21.03.2024 | 10:00

Айар үлэ умсулҕана

Айар үлэ умсулҕана
Ааптар: «Арчы дьиэтэ» духуобунай култуура киинин уус-уран салайааччыта, СӨ култууратын туйгуна Любовь Константинова – Кыталы Куо
Бөлөххө киир

Кулун тутар 16 күнүгэр Арчы дьиэтигэр айылҕаттан талааннаах, дьоҥҥо-сэргэҕэ киэҥник убаастанар, ытыктанар СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ бочуоттаах бэтэрээнэ, «Үлэҕэ килбиэнин иһин» бэлиэ хаһаайына, СӨ мелодистарын сойууһун чилиэнэ, Усуйаана улууһун бочуоттаах олохтооҕо Ирина Васильевна Абрамова айар дьоро түһүлгэтэ түстэннэ.

Ирина Васильевна саха бастакы балерината Аксинья Посельскаяҕа уһуйуллубута. Дьокуускайдааҕы Культпросвет училищены бүтэриэҕиттэн күн бүгүнүгэр диэри ылбыт идэтигэр бэриниилээхтик үлэлии сылдьар.  Сайаҕас майгылаах, бары өттүнэн дьоҕурдаах, мындыр толкуйдаах Ирина Васильевнаны билэр дьоно ытыктаан Абыраллаах Абыраамаба диэн ааттыыллара мээнэҕэ буолбатах.
Ол курдук, Ирина Васильевна өр сылларга тыа хаһаайыстыбатын техникумугар култуурунай тэрээһиннэри ыытар педагогунан үлэлээбитэ. Оччолортон «Оһуокай» уопсастыба биир көхтөөх чилиэнинэн, 2019 сылтан бэрэссэдээтэли солбуйааччынан, өрөбүл ахсын буолар Оһуокайы тэрийээччинэн үлэлиир. Маны сэргэ ырыа ансаамбылларын тэрийэр, элбэх үҥкүү бөлөҕүн кытта үлэлэһэр. Төрөөбүт улууһун кытары сибээһин быспат, куоракка түмсүү салайааччыларыттан биирдэстэрэ буолар.
Ирина Васильевна СӨ «Оһуокай» түмсүүтүн  37 сыл устата сатабыллаахтык  уонна таһаарыылаахтык салайан кэллэ, итиэннэ Арчы дьиэтин иһинэн үлэлиир «Көмүс саастар» ырыа-үҥкүү бөлөҕүн 6 сыл устата такайан, үҥкүү кэрэ эйгэтэ, саха култуурата сайдыытыгар дьоһун кылааттаах.
Онон «Айар үлэ умсулҕана» түһүлгэтигэр Дьокуускайдааҕы  Аксиния уонна Наталья Посельскаялар ааттарынан хореографическай училище үөрэнээччилэрэ (уһуйааччы Арассыыйа үтүөлээх артыыската кыыһа Оксана Абрамова), «Арчы дьиэтэ» духуобунай култуура киинин салайааччыта, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ Лариса Андреева, СӨ «Оһуокай» түмсүүтүттэн, тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин бэтэрээннэрин сэбиэтиттэн, ОДьКХ министиэристибэтиттэн, Дьокуускай куорат Дууматыттан, ону сэргэ алтыһар уопсастыбаннай тэрилтэлэриттэн элбэх эҕэрдэ тыла этилиннэ.
Дьоро түһүлгэ «буруйдааҕа» Ирина Абрамова тылыгар уонна матыыбыгар «Күн төгүрүк алаадьыта», «Дойдум дьоно», «Туймаадам хочото», «Ахтабын эйигин», «Ыллас миигин кытары», «Бастыҥ аспыт чыыр балык» ырыалар СӨ норуодунай артыыһа Алексей Калининскай-Луҥха Өлөксөй байааҥҥа доҕуһуолунан ылланнылар.
