэллэр. Олимпийскай эрэл училищетын филиалыгар орто анал үөрэххэ эмиэ үөрэнэллэр. Холобура, улахан спортсменнар БКЭ-ни кыайан туттарбатахтарына, бу училищеҕа киирэн үс сыл үөрэниэхтэрин сөп. Ол кэнниттэн институкка быһалыы 2-ис кууруска киирэр кыахтаахтар. Манна физкультура, ОБЖ учууталын, тренер-преподаватель, спортивнай психолог о.д.а. хайысхаларынан идэлэри баһылыахтарын сөп. 
Саҥа ылыллыбыт РФ үөрэҕин концепциятыгар олоҕуран, быйылгыттан уопсай үөрэхтээһин оскуолаларыгар спортивнай кулууптар аһыллан үлэлиэхтээхтэр, онно 1500 исписэлиис, преподавателлэр, тренердэр наадалар. Билигин институт үлэтэ онно каадыры бэлэмнээһиҥҥэ туһаайыллар. 
Институту бүтэрбиттэри кытта сибээс тутуһуллар. Идэни уларытар, таһымы үрдэтэр куурустар бааллар. “Спорт – норма жизни” судаарыстыбаннай бырагыраама көмүскэнэн, дойду 38 регионугар үөрэтии буолла. Мас тардыһыытыгар уонна спорт алта национальнай көрүҥэр идэни үрдэтии куурустарын аастылар. 


Атын регионнар Чурапчы институтун үлэтин үрдүктүк сыаналыыллар. Чурапчыга олорор-үлэлиир преподавателлэр эрэ буолбакка, М.К. Аммосов аатынан ХИФУ, киин үрдүк үөрэх кыһаларын исписэлиистэрэ, учуонайдара кэлэн лекциялары ааҕаллар. Үөрэтии отчуота үрдүк таһымҥа ааста. Кытайы, Монголияны, Тываны, Бурятияны кытта дуогабар түһэрсилиннэ. Чурапчы институтун выпускниктара бэйэлэрин дойдуларыгар спорду салайаллар, тренердииллэр. Тиийдэххэ, спортсменнарбытын үөрэ-көтө көрсөллөр, хардарыта көмөлөсүһүү быыстала суох оҥоһуллар. Ыччаттарын Чурапчы институтугар ыытарга бэлэмнэр, – диэн кэпсээтэ ректор Иннокентий Готовцев.
Арассыыйа тыатын сиригэр соҕотох үрдүк үөрэх кыһатыгар – Чурапчытааҕы судаарыстыбаннай физкультура уонна спорт федеральнай суолталаах институтугар кэлэн үөрэниҥ!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Биир санаанан салайтаран
Дьон | 19.01.2023 | 13:00
Биир санаанан салайтаран
Норуот сомоҕолоһуута, биир санааланыыта – олохпут сарсыҥҥыга эрэллээх буолуутун олуга. Хаһыаппыт бүгүҥҥү нүөмэригэр Ытык Күөл бөһүөлэгэр түөлбэнэн үлэни салайар бастыҥ уопсастыбанньык, олоххо көхтөөх позициялаах Агафья Савватееваны кытта кэпсэтэбит.
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Спорт | 26.01.2023 | 18:00
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Дьиҥинэн, Орто дойдуга кэлбит киһи барыта туохха эрэ дьоҕурдаах, талааннаах. Дьэ, ол арыллара, туттуллара дэбигис кыаллыбат. Ону үрдүк үөһээ айыыларбыт бэйэлэрэ быһааран эрдэхтэрэ. Биллэн турар, улаханнык сыраластахха, күнү-дьылы бараатахха, сүрэхтээх-бэлэстээх, туруу үлэһит, айылҕаттан айдарыылаах буоллахха эрэ дьоҕур, талаан кэлиэн сөп. Дьөгүөр Картузов, дьэ, кырдьык, айылҕаттан хатаҕаламмыт киһи. Тыа киһитин сиэринэн...
«Сатал» кыһалҕатын быһаарар былаан оҥоһулунна
Сытыы муннук | 20.01.2023 | 13:00
«Сатал» кыһалҕатын быһаарар былаан оҥоһулунна
«Киин куорат» хаһыат ааспыт нүөмэригэр «Сатал» түөлбэҕэ тахсыбыт саахал туһунан суруйан турабыт. Тохсунньу тоһуттар тымныыта саамай муҥутаан турар кэмигэр аны маннык быһылаан хатыламматын, дьон дьиэтэ, гарааһа хам тоҥмотун туһугар олохтоохтор сүрүннүүр бөлөх тэринэн, Ил Дархаҥҥа тиийэ сурук суруйдулар.   Дьокуускайга кытыы түөлбэлэри, тыа хаһаайыстыбатын, атыыны-эргиэни уонна урбааны сайыннарыыга куорат баһылыгын солбуйааччы...
Мөлүйүөҥҥэ тиийэ иликпит
Сонуннар | 21.01.2023 | 17:00
Мөлүйүөҥҥэ тиийэ иликпит
Сахастат 2022 сыл түмүгэр 2021 сыллаахха ыытыллыбыт (2020 сыллаахха ковид ыарыынан сибээстээн көспүтэ) нэһилиэнньэ биэрэпиһин барыллааһын түмүгүн таһаарбыта.  Саха сирин нэһилиэнньэтин ахсаана: 995,7 тыһ. киһи  (2022 сыл тохсунньу 1 күнүгэр 992 115 киһи этэ)