29.05.2021 | 15:11

Бука бары сэрээккэҕэ тахсыахха

Бука бары сэрээккэҕэ тахсыахха
Ааптар: Айталина Софронова

Ыам ыйын 18 күнүттэн киин куоракка сарсыардааҥҥы чэбдигирдэр сэрээккэлэр болуоссаттарга, сквердэргэ, дьон сынньанар сирдэригэр ыытыллаллар. Күн бэҕэһээ Ленин болуоссатыгар тиийэн, нэһилиэнньэ төһө сылдьарын, ордук кимнээх кэлэллэрин кэтээн көрдүм.

Ленин болуоссатыгар лоп курдук сарсыарда 7.00 чааска хойутааһына суох тиийдим. Миигин Лыткин Матвей Иванович көрүстэ. Кинини кытта кэпсэттим.

 Өрөспүүбүлүкэ сүүмэрдэммит хамаандаларын спортивнай бэлэмнээһинин киинэ Ленин болуоссатыгар эппиэтинэстээхпит.  Уопсайа икки инструктор сэрээккэни ыытар – Владимир Ильич Иванов уонна Наталья Егоровна Гоголева.

 Дьон истиһэн, ахсааннара кыралаан элбээн иһэр. Маҥнайгы дьарыктарга уонча киһи кэлбит буоллаҕына, билигин сүүрбэччэҕэ тиийдибит. Ордук киин болуоссакка чугас олорор куорат олохтоохторо, ыалдьыттара кэлэн сэрээккэлииллэр, эттэрин-хааннарын уһугуннараллар.

 Хааччахтааһын бары миэрэтин тутуһабыт. Болуоссат киэҥ буолан, кэлбит дьон бэйэ икки ардыгар 1,5-2 миэтэрэ тэйиччи туттууну тутуһар. Кэтээн көрдөххө, вакциналаммыт уонна коронавируһунан номнуо ыалдьыбыт дьон сылдьаллар. Ол иһин бу өттүгэр миэрэ тутуһуллар диэххэ наада.

 Матвей Иванович, коронавируһунан ыалдьыбыт дьоҥҥо хамсаныы туһата элбэҕэ буолуо?

 Оннук! Ыалдьыбыт дьон доруобуйаларын бөҕөргөтөллөрүгэр сарсыардааҥҥы хамсаныылар сүрдээх туһалаахтар. Уопсайынан, билиҥҥи сэрээккэлэр девизтэрэ “Сарсыардаттан бэйэҕин кыай” диэн буолар. Хамсык ыарыы, бары билэрбит курдук, киһи хаанын хойуннаран, атын уорганнарыгар дьайара биллэр суол. Ону биһиги хамсанан, спордунан дьарыктанан эппитин-хааммытын чөлүгэр түһэриэхтээхпит.

 Сэрээккэҕэ сылдьыбыт дьон, күнү быһа сэргэхтик,  чэпчэкитик сылдьабыт диэн кэпсииллэр.

 Дьарыктар хайдах ыытыллалларый?

 Дьарыктар комплекснайдык ыытыллаллар. Баҕалаах дьон хаалыктаах хаамаллар, сүүрэллэр уо.д.а. Инструктордарбыт уончалыы сыл уопуттаах дьон, онон нэһилиэнньэҕэ сөптөөх эрчиллиилэри көрдөрөллөр.

Мария Мигалкина, Киин уокурук олохтооҕо, биэнсийэлээх:
—    Халлаан сылыйан, сарсыардааҥҥы сэрээккэлэр сөргүтүллүбүттэрэ саамай сөп! Мин чугас олорор буоламмын, сатыы сылдьабын. Инструктордар сүрдээх тэтимнээх хамсаныылары оҥортороллор, киһи күн устата эрчимнээхтик, сэниэлээхтик сылдьар.
Дмитрий Иванович, Киин уокурук олохтооҕо, үлэһит:
— Мин сарсыарда ахсын сүүрэбин уонна манна кэлэн сэрээккэ оҥоробун. Бэйэм быйыл саас дьаҥҥа хаптаран ыалдьыбытым, ол кэннэ спордунан дьарыктанарым элбээтэ. Бачча киэҥҥэ-куоҥҥа, чэбдик салгыҥҥа киһи этин-хаанын хамсатыахтаах. Түгэнинэн туһанан, куорат дьонун барыгытын спордунан дьарыктаныҥ диэн ыҥырабын.  
Сарсыардааҥҥы сэрээккэ киһи иммунитетын бөҕөргөтөр, туругун тупсарар. Онон, куорат олохтоохторо, бары тутуспутунан доруобуйабытын чэбдигирдэр туһуттан сэрээккэлиэххэ, сарсыардаттан эппитин-хааммытын уһугуннарыахха.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.