Ол курдук, дьоро киэһэни «Күн ситимэ» (сал. Маргарита Самсонова), Мэҥэ Хаҥалас улууһун Төҥүлүтүттэн «Ситим» (сал. Александра Федорова) үҥкүү бөлөхтөрө, «Оһуокай» түмсүү, «Көмүс саастар» ырыа-үҥкүү  бөлөҕө (сал. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ Ирина Абрамова), «Чараҥ» (сал. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ Валерий Иванов), «Хотууна», тыа хаһаайыстыбатын техникумун бэтэрээннэрин «Сыдьаайа» ырыа бөлөхтөрө, «Сайсары» ырыа бөлөҕүн солискалара Екатерина Попова, Ксения Дьячковская, «Далбар» норуодунай ансаамбыл (сал. СӨ култууратын уонна үөрэҕириитин туйгуна Раиса  Винокурова), Усуйаана улууһуттан эҕэрдэтин үҥкүүнэн тиэрдибит СӨ култууратын туйгуна Елена Горохова, талааннаах ырыаһыттар Анатолий Горохов, Любовь Константинова, Петр Кычкин киэргэттилэр.
Ирина Васильевна үҥкүүнү, ырыаны кытта иис кэрэ абылаҥын тэҥҥэ тутар. Ол курдук, өр сылларга күннээҕигэ кэтиллэр саха таҥаһын тикпит «Күн бытархайдара» муода кэллиэксийэтин дьон-сэргэ иннигэр көрдөрөн, биһирэбили ылыан ылла.
Өрөспүүбүлүкэ, Дьокуускай куорат, Арчы дьиэтэ ыытар араас хабааннаах култуурунай тэрээһиннэригэр өрүүтүн күүс-көмө, сүбэ-ама, өйөбүл-тирэх буолар күндү киһибитин үрдүктүк сыаналыыбыт, барҕа махталбытын тиэрдэбит!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Саха сирин саамай эдэр хапытаана - Дүпсүнтэн сыдьааннаах!
Дьон | 04.04.2024 | 09:00
Саха сирин саамай эдэр хапытаана - Дүпсүнтэн сыдьааннаах!
Өрүскэ, муораҕа, акыйааҥҥа да буоллун, араас идэ барыта баар, ол эрээри саамай биллэр уонна ааттаах-суоллаах – биллэн турар, хапытаан. Кинилэр хорсун сырыыларын, бэйэлэригэр эрэллээхтэрин, ыраах айаннарын туһунан төһөлөөх элбэхтэ аахпыппыт, киинэҕэ көрбүппүт буолуой.
Тустууга уларыйыылары күүтэллэр
Дьон | 30.03.2024 | 12:00
Тустууга уларыйыылары күүтэллэр
Хаһыаппыт бүгүҥҥү ыалдьыта – ССРС көҥүл тустууга аан дойду кылаастаах бүтэһик спорт маастара, Улуу Коркин сүмэлээх сүбэтин истибит, Таилиҥҥа тиийэ тренердээбит Михаил Протопопов. Михаил  Егорович «Киин куорат» хаһыат ааҕааччыларын кытта уһуйуллубут тренердэрин, көбүөргэ умнуллубат киирсиилэрин туһунан, тустууну сайыннарыыга тус көрүүлэрин үллэстэр.   – Михаил Егорович, үтүө күнүнэн! ССРС саҕана тыа сирин...
«Эн эмиҥ аттыгар үүнэр...»
Дьон | 30.03.2024 | 10:00
«Эн эмиҥ аттыгар үүнэр...»
Светлана Ивановна Попова – Нам улууһун Хатырык нэһилиэгин олохтооҕо, түөрт оҕо иһирэх ийэтэ, элбэх сиэн эйэҕэс эбэтэ. Кини Максим Аммосов төрөппүт кыыһа Лена Аммосованы, эдьиийэ Наталья Кировна кыыһа Мария Охлопкованы кытта өр сыллаах истиҥ сыһыаннарын сэһэргээтэ. 80-гар чугаһаабыт ытык кырдьаҕастан Саха сирин эмтээх үүнээйилэрин хомуйар ураты дьарыгын эмиэ туоһуластыбыт, ааҕааччыларбытыгар...
Зоя Желобцова:  «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
Дьон | 11.04.2024 | 10:00
Зоя Желобцова: «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
«Үчүгэй киһи» диэн хайдах киһини ааттыылларый? Арааһа, бастатан туран, дьоҥҥо эйэҕэс, аламаҕай, үөрэ-көтө сылдьар, барыга-бары кыһамньылаах, үлэһит киһини ааттыыр буолуохтаахтар. Дьэ, оччотугар, биһиги дьүөгэбит Зоя Константиновна Желобцова онуоха сүүс бырыһыан эппиэттэһэр. Киһи киһитэ буоллаҕа биһиги Зоябыт!   Оттон киһи барахсан мутугунан быраҕар муҥур үйэтигэр дьонугар-сэргэтигэр, ыччаттарыгар хайдах суолу-ииһи, ааты, өйдөбүлү хаалларара...