10.07.2020 | 17:44

Ат уонна киһи - 8

Ат уонна киһи - 8
Ааптар: Киин Куорат

Үөһэттэн айдарыыларынан, өйдөрүнэн, эттэринэн-хааннарынан Айыылартан  алтыһыылара

Тыл күүһүн кымньыыланан

Биир дойдулааҕым поэт Сергей Васильев Мэҥэ Хаҥаласка райисполком бэрэссэдээтэлинэн үлэлии сылдьан “Мэҥэлэр хайа үрдүгэр” поэма  суруйбута. Күүстээх тыл, этии, философскай толкуйдатыылаах, патриотическай  уһугуннарыылаах, айарга-үлэлииргэ кынаттыыр. Ол поэма ити улуус олохтоохторун мэлдьи үрдүккэ дьулуһуннарар. Маннык күннэргэ турукка киирэргэ, илэ бодону тардыныыга, ханна наадалаахха ордук туһалыыр. Ат тылы истэр.

От ыйын 4 күнэ. Ипподром. Мэҥэлэр ох курдук оҥостубуттара бастакыттан 800 м кыайыыларыттан сэрэйилиннэ. Ол кэннэ 1600 м үс аты киллэрбиттэрэ миэстэлэри бэйэлэрэ үллэһиннилэр. Виталий Петров  Ил Дархан сүүрүүтүгэр эмиэ улууспут ата кыайыан баҕарабыт диэбитэ. Ити ырата туолла. Өссө Бырабыыталыстыба бирииһигэр иккис миэстэни ылан, мэҥэлэр харчыларын хаҥатыста. 

Алта сүүрдүүттэн  мэҥэлэр аҥаарыгар – бастакы, үһүгэр – иккис,  биирдэ – үһүс миэстэлэргэ  сурулуннулар. 

Сэттэ бириискэ аттара 2 мөлүйүөн 795 тыһыынча солк. тэбэн биэриилэрин үллэһиннилэр. 

Оттон Нам хамаандатын икки ата инники кэллэ. Онно эбии Есауллара – Ил Дархан бирииһигэр төрдүс миэстэҕэ тахсан, балаһыанньа быһыытынан эмиэ харчынан наҕараадаланна.

Аммалар пьедесталга бастакы-иккис үктэллэргэ иккилиитэ таҕыстылар. Үөһээ Бүлүү уонна Чурапчы – иккилии үһүс миэстэлээх бириистэри туттулар.  Агропромышленнай университет – биир аты киллэрбитэ – иккис буолла. Хаҥаластар – биир үһүс миэстэлээхтэрин мыыннахтара. Чурапчылар курдук арыый элбэх баҕалара туолбатаҕыттан оччо үөрбэтилэр.

Уус Алдан, Таатта, Сунтаар, Ньурба наҕараадаҕа тиксибэтэхтэрин иннигэр, ыраас хааннаах сүүрүк боруодаларга инникигэ уопут эбиннилэр, уруок ыллылар.

***

Дьэ, ити курдук быйылгы ат сүүрүүтүн саамай улахан түһүлгэтэ, кураанах трибуналардаах да буоллар, күрэхтэһээччилэри кытта тэҥҥэ тэлэбиисэргэ хаһааҥҥытааҕар даҕаны үгүс көрөөччү, араадьыйаҕа төһөтө биллибэт  истээччи долгуйдахтара. Ити курдук  ситиһиилээхтик, элбэх соһутуулаахтык, билгэлээһиннэри бутуйуулаахтык түмүктэннэ. 

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Педиатр Елена ИВАНОВА:  «Улаатар оҕоҕо — ураты болҕомто»
Дьон | 21.09.2021 | 12:00
Педиатр Елена ИВАНОВА: «Улаатар оҕоҕо — ураты болҕомто»
Бүгүн “Яннамед” медицинскэй клиника педиатр бырааһа Елена Владимировна Иванова ыалдьыттыыр. Кинини кытта оҕо доруобуйатын туһунан кэпсэтиибитин сэргээн ааҕыҥ.   Быраас анала – Кыра оҕо туга ыалдьарын сатаан кэпсээбэт, уопсайынан, кырачаан дьону кытта үлэлиир ыарахан. Педиатрияны тоҕо талбыккыный? Үлэҥ уратытын туһунан кэпсиигин? –  Мин оҕолору кытта үлэлиэм диэн эрдэттэн быһаарыммытым. Эдьиийим...
Дьокуускай куорат мин харахпынан
Куорат олоҕо | 12.09.2021 | 10:00
Дьокуускай куорат мин харахпынан
Сахабыт сирин килбэйэр киинэ, тапталлаах куораппыт 389 сааһын томточчу туоларынан барыгытын эҕэрдэлиибит. Биһиги ааҕааччыларбытыттан Дьокуускай куорат дьон олороругар туох үчүгэйдээҕин уонна мөкү өрүттэрдээҕин ыйыталастыбыт.   Маргарита, 29 саастаах, маҕаһыын атыыһыта: Куорат кытыытынааҕы оройуоннары тоҕо сайыннарбаккыт? Куорат киинигэр түргэнник кэлэр-барар уустук. Уопсастыбаннай тырааныспары  уларытыахха уонна сайыннарыахха наада. Биһиги ааспыт үйэ 70-с...
Киин куорат  мураллара
Куорат олоҕо | 11.09.2021 | 13:17
Киин куорат мураллара
Кэнники аҕыйах сылга Дьокуускай дьиэлэрэ стрит-арт көмөтүнэн улаханнык уларыйдылар. Олохтоох уонна тас дойду худуоһунньуктара олус чаҕылхай, киһи өйүгэр хатанар ойууларынан куорат тас көстүүтүн киэргэттилэр. Хаһыаппыт бу нүөмэригэр 2016 сылтан Дьокуускайга оҥоһуллубут мураллары сырдатабыт.  Мурал – дьиэ эркинигэр эбэтэр иһигэр уруһуйданар уустук ойуу.   «Айыыһыт» Ханна баарый? Лермонтов уул., 56, Щорс...
Тамара Верховцева: «Куһаҕаны, үчүгэйи барытын кэпсиибин»
Дьон | 14.09.2021 | 13:30
Тамара Верховцева: «Куһаҕаны, үчүгэйи барытын кэпсиибин»
Хаһыаппытыгар дөрүн-дөрүн ураты дьоҕурдаах, айдарыылаах дьону тиһигин быспакка сырдатабыт. Манна даҕатан эттэххэ, кинилэр бэйэлэрин талааннарын кэмэ кэллэҕинэ эрэ биирдэ кэпсииллэр. Бүгүҥҥү дьоруойбун кытта бу кыһын кэпсэтиэхтээх этибит да, кэмэ илик буолан, соннук хаалан хаалбыта. Тамара Прокопьевна Верхоцевалыын төлөпүөнүнэн сэһэргэстим. - Дорообо! Саха дьонун сиэринэн кэпсэтиибитин бэйэҕин билиһиннэрииттэн саҕалыахха... - Үөһээ...