02.04.2021 | 06:53

Булчуттар сэргэхсийэллэр

Булчуттар сэргэхсийэллэр
Ааптар: Киин Куорат

Урааннаах уһун кыһыммыт кэнниттэн айылҕабыт уһуктар, күммүт уһуур, халлааммыт сырдыыр, сылаас күннэр турар кэмнэригэр эр дьоммут айылҕалыын тэҥҥэ сэргэхсийэллэр. Тоҕо диэ? Тоҕо диэтэххэ, кус кэлиитэ чугаһыыр, саалыы барар кэмнэрэ бу тирээн кэлэр. Дьиҥэр, кинилэр саас эрэ кэллэҕинэ кустарын санаабаттар, кинилэр саҥа дьыл бүттэ да төлөпүөннэһэллэрэ, быһаарсаллара саҕаланар, ханна, хаһан, хайдах бараллара-кэлэллэрэ чопчуланар, кими ылаллара, ылбаттара чуолкайданар. Кими ылаллара диэн тиэмэҕэ эттэхпинэ, мин билэрбинэн дурдаҕа уонна үүтээҥҥэ, мотуордаах оҥочоҕо хас киһи олорорунан суоттаналлар. Ити мин булчут кэргэннээх, уоллаах буоламмын этэбин, кыһыҥҥыттан саҕалаан кинилэр ол туһунан уора-көстө кэпсэтэллэрин билэбин. Онон эр дьон киэнэ, этэргэ дылы, “стратегия”, бэйэтэ биир байыаннай дьыала курдук буоллаҕа. Онно биһиги орооспоппут, тус бэйэм алаадьы эрэ астыыбын, атын малларын бэйэлэрэ испииһэктээн, уолаттарын кытта сүбэлэһэн эрдэттэн атыылаһан суол сабылла илигинэ ыытан кэбиһэллэр.

Дьахтар сылга биирдэ, иһэ үлүннэҕинэ иккитэ сылдьар маҕаһыына баар. Билэҕит, таайдыгыт дуо? Ол маҕаһыыҥҥа бу матырыйаалы суруйар наадаттан тиийэ сырыттым. Сэрэйдэххит буолуо, ботуруон, буулдьа, бултуур тэрил атыылыыр “Байанай” диэн ааттаах маҕаһыын. Миигин кытта бэрт эйэҕэстик эдэркээн атыыһыт, 19 саастаах Артем Иванов кэпсэттэ.

– Билигин муус аннынан балыктааһын саҕаланан эрэр. Онно мармышкалары, чиэрбэлэри ылаллар, уопсайынан, онно наадалааҕы, тиэрмэһигэр, спальнигар тиийэ көрөллөр.

Бу кэннэ тута боростуой балыктааһын саҕаланар. Муус устар ортотун диэки, онно эмиэ күөгүлэр, спиннинг атыыга элбиэҕэ.

Ол кэннэ дьэ кус кэлэр, чугаһаата да диэххэ сөп. Онно ботуруон ылыыта саҕаланна, тыаттан кэлии-барыы элбээтэ. Билигин саамай наадыйаллара ботуруон. Саа ылааччылар да бааллар, сыаналара 30 тыһыынчаттан (МР) саҕалаан, итальянскай 200 тыһыынчаҕа тиийэ баар. 100-120 тыһыынчалаахтар да бааллар.

Билигин булчуттар арыый чэпчэки сыаналааҕы көрдүү сатыыллар. Утуйар мөһөөччүк синтепонтан саҕалаан тэбиэн, бараан түүтүттэн бааллар. Табаарбыт үксүлэрэ Арассыыйа киэннэрэ, хаачыстыбалара үчүгэй. Таҥас-сап, саппыкы эҥин барыта Арассыыйа киэннэрэ.

Дьэ, ити курдук булчут тэринэн барарыгар куорат маҕаһыыннарыгар талбыт барыта баар.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Ийэ айманар сүрэҕин туох уоскутуой...
Сытыы муннук | 01.12.2022 | 12:03
Ийэ айманар сүрэҕин туох уоскутуой...
Билиҥҥи балаһыанньаҕа, билиҥҥи судургута суох кэмҥэ оҕотун байыаннай дьайыыга атаарбыт ийэлэрдиин кэпсэтэртэн ордук ыарахан суох. Кинилэр куоластара титириирэ, харахтарын уутун кистээн туора соттоллоро, оҕолорун тустарыгар күүстээх, тулуурдаах буола сатыыллара киһини өссө уйадытар, уоскутар тылы булбакка мух-мах бараҕын. Бу сырыыга оҕолорун атаарбыт, кэтэһэр, эрэнэр икки ийэни кытта харах уулаах кэпсэтиибин ааҕааччыларбар...
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьон | 25.11.2022 | 16:00
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьокуускайга Тупсарыы үс сыла биллэриллэн, бу диэн эттэххэ, киин куоракка, чахчы, үтүмэн үлэ ыытылынна, ону олохтоохтор даҕаны бэйэҕит көрө-истэ сылдьаҕыт.  Быйыл сайын «Уһук Илиҥҥэ 1000 тиэргэн» федеральнай бырайыагынан Дьокуускай куоракка 75 тиэргэн тупсаран оҥоһулунна. Саамай элбэх эбийиэккэ бэдэрээтчитинэн «Основа» ХЭТ үлэлээтэ. Онон бүгүҥҥү нүөмэрбитигэр бу тэрилтэ эдэр салайааччыта Юрий Поповы...