21.10.2021 | 13:00

Онкологиянан ыалдьыбат курдук быһыы ылыахха сөп

Онкологиянан ыалдьыбат курдук быһыы ылыахха сөп
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Кэнники кэмҥэ эдэр уонна орто саастаах дьахталларга рак диэн диагноһы аҕыйаҕа суохтук туруораллар. Төһө да үрдүк технологиялаах мэдиссиинэ көмөтө оҥоһуллубутун иһин ыарыы баалатыллыбыт буоллаҕына ыарыһаҕы кыайан быыһаабаттар. Онкология араас уорганнары буулуур, ол иһигэр төрүүр-ууһуур уорганнары. Быраастар этэллэринэн, онкогеннай вируһу көбүтээччинэн киһи папилломата буолар. 
Маатка шейкатын рагын сэрэтэр сыаллаах 14-15 саастаах кыргыттарга ВПЧ утары быһыыны туруораллар. Биллэрин курдук, маатка шейкатын рагын 70% түбэлтэтин ВПЧ-16 уонна ВПЧ-18 сэрэхтээх вирустар арыаллыыллар. 
Алтынньы 20 күнүгэр ити тыын суолталаах боппуруоһу Дьокуускай куорат Дууматын ыччат политикатыгар, физическэй култуураҕа, спортка уонна чөл олоххо сис кэмитиэтин мунньаҕар дьүүллэстилэр. Бу туһунан Дьокуускай куорат Дууматын пресс-сулууспата иһитиннэрдэ.
Уокуруктааҕы дьаһалта уопсастыбаннай сибээстэргэ уонна ыччат политикатыгар Управлениетын начаалынньыга Ирина Атласова "Ыччат. Дьиэ кэргэн. Спорт. 2020-2024 сылларга чөл олохтоох куорат" муниципальнай бырагыраама 2021 сыл тоҕус ыйыгар туолуутун билиһиннэрдэ. 
Кини этэринэн, COVID-19 тарҕаппат хааччахтыыр миэрэлэргэ түбэһэр тэрээһиннэртэн ураты былааннаммыт барыта олоххо киирэр. Бүгүҥҥү күҥҥэ 11 кыыс быһыыны ылар болдьохторо чуолкайдаммыта бэлиэтэннэ. 
"Вакцинация үс түһүмэҕинэн, үс компонены араас арыттаахтык туруораллар. Медиктэр этэллэринэн, үһүс вакцинаны кыргыттар кэлэр сылга ылыахтара", – диэн иһитиннэрдэ Ирина Атласова. 
"ВОЗ дааннайдарынан, бүгүҥҥү күҥҥэ маатка шейкатын рагын сэрэтэр сыаллаах икки компонент туттуллар, ити олус күүстээх вакциналар. Билигин вакцина 11 эрэ кыыска туруоруллара аҕыйах, элбэтиэххэ наада. Урут 50-тан тахса кыыс вакцинацияны ааһааччы", – диэн бэлиэтээтэ Гордуума депутата, "Өрөспүүлүкэтээҕи онкологическай диспансер" ГБТ Кылаабынай бырааһа, доруобуйа харыстыбылын миниистирин эбээһинэһин толорооччу Лена Афанасьева. 
Кини эппитинэн, 2030 сылга диэри вакцинациянан нэһилиэнньэ 90% дьахтара хабыллыахтаах, ВПЧ утары быһыы үбүлээһинэ үрдүөхтээх. Лена Николаевна эһиилги бүддьүөтү ылынарга итини учуоттуур наадалааҕын эттэ. 
Ирина Атласова ити өттүгэр өрөспүүбүлүкэ уонна муниципальнай былаастар боломуочуйалара быһаарылла илигин эттэ. Дьокуускай куорат Медицинскэй киинэ 9 саастарыгар диэри кыргыттары уонна уолаттары эмиэ (кинилэр тарҕатааччы буолуохтарын сөп) вакцинациянан хабар  былааннаах. 
Лена Афанасьева этэринэн, федеральнай сокуоҥҥа олоҕуран, маатка шейкатын рагын сэрэтэр сыаллаах тэрээһиннэр усулуобуйаларын тэрийии муниципалитеттартар эбээһинэстэрэ.  
Спортивнай тэрээһиннэри ыытыы туһунан информацияны Уокуруктааҕы дьаһалта физическэй култуураҕа уонна спортка Управлениетын начаалынньыга Константин Бурцев иһитиннэрдэ. Кини "Ыччат. Дьиэ кэргэн. Спорт. 2020-2024 сылларга чөл олохтоох куорат" муниципальнай бырагыраама туолуутун билиһиннэрдэ. 
Константин Бурцев кэпсээбитинэн, 2021 сыл тоҕус ыйын иһигэр 40 спортивнай тэрээһин ыытыллыбыт,  9479 киһи кыттыбыт. Сборнай хамаандалар чилиэннэрэ 250 бириистээх миэстэлэргэ тиксибиттэр. Сүрүн соругунан "Манчаары Оонньуулара" спартакиадаҕа бэлэмнэнии уонна кыттыы буолбут. 
Итини сэргэ хамыыһыйаҕа эдэр ыаллары олорор дьиэнэн хааччыйыы дьүүллэһилиннэ, кинилэргэ социальнай төлөбүр быһыытынан дьиэ сыанатыттан 30-35% төлөнөр. 
"Дьиэ-уот сыһыаннаһыыларыгар департамент" МХТ дириэктэрэ Мария Павлова иһитиннэрбитинэн, 2021 сылга хос бырагыраама олоххо киириитигэр 60 млрд. солк. кэриҥэ көрүллүбүт. Бигэргэтиллибит испииһэгинэн быйыл дьиэ атыылаһарга 30 ыал социальