26.02.2021 | 08:32

Бу сиргэ дьоллоох буолар туһугар

Бу сиргэ дьоллоох буолар туһугар
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Мария Николаевна Харитонова-Елисеева иллэҥ кэмигэр ырыа-хоһоон суруйарынан эдэр сааһыттан дьарыктанар. Ааптар, мелодист, ырыаһыт-тойуксут быһыытынан улууска киэҥник биллэр сыана бэтэрээнэ. Биэс айымньыта “21 үйэ бастыҥ ырыалара” дэнэн, улуус “Көмүс фондатыгар” киирбитэ. Улуустааҕы “Отуу уота”, “Туллук хаара” мелодистар түмсүүлэрэ тэриллиэҕиттэн кыттар. Хас да ырыата өрөспүүбүлүкэтээҕи араадьыйа “Көмүс фондатыгар” суруллубута. Оҕолорго аналлаах элбэх ырыата улуус уһуйааннарынан тарҕанан, оҕолор сөбүлээн ыллыыллар. Ол курдук, “Сандал сааспыт эргийдэ”, “Кырачаан уолчааным”, “Оо киһи”, “Харыстааҥ күн сирин” ырыалара бэйэлэрин тылларыгар айыллыбыттара. Хас биирдии айар киһи бэйэтэ туспа буочардаах. Ол барыта кини тугу дьарыктанарыттан, олоххо сыһыаныттан тутулуктаах. Мария Николаевна оҕо уһуйаанын иитээччитэ буолан, оҕолору олус таптыыр. Хас оҕо хамсаныыта киниэхэ үчүгэйи, үөрүүнү аҕалар. 45 сыл педагогическай ыстаастаах бастакы категориялаах музыка учуутала, РФ норуотун үөрэҕириитин туйгуна, Арассыыйа үөрэҕириитин Бочуоттаах бэтэрээнэ, педагогическай үлэ бэтэрээнэ. Үөрүүлээх үбүлүөйүнэн эҕэрдэлээн туран, хоһооннорун бэчээттиибит.

Оо, киһи! Хас биирдии киһиттэн Көрдөһүөм этэ мин, Оо, киһи, киһиэхэ Киһилии сыһыаннас, Эйигин истэллэр Кырачаан сүрэхтэр. Хас хардыыҥ, хас саҥаҥ Барыта тиһиллэн, Иҥэллэр, сөҥөллөр Кырачаан сүрэххэ. Киһилии сыһыаннас Кэнчээри ыччатыҥ, Бар дьонуҥ туһугар. Оо, киһи, эн бааргын Модун күүс бу сиргэ!

“Самныбат саргыбыт, Оо, киһи киһиэхэ Кэхтибэт кэскилбит”. Эн илииҥ иһигэр – Аан дойдуҥ барыта, Кэнчээри ыччатыҥ – Эн илииҥ иһигэр.

Оо, киһи, киһиэхэ Киһилии сыһыаннас, Эн өйдөө бу сиргэ Букатын кэлбэккин, Олохпут барыта Биир түгэн кэриэтэ Күлүмнээн ааһарын Эн өйдөө, оо, киһи!

Эрэлим эйиэхэ Эрэлим эйиэхэ, доҕоруом, Олоҕум сырдык сулуһа, Күдэҥҥэ-тумаҥҥа сүппэккэ Эн миигин арыаллыаҥ дуо, мэлдьи? Ол чаҕыл сулустуу күлүмнээн, Сүрэхпэр эрэли үөскэтэн, Иэйиини, тапталы иҥэрэн, Дьолунан толорууй сүрэхпин. Өйдөһөр, эрэнсэр сүрэхтэр Дьоллорун булаллар хайаан да, Дьол сырдык сулуһун тутаммыт Дьоллонуох, эн биһи бу сиргэ.

Тоҕо? Тоҕо куруук бу сиргэ Аргыстаспат өрүүтүн, Сырдык ыра, кэрэ санаа Дьоллоох олох үөрүүтэ?

Ханна эрэ бу сиргэ Харах уута, хомолто, Өлүү-сүтүү күлүгэ Көстөн ааһар буоларый?

Тоҕо-тоҕо бу сиргэ Ымсыы, обот санаалаах, Хара санаа дууһалаах Дьоннор көстөн ааһаллар?

Дьоллоох олох үөрүүтүнэн, Сырдык ыра санаанан Хара санаа күлүгүн Үтүрүйэн иһиэҕиҥ.

Бу дойдуга, бу сиргэ Дьоллоох буолар туһугар, Үрүҥ-хара дэспэккэ, Эйэлээхтик олоруоҕуҥ.

Сырдык ыра санаалаах, Кэрэ ыраас дууһалаах Тахсар күммүт сарыалын Көрсөр буолуох, бар дьонум!

Үөрүү Мин эбэм барахсан Олус да иистэнньэҥ, Эбэбин үтүктэн Ыаҕайа мин тиктим.

Ыаҕайа тутуурдаах Ойуурга бараммын, Отонноон, дьэдьэннээн Балтыбар аҕаллым.

Иһиппин толорбут Үөрүүбүн үллэстэн, Ийэкээм үөрүөҕэ, Аҕакаам хайгыаҕа.

Харыстааҥ, күн сирин дьонноро Харыстааҥ, күн сирин дьонноро, Төрөөбүт Ийэ сир дойдугутун, Бу сиргэ туох баарын барытын Харыстааҥ, күн сиригэр төрөөт да!

Харыстааҥ, күн сирин дьонноро, Төрөөбүт алаһа дьиэҕитин, Күн сирин көрдөрбүт дьоҥҥутун Харыстааҥ, күн сиригэр төрөөт да!

Харыстааҥ, күн сирин дьонноро, Күннээх халлааҥҥыт сырдыгын, Айылҕа биэрбит кэрэтин Харыстааҥ, күн сиригэр төрөөт да!

Сайын Самаан сайын эргийэн Сайылыкпыт тубуста, Оҕо-аймах мунньустан Сыһыы устун сырыста.

Көлүччэлээх алаастар Күндүл ыраас ньуурдара, Оҕолору угуйа Күлүмүрдүү оонньоото.

Дьиэрэҥ тэбэр оҕолор Оторой-моторой оҕолор Оһуор-дьарҕаа өҥүнэн Оҕуруолуу тиһиллэн, Ойон-тэбэн киирдилэр, Оһуокайдаан тэйдилэр.

Эгил-тэгил оҕолор Эҥин-дьарҕаа өҥүнэн Дьэрэлиһэ дьиримнээн Дьиэрэҥ үктээн киирдилэр, Дьуохардарбар дайдылар.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дрону күрдьэҕинэн суулларбыт саха буойуна
Дьон | 16.05.2024 | 14:00
Дрону күрдьэҕинэн суулларбыт саха буойуна
Нэдиэлэ аайы саҥаттан саҥа киһини билсэр, салгыы кинини кытта сибээһи тутар, суруйсар суруналыыс идэлээх киһи үлэтин биир эмиэ интэриэһинэй өрүтэ. Мин анал байыаннай дьайыыга сылдьар суруйбут, ааҕааччы киэҥ эйгэтигэр таһаарбыт уолаттарбын үгүстэрин билсэбин, ыйыталаһабын, ханна тиийбиттэрин, сылдьалларын сураһабын, хомойуох иһин, сорохторун сүтэрэбин...   Хачыгаардыы сылдьан бэбиэскэ туппутум Анал байыаннай дьайыыга мобилизация...
Татьяна Иванова:  «Дьол уйатын ытыктабыллаах сыһыан эрэ тутар»
Дьон | 16.05.2024 | 16:00
Татьяна Иванова: «Дьол уйатын ытыктабыллаах сыһыан эрэ тутар»
Арассыыйаҕа Дьиэ кэргэн сылынан уонна Дьиэ кэргэн аан дойдутааҕы күнүгэр сөп түбэһиннэрэн, таптал кыымыттан саҕыллан биэс уон биэс сыл бииргэ олоруу дьолун билбит Татьяна, Петр Ивановтар дьиэ кэргэн туһунан сырдатабын.   Киһи төрүүрүгэр олоҕо барыта үөһэттэн суруллан кэлэр ыйаахтаах, ол  сиэринэн оҕо, ыччат буола үүнэн, сирдээҕи тапталы көрсөн, ийэ, аҕа дьолун...
Дархан этээччи Валентин Хорунов:  «Саха оһуохайа аан дойду дьонун түмүөҕэ...»
Дьон | 23.05.2024 | 10:00
Дархан этээччи Валентин Хорунов: «Саха оһуохайа аан дойду дьонун түмүөҕэ...»
Былырыын балаҕан ыйын 7 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев Оһуохай күнүн олохтуур туһунан Ыйаахха илии баттаабыта. Дьэ, ол үөрүүлээх күммүт – ыам ыйын 25 күнэ үүнэрэ икки хонук хаалла.  Бүгүҥҥү нүөмэрбит ытык-мааны ыалдьыта – Саха Өрөспүүбүлүкэтин Дархан этээччитэ Валентин Хорунов.   Дьуохар биһигэр улааппыт дьоллоохпун – Валентин Васильевич, саха...
Оҕуруотчут кистэлэҥнэрэ
Тускар туһан | 23.05.2024 | 18:00
Оҕуруотчут кистэлэҥнэрэ
Кылгас, ол эрээри өҥүрүк куйаас сайыннаах Сахабыт сиригэр эгэлгэ сибэккилэри, оҕуруот аһын арааһын үүннэрэн ылабыт. Сылтан сыл аайы соҕуруу дойдуга силигилии үүнэр сонун үүнээйилэр көрүҥнэрин олордон,  тиэргэммит, дьиэбит  кэрэ көстүүлэнэр, ону тэҥэ оҕуруот аһыттан, отонноох талахтартан кэнсиэрбэлэри, хомпуоттары оҥосторбут элбээтэ.    Бастыҥ тиэргэннээх  хаһаайка Мин бүгүн сайыҥҥы сырал күннэргэ ис сүрэхтэн...