04.05.2021 | 11:37

Арктическай оройуоннарга эксперт улахан халааны сабаҕалыыр

Арктическай оройуоннарга эксперт улахан халааны сабаҕалыыр
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

«Индигиир уонна Халыма өрүстэргэ быйыл нуорманы таһынан хаар түспүтэ. Онон сибээстээн Арктика оройуоннарыгар улахан халаан буолар кутталлаах», – диир ирбэт тоҥу үөрэтэр Институт Сибиирдээҕи салаатын уонна ХИФУ сүрүннүүр научнай сотруднига, географическай наукалар хандьыдааттара Никита Тананаев. Кини Индигиир, Халыма уонна Алаһыай өрүстэр тардыыларыгар 2017-2018 сылларга курдук улахан халаан буолар кутталлаах диэн этэр. 

Амма өрүс тардыытыгар 2018 сыллаахха муус харан, Амма сэлиэнньэтэ, Чурапчы, Таатта улуустара ууга барбыттара. Быйыл даҕаны этиллибит сирдэргэ куттал суоһуур чинчилээх.
«Халаан буолуо диэн сабаҕалыахха сөп, хаар саппааһа нуорманы таһынан. Онно эбии муус устар ый бүтэһигэр, ыам ыйын саҥатыгар Саха сирин киин өттүгэр эмискэ сылыйда», — диир Никита Тананаев.
Ыам ыйын 1 күнүгэр Өлүөнэ өрүс мууһа Иркутскай уобалас Усть-Кут куоратыгар хамсаата. Иркутскайдааҕы УГМС иһитиннэрэринэн, Өлүөнэ өрүс үөһээ тардыытыгар уу саппааһа нуорма быһыытынан. Билиҥҥи туругунан халаан буолар сибикитэ суох. 
Арассыыйа үрдүнэн Саха сирэ сааскы халаан уутуттан саамай эмсэҕэлиир регионунан биллэр. 2018 сыл сааскы уонна сайыҥҥы кэмнэригэр халаан уутуттан 63 нэһилиэнньэлээх пуун эмсэҕэлээбитэ, 1,5 тыһыынча олорор дьиэ ууга барбыта. Хоромньу 1,4 миллиард солкуобайтан тахса буолбута. 2019 сылга олорор дьиэлэр ууга барбыт түбэлтэлэрэ суох. Былырыын кэккэ оройуоннарга олорор дьиэлэр, суоллар уонна аэропорт көтөр балаһалара ууга барбыттара.
РФ Ыксаллаах быһыыга-майгыга министиэристибэтэ эрдэ биллэрбитинэн, Саха сирин 98 нэһилиэнньэлээх пуунугар 14 өрүскэ халаан буолар кутталлаах. Онуоха 16,5 тыһыынча киһи,  2,7 тыһыынча тиэхиньикэ, 191 уунан устар тэрил уонна 10 авиационнай тиэхиньикэ бэлэмнэр.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дрону күрдьэҕинэн суулларбыт саха буойуна
Дьон | 16.05.2024 | 14:00
Дрону күрдьэҕинэн суулларбыт саха буойуна
Нэдиэлэ аайы саҥаттан саҥа киһини билсэр, салгыы кинини кытта сибээһи тутар, суруйсар суруналыыс идэлээх киһи үлэтин биир эмиэ интэриэһинэй өрүтэ. Мин анал байыаннай дьайыыга сылдьар суруйбут, ааҕааччы киэҥ эйгэтигэр таһаарбыт уолаттарбын үгүстэрин билсэбин, ыйыталаһабын, ханна тиийбиттэрин, сылдьалларын сураһабын, хомойуох иһин, сорохторун сүтэрэбин...   Хачыгаардыы сылдьан бэбиэскэ туппутум Анал байыаннай дьайыыга мобилизация...
Татьяна Иванова:  «Дьол уйатын ытыктабыллаах сыһыан эрэ тутар»
Дьон | 16.05.2024 | 16:00
Татьяна Иванова: «Дьол уйатын ытыктабыллаах сыһыан эрэ тутар»
Арассыыйаҕа Дьиэ кэргэн сылынан уонна Дьиэ кэргэн аан дойдутааҕы күнүгэр сөп түбэһиннэрэн, таптал кыымыттан саҕыллан биэс уон биэс сыл бииргэ олоруу дьолун билбит Татьяна, Петр Ивановтар дьиэ кэргэн туһунан сырдатабын.   Киһи төрүүрүгэр олоҕо барыта үөһэттэн суруллан кэлэр ыйаахтаах, ол  сиэринэн оҕо, ыччат буола үүнэн, сирдээҕи тапталы көрсөн, ийэ, аҕа дьолун...
Дархан этээччи Валентин Хорунов:  «Саха оһуохайа аан дойду дьонун түмүөҕэ...»
Дьон | 23.05.2024 | 10:00
Дархан этээччи Валентин Хорунов: «Саха оһуохайа аан дойду дьонун түмүөҕэ...»
Былырыын балаҕан ыйын 7 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев Оһуохай күнүн олохтуур туһунан Ыйаахха илии баттаабыта. Дьэ, ол үөрүүлээх күммүт – ыам ыйын 25 күнэ үүнэрэ икки хонук хаалла.  Бүгүҥҥү нүөмэрбит ытык-мааны ыалдьыта – Саха Өрөспүүбүлүкэтин Дархан этээччитэ Валентин Хорунов.   Дьуохар биһигэр улааппыт дьоллоохпун – Валентин Васильевич, саха...
Оҕуруотчут кистэлэҥнэрэ
Тускар туһан | 23.05.2024 | 18:00
Оҕуруотчут кистэлэҥнэрэ
Кылгас, ол эрээри өҥүрүк куйаас сайыннаах Сахабыт сиригэр эгэлгэ сибэккилэри, оҕуруот аһын арааһын үүннэрэн ылабыт. Сылтан сыл аайы соҕуруу дойдуга силигилии үүнэр сонун үүнээйилэр көрүҥнэрин олордон,  тиэргэммит, дьиэбит  кэрэ көстүүлэнэр, ону тэҥэ оҕуруот аһыттан, отонноох талахтартан кэнсиэрбэлэри, хомпуоттары оҥосторбут элбээтэ.    Бастыҥ тиэргэннээх  хаһаайка Мин бүгүн сайыҥҥы сырал күннэргэ ис сүрэхтэн...