29.04.2022 | 19:00

Уунан хааччыйыы уонна гаастааһын кыаллар дуо?

Уунан хааччыйыы уонна гаастааһын кыаллар дуо?
Ааптар: Айыына ДОНСКАЯ

Муус устар 22 күнүгэр Дьокуускай куорат Дууматын Куорат кытыытынааҕы территориялары уонна агропромышленнай комплексы сайыннарыыга сис хамыыһыйатыгар «Дьокуускай куорат уокуругун агропояһын 2020-2024 сылларга сайыннарыы» муниципальнай бырагыраама 2021 сыллааҕы түмүктэрин истии буолла.

Тыа хаһаайыстыбатын управлениетын салайааччыта Марат Данилов иһитиннэрбитинэн, былырыын бырагыраамаҕа 217 084,1 тыһ. солк. көрүллүбүт.

Марат Данилов хос бырагыраамалары үбүлээһин, хаһаайыстыбаларга, сылгы баазатын тутууга уонна технологическай хааччыйыыга, сүөһү, сибиинньэ иитэр комплекстарга, үүнээйи үүннэриитин сайыннарыыга, агропрофилированнай оскуолалары өйөөһүҥҥэ субсидиялааһын туһунан сиһилии кэпсээтэ.

Кини 2022 сыллааҕы былааны уонна хас биирдии хайысханан үбү тыырыыны кытта билиһиннэрдэ. Ол курдук, агропояһы сайыннарыыга быйыл 238 349,3 тыһ. солк. көрүллүбүт.

Тыа хаһаайыстыбатын управлениетын салайааччыта ынах сүөһү ахсаана элбээбитин бэлиэтээтэ. «Котрус» ГКФХ ИП баазатыгар сиэмэнэн дьарыктанар хаһаайыстыбаны тэрийии былааннанар. Итиннэ Тюмень куораттан 60 туонна элитнэй сиэмэ хортуоппуйа атыылаһыллыахтаах эбит.

Итини кытта хамыыһыйаҕа нүөлсүтүү үлэтин, күөллэри толорууну, сайыҥҥы уу ситимин холбооһуну уонна федеральнай бырагыраамаҕа кыттыыны дьүүллэстилэр.

Чуолаан Тулагыга сайыҥҥы уу ситимин тутууну дьүүллэстилэр; былаан олоххо киирдэҕинэ, сайыҥҥы өттүгэр нэһилиэк дьиэлэрин 77%-на уунан хааччыллар кыахтаах. 

Сис хамыыһыйа бэрэссэдээтэлэ Парасковья Козлова сайыҥҥы уу ситимин тардыы — куорат кытыытын сүрүн кыһалҕата диэн туран, нэһилиэктэри барытын федеральнай бырагыраамаҕа киллэрэр кыах баарын-суоҕун чуолкайдаста.

Марат Данилов быһаарбытынан, куорат уокуруга сайыҥҥы уу ситимин тардыыга федеральнай бырагыраамаҕа киирэр кыаҕа суох. Ол эрээри өрөспүүбүлүкэтээҕи Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтигэр куорат уокуругар туспа хос бырагырааманы оҥорор туһунан этии киллэриллибит.

Олохтоох дьаһалта Олох-дьаһах хомунаалынай хаһаайыстыбатыгар уонна энергетикаҕа департаменын начаалынньыгын солбуйааччы Светлана Жуллярова Табаҕа сэлиэнньэтигэр канализация тутуутун туһунан иһитиннэрдэ. Тутуу бырайыактаммыт кыамтата — сууккаҕа 1200м3/.

Кангалааска баар станция эргэрбит, онон сууккаҕа 800м3 кыамталаах саҥа канализация тутуллара ирдэнэр. Итини кытта бырайыакка кыбаартал иһигэр баар уу ситимин саҥардан оҥоруу көрүллүөхтээх.

Светлана Жуллярова итиэннэ Маҕан сэлиэнньэтигэр ууну ыраастыыр станцияны уонна кииннэммит уу ситимин тутуу варианнарын уонна Табаҕа, Кангалаас, Хатас, Тулагы сэлиэнньэлэрин уунан хаачыйыыга туһуламмыт тэрээһиннэри кытта билиһиннэрдэ. 

«Севернай” микрооройуон элбэх оҕолоох ыалларыгар бэриллибит сир учаастактарыгар гаас ситимин уопсай уһуна 30 км тэҥнэһэр. Билигин итиннэ суол каартатын дьүөрэлиир үлэтэ ыытыллар.

Хатас элбэх оҕолоох ыалларыгар бэриллибит сир учаастактарыгар үс кыбаарталы гаастааһын былааннанар, ити быһыллыбыт 945 учаастактан быһа холоон 200-тэ. 2020 сыллаахха, сорох учаастактар ууга барар зонаҕа түбэһэллэрин иһин, хааччахтааһын киллэриллибит. 

Куораты тутуу уонна тырааныспар инфраструктуратын департаменын начаалынньыга Северина Архипова куорат кытыытын хас биирдии нэһилиэнньэлээх пуунугар социальнай эбийиэктэри, спортивнай балаһааккалары тутуу, тиэргэннэри тупсаран оҥоруу, суол хапытаалынай өрөмүөнүн уонна тутуутун туһунан иһитиннэрдэ.

Информациялары истэн баран, куорат таһынааҕы нэһилиэктэр дьаһалталарын исписэлиистэрэ ууга барар зоналар, биэрэги бөҕөргөтүү, суол өрөмүөнүн, спортивнай балаһааккалары тутуу тустарынан ыйыталастылар.

Сүнньүнэн, Парасковья Козлова бэлиэтээбитинэн, куорат кытыытын инфраструктуратын сайыннарыыга уонна тупсаран оҥорууга быйыл улахан үлэ ыытыллыахтаах

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
Сонуннар | 18.05.2022 | 15:00
Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
«Развитие овощеводства и картофелеводства» саҥа федеральнай бырайыак чэрчитинэн субсидия бэриллэр буолуоҕа. Манан дьоҕус уонна орто предпринимателлэр, маны сэргэ, “самозанятайдар” уонна кэтэх хаһаайыстыбалаах дьон эмиэ туһаныахтарын сөп. Ол курдук, судаарыстыба хортуоппуйу уонна да атын оҕуруот аһын олордуунан дьарыктанар оҥорон таһаарааччылары өйүүр миэрэлэри кэҥэтиэҕэ. Бу туһунан уураахха Арассыыйа бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ Михаил Мишустин...
Ньургуһуну эмкэ туһаныы
Сынньалаңңа | 12.05.2022 | 12:30
Ньургуһуну эмкэ туһаныы
Тоҥ буору тобулан тахсар хорсун сибэкки ньургуһун барахсан олоххо тардыһыытынан, кэрэ көстүүтүнэн эрэ буолбакка, араас ыарыыны эмтиир кыахтааҕынан өбүгэ саҕаттан аатырар. Аныгы үйэ киһитэ ньургуһунан хайдах эмтэниэн сөбүй? Бу туһунан айылҕаттан айдарыылаах норуот эмчититтэн туоһуластыбыт. Юлия Юрьевна Николаева – норуот эмчитэ, “Арчы дьиэтин” иһинэн үлэлиир өбүгэ үгэһин, сиэрин-туомун дьоҥҥо тарҕатар,...
Тааттаҕа музей тэриллиитэ
Куорат олоҕо | 14.05.2022 | 15:00
Тааттаҕа музей тэриллиитэ
Кэлэр сэрэдэҕэ, ыам ыйын 18 күнүгэр, аан дойдуга Музей күнэ бэлиэтэнэр. Быйыл Таатта улууһугар кыраайы үөрэтэр музей тэриллибитэ 77 сыла.   Музей тэриллиитэ норуодунай худуоһунньук И.В. Попов аатын кытта ыкса ситимнээх. Дэгиттэр дьоҕурдаах, хас да экспедицияҕа сылдьыбыт (бастакы Сибиряковскай экспедиция 1894-96 сс.), баай матырыйаалы муспут буолан да буолуо, 1938 с. саҕалаан...
Похуоттуу бардыбыт!
Сынньалаңңа | 14.05.2022 | 15:33
Похуоттуу бардыбыт!
Бу күннэргэ дьиэ кэргэнинэн, кылааһынан похуоттар саҕаланыахтара. Үчүгэй сынньалаҥы көрдөөх бырагыраама киэргэтэр. Сөбүлэһэҕит? Оччоҕуна “Киин куорат” бэлэмнээбит оонньууларын сэргээҥ, сэҥээриҥ!    Хамсаныылаах оонньуулар «Светофор» Хонууга эбэтэр балаһааккаҕа оонньонор. Онно икки уһун сурааһыны тардаҕыт. Бастакы сурааһын кэннигэр кыттааччылар оонньуу саҕаланыытыгар тураллар. Оттон иккис сурааһыҥҥа диэри ыытааччыттан (эккирэтэр киһи) куотан тиийиэхтээхтэр. Бастаан ыытааччыны...