04.05.2021 | 11:37

Арктическай оройуоннарга эксперт улахан халааны сабаҕалыыр

Арктическай оройуоннарга эксперт улахан халааны сабаҕалыыр
Ааптар: Киин Куорат

«Индигиир уонна Халыма өрүстэргэ быйыл нуорманы таһынан хаар түспүтэ. Онон сибээстээн Арктика оройуоннарыгар улахан халаан буолар кутталлаах», – диир ирбэт тоҥу үөрэтэр Институт Сибиирдээҕи салаатын уонна ХИФУ сүрүннүүр научнай сотруднига, географическай наукалар хандьыдааттара Никита Тананаев. Кини Индигиир, Халыма уонна Алаһыай өрүстэр тардыыларыгар 2017-2018 сылларга курдук улахан халаан буолар кутталлаах диэн этэр. 

Амма өрүс тардыытыгар 2018 сыллаахха муус харан, Амма сэлиэнньэтэ, Чурапчы, Таатта улуустара ууга барбыттара. Быйыл даҕаны этиллибит сирдэргэ куттал суоһуур чинчилээх.
«Халаан буолуо диэн сабаҕалыахха сөп, хаар саппааһа нуорманы таһынан. Онно эбии муус устар ый бүтэһигэр, ыам ыйын саҥатыгар Саха сирин киин өттүгэр эмискэ сылыйда», — диир Никита Тананаев.
Ыам ыйын 1 күнүгэр Өлүөнэ өрүс мууһа Иркутскай уобалас Усть-Кут куоратыгар хамсаата. Иркутскайдааҕы УГМС иһитиннэрэринэн, Өлүөнэ өрүс үөһээ тардыытыгар уу саппааһа нуорма быһыытынан. Билиҥҥи туругунан халаан буолар сибикитэ суох. 
Арассыыйа үрдүнэн Саха сирэ сааскы халаан уутуттан саамай эмсэҕэлиир регионунан биллэр. 2018 сыл сааскы уонна сайыҥҥы кэмнэригэр халаан уутуттан 63 нэһилиэнньэлээх пуун эмсэҕэлээбитэ, 1,5 тыһыынча олорор дьиэ ууга барбыта. Хоромньу 1,4 миллиард солкуобайтан тахса буолбута. 2019 сылга олорор дьиэлэр ууга барбыт түбэлтэлэрэ суох. Былырыын кэккэ оройуоннарга олорор дьиэлэр, суоллар уонна аэропорт көтөр балаһалара ууга барбыттара.
РФ Ыксаллаах быһыыга-майгыга министиэристибэтэ эрдэ биллэрбитинэн, Саха сирин 98 нэһилиэнньэлээх пуунугар 14 өрүскэ халаан буолар кутталлаах. Онуоха 16,5 тыһыынча киһи,  2,7 тыһыынча тиэхиньикэ, 191 уунан устар тэрил уонна 10 авиационнай тиэхиньикэ бэлэмнэр.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Бэрт былдьаһар норуот сайдыбат
Сытыы муннук | 01.05.2021 | 20:45
Бэрт былдьаһар норуот сайдыбат
«Сахалар сүрдээх сэмэй омукпут ээ» дэһэбит ардыгар. Бу бэйэбитин омук быһыытынан сыаналанар быһыыбыт дуу, эбэтэр оннук майгылаахпыт, култууралаахпыт, сиэрдээхпит эбитэ дуу?   Саха кырдьаҕас омугунан биллэр. Өбүгэбит олоххо муударай көрүүтэ үйэлэртэн үйэлэргэ өс хоһоонунан, сахабыт тылын дэгэтинэн хоһуйуллан, күн бүгүҥҥэ диэри тиийэн кэллэҕэ. Үтүө быһыыны оҥордоххо, “Үтүө үтүөнэн эргиллэн кэлэр”...
Тимир ууһа олоҕу кытта тэҥҥэ хардыылыыр
Дьон | 03.05.2021 | 10:34
Тимир ууһа олоҕу кытта тэҥҥэ хардыылыыр
Саха сиригэр коронавирус ааспыт сылга кэлбитэ. Туох-ханнык балаһыанньа үөскүөхтээҕин ким даҕаны билбэт этэ. Икки атахтааҕы таҥнары баттыыр ыарыыбыт уоскуйар санаата суох. Бу дьаҥы утары охсуһар биир саамай көдьүүстээх тэрилинэн салгыны ыраастыыр рециркуляторы ааттыахха сөп. Саха сиригэр биир бастакынан олоххо киллэрбит киһинэн «Якутия» технопаарка резиденэ Иннокентий Уран буолар.   Иннокентий Уран...
Тренер үлэтэ үрдүктүк сыаналанна
Дьон | 03.05.2021 | 10:58
Тренер үлэтэ үрдүктүк сыаналанна
Ханнык баҕарар нэһилиэк, сир-дойду аатырар онно олорор дьонунан-сэргэтинэн, кинилэр суон сурахтарынан, оҥорон хаалларбыт дьыалаларынан. Бүгүн биһиги хаһыаппыт ыалдьыта, чахчы да, килбиэннээх олоҕу олорбут, үтүмэн үгүс үлэни үлэлээбит-хамсаабыт, ыччаты спортка, хайыһарга сыһыарбыт, нэһилиэк биир түс-бас, тумус туттар киһитэ, олохтоох самодеятельность актыыбынай кыттыылааҕа, улахан буукубаттан суруллар Учуутал, Тренер Григорий Константинович Дьячковскай. Бу...
Икки кэнтиниэн күүстээхтэригэр
Спорт | 26.04.2021 | 09:09
Икки кэнтиниэн күүстээхтэригэр
Айаал Азияны аймыыр Ааспыт өрөбүллэргэ Алматы куоракка Азия чемпионата ыытылынна. Маннык түһүлгэҕэ сахаттан кыһыл көмүс мэтээли бастакынан Леонид Спиридонов 2006 сыллаахха 66 кг ылары ситиспитэ. Кини Азиятааҕы оонньууларга боруонсаҕа тиксэн турар. Орто ыйааһыҥҥа Семен Семенов иккитэ призердаабыта.  Ол гынан саамай элбэх мэтээли сахалартан  баар-суох бухатыырбыт Айаал Лазарев хомуйбута. Кини саамай...