Ат уонна киһи - 8

Үөһэттэн айдарыыларынан, өйдөрүнэн, эттэринэн-хааннарынан Айыылартан  алтыһыылара

Тыл күүһүн кымньыыланан

Биир дойдулааҕым поэт Сергей Васильев Мэҥэ Хаҥаласка райисполком бэрэссэдээтэлинэн үлэлии сылдьан “Мэҥэлэр хайа үрдүгэр” поэма  суруйбута. Күүстээх тыл, этии, философскай толкуйдатыылаах, патриотическай  уһугуннарыылаах, айарга-үлэлииргэ кынаттыыр. Ол поэма ити улуус олохтоохторун мэлдьи үрдүккэ дьулуһуннарар. Маннык күннэргэ турукка киирэргэ, илэ бодону тардыныыга, ханна наадалаахха ордук туһалыыр. Ат тылы истэр.

От ыйын 4 күнэ. Ипподром. Мэҥэлэр ох курдук оҥостубуттара бастакыттан 800 м кыайыыларыттан сэрэйилиннэ. Ол кэннэ 1600 м үс аты киллэрбиттэрэ миэстэлэри бэйэлэрэ үллэһиннилэр. Виталий Петров  Ил Дархан сүүрүүтүгэр эмиэ улууспут ата кыайыан баҕарабыт диэбитэ. Ити ырата туолла. Өссө Бырабыыталыстыба бирииһигэр иккис миэстэни ылан, мэҥэлэр харчыларын хаҥатыста. 

Алта сүүрдүүттэн  мэҥэлэр аҥаарыгар – бастакы, үһүгэр – иккис,  биирдэ – үһүс миэстэлэргэ  сурулуннулар. 

Сэттэ бириискэ аттара 2 мөлүйүөн 795 тыһыынча солк. тэбэн биэриилэрин үллэһиннилэр. 

Оттон Нам хамаандатын икки ата инники кэллэ. Онно эбии Есауллара – Ил Дархан бирииһигэр төрдүс миэстэҕэ тахсан, балаһыанньа быһыытынан эмиэ харчынан наҕараадаланна.

Аммалар пьедесталга бастакы-иккис үктэллэргэ иккилиитэ таҕыстылар. Үөһээ Бүлүү уонна Чурапчы – иккилии үһүс миэстэлээх бириистэри туттулар.  Агропромышленнай университет – биир аты киллэрбитэ – иккис буолла. Хаҥаластар – биир үһүс миэстэлээхтэрин мыыннахтара. Чурапчылар курдук арыый элбэх баҕалара туолбатаҕыттан оччо үөрбэтилэр.

Уус Алдан, Таатта, Сунтаар, Ньурба наҕараадаҕа тиксибэтэхтэрин иннигэр, ыраас хааннаах сүүрүк боруодаларга инникигэ уопут эбиннилэр, уруок ыллылар.

***

Дьэ, ити курдук быйылгы ат сүүрүүтүн саамай улахан түһүлгэтэ, кураанах трибуналардаах да буоллар, күрэхтэһээччилэри кытта тэҥҥэ тэлэбиисэргэ хаһааҥҥытааҕар даҕаны үгүс көрөөччү, араадьыйаҕа төһөтө биллибэт  истээччи долгуйдахтара. Ити курдук  ситиһиилээхтик, элбэх соһутуулаахтык, билгэлээһиннэри бутуйуулаахтык түмүктэннэ.