09.09.2023 | 10:00

Бэйэҥ сааскын билэҕин дуо?

Бу тургутук киһи уйулҕатынан, дууһатынан, өйүнэн-санаатынан хас саастааҕын быһаарар. Омос көрдөххө, хартыынаҕа дьахтар сирэйэ барыта харахха быраҕыллыбат. Төһөнү булбуккун аах, түмүккүн аллара көр.
Бэйэҥ сааскын билэҕин дуо?
Ааптар: Айталина Софронова
Бөлөххө киир

4 сирэй

Психологическай сааһыҥ –  20-30. Саҥаны билэргин олус сөбүлүүгүн, сонуну сэргиигин, элбэҕи ааҕаҕын, билиини-көрүүнү, саҥа үөрүйэхтэри  чэпчэкитик ылынаҕын.

 

5 сирэй

Сааһыҥ 30-45 диэри буолуон сөп. Олох араас көстүүлэрин судургутук, чэпчэкитик ылынаҕын, ыарахаттартан чаҕыйбат буола сатыыгын.

Куттал суоһаабатын туруулаһаҕын уонна мэлдьи бэрэбиэркэлэммит быһаарыылары ылынаҕын. Тулалыыр дьону, оннооҕор доҕотторуҥ олохторун кытта хонтуруоллуу сатыыгын.

6 сирэй

Быһа холоон 45-60-чаҕа диэри саастааххын. Чиэһинэйгин, албыны утараҕын. Дьоҥҥо-сэргэҕэ араас сүбэни-аманы биэрэргин олус сөбүлүүгүн. Номнуо сиппит-хоппут киһигин, туохтан да чаҕыйбаккын. Холкутук сылдьаҕын, дьоҥҥо эйэ дэмнээхтик сыһыаннаһаҕын.

7 сирэй

Психологическай сааһыҥ 10-20 сааска тэҥнэһэр. Бэйэҕин оҕо курдук сананаҕын. Аан дойду аана эйиэхэ аһаҕас, туохха барытыгар иннигинэн сылдьаҕын.  Олоҕу оннук чэпчэкитик ылынаҕын. Ол иһин уларыйарга куруук бэлэмҥин.

Илииҥ тугу кэпсиирий?

Уруһуйу көр, мантан бэйэҥ илиигэр маарынныыры тал уонна тургутук түмүгүн аах.

1 №-дээх илии

Олус судургу майгылааххын. Эйиэхэ хаһан даҕаны табыллыбат, кыаллыбат диэн суох. Олоххо элбэҕи ситиһэҕин, соннук элбэҕи сүтэрэҕин.

Ханнык баҕарар киһини кытта биир тылы булаҕын. Ону тэҥэ, ханнык да ыарахаттартан толлубакка, куруук кыайыылаах-хотуулаах, ситиһиилээх тахсаҕын. Ол гынан баран санааҥ уонна эмоцияҥ биир тэҥник сылдьар, онтон сылтаан араас кыһалҕалары көрсүөххүн сөп.

2 №-дээх илии

Кыраттан үөрэҕин, кыраттан кыыһыраҕын. Ханнык баҕарар түгэҥҥэ бэйэҕин кыатана тутун. Чугас дьонуҥ, доҕотторуҥ куруук өйдүүллэр уонна эйигиттэн элбэҕи күүтэллэр.

3 №-дээх илии:

Эниэргийэҥ хара баһаам. Сорох ардыгар эмоцияҥ күүһэ бэрт буолан, араас быһыы-майгы тахсан хаалар. Ол эрээри дьону кытта биир тылы чэпчэкитик булаҕын, тэрийэр дьоҕурдааххын.

Дьон өйүн түргэнник сүүйэҕин. Ол эрээри атыттар санааларын учуоттуу үөрэн, бэйэҥ эрэ тускунан санаама, киһиттэн эрэ чорбойо сатаама.

4 №-дээх илии:

Сүрдээх ыарахан майгылааххын. Бэйэҕин куруук үрдүктүк тутаҕын. Сэрэйэр дьоҕуруҥ ордук сайдыбыт.

Миигин албыннаама! 

Эйиэхэ эрэммэт, итэҕэйбэт киһини тута быһаарыахха сөп. Кини илиитэ-атаҕа “күлүүстээх” буолар (быар куустар эбэтэр атаҕын эрийэ быраҕар) эбэтэр кулгааҕын тыыттар. Ити аата кини “лапсаны ыйаама” диир быһыыта. Өссө уоһун тарбанар, баһын быһа илгистэр, хараҕын куоттарар, күлүү гыммыттыы мичээрдиир, улахамсыйар. 

Маны бэлиэтии көрдөххүнэ, атыны кэпсээ, тиэмэҕин уларыт, итэҕэтиилээхтик тутун.

Сүргэни көтөҕөргө сүбэлэр

Үтүөнү оҥор

Соҕотох эмээхситтэргэ-оҕонньотторго, тулаайах оҕолорго, дьиэтэ суох кыылларга кыра да буоллар тугунан эмэ көмөлөстөххүнэ, бэйэҥ астыныаҥ.

Тугу эмит атыылас, бэйэҕин үөрт

Киһи кыраны да атыыластаҕына оҕолуу үөрэр айылгылаах. Бэл диэтэр, күннээҕи түбүгү,  кыһалҕаны умна быһыытыйар.

Ситиһиигин аах

Көмпүүтэри үчүгэйдик баһылаатыҥ? Ырдыҥ, 5 киилэни холкутук бырахтыҥ? Массыына ыыта үөрэнниҥ? Дьэ, оччоҕо ити ситиһиилэргин сурунар кэм уолдьаспыт. Сотору кэминэн испииһэгиҥ кэҥээн бардаҕына, үөрүүҥ-көтүүҥ үксүө.

Ыллыы-ыллыы суун

Уйулҕа үөрэхтээхтэрэ баанньыктана, сууна-тараана сылдьан, ырыа абылаҥар ылларар туохтааҕар да үчүгэй ньыма дииллэр. Манна эн төһө куоластааҕыҥ оруолу оонньообот. Ыллыыр киһи тыынара тупсар, куолаһа чөллөрүйэр, сүргэтэ көтөҕүллэр.

Төрөөбүт күҥҥүн бэлиэтээ

Төрөөбүт күн – бэйэҥ тускунан кэрэ тыллары истэргэ тоҕоостоох кэм! Сылга биирдэ буолар үтүө күнү умнуллубаттык атаар!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Сири иилии эргийиэм!
Дьон | 12.04.2024 | 18:00
Сири иилии эргийиэм!
Кэбээйи Арыктааҕыттан төрүттээх Иннокентий Ноговицын бэлисипиэтинэн аан дойдуну биир гына айанныыр хоббилааҕын туһунан хас да сыллааҕыта суруйан турабыт. Иннокентий киһини кытта кэпсэтэригэр элбэх ууну-хаары эрдибэккэ, аҕыйах тылынан чуо ыйытыыга эрэ хоруйдуурун  билэр буоламмын, Кытайга тиийбититтэн саҕалаан, бассаабынан элбэх да элбэх ыйытыыларбынан көмөн туран, наадалаах информациябын хостоон ыллым. Кинини ыра санаатын...
Зоя Желобцова:  «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
Дьон | 11.04.2024 | 10:00
Зоя Желобцова: «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
«Үчүгэй киһи» диэн хайдах киһини ааттыылларый? Арааһа, бастатан туран, дьоҥҥо эйэҕэс, аламаҕай, үөрэ-көтө сылдьар, барыга-бары кыһамньылаах, үлэһит киһини ааттыыр буолуохтаахтар. Дьэ, оччотугар, биһиги дьүөгэбит Зоя Константиновна Желобцова онуоха сүүс бырыһыан эппиэттэһэр. Киһи киһитэ буоллаҕа биһиги Зоябыт!   Оттон киһи барахсан мутугунан быраҕар муҥур үйэтигэр дьонугар-сэргэтигэр, ыччаттарыгар хайдах суолу-ииһи, ааты, өйдөбүлү хаалларара...
«Доҕордоһуу» — оҕо саас ыллыга
Сонуннар | 11.04.2024 | 18:00
«Доҕордоһуу» — оҕо саас ыллыга
Бу күннэргэ өрөспүүбүлүкэҕэ бастакынан тэриллибит “Доҕордоһуу” оҕо үҥкүү норуодунай ансаамбыла 55-с сылын бэлиэтээтэ. Өрөспүүбүлүкэ үҥкүүтүн эйгэтигэр суолу тэлбит ансаамбыл үөрүүлээх тэрээһинин туһунан санаа атастаһыыларын ааҕыҥ.
Нэһилиэстибэ тула
Тускар туһан | 11.04.2024 | 12:00
Нэһилиэстибэ тула
Киһи бу олохтон барыыта, ыал арахсыыта, төрөппүтэ суох хаалыы – орто дойду сокуоннара. Онуоха биһиги сорох ардыгар хойутаан нэһилиэстибэни оҥотторор түгэммит баар. Өскөтүн кэргэниҥ, ийэҥ, аҕаҥ, чугас киһиҥ суох буоллаҕына, кини нэһилиэстибэтин алта ыйынан сокуонунан оҥотторуохтааххын.   Билэр чугас дьонум аҕалара орто дойдуттан барбытын кэннэ хас да сыл буолан баран биирдэ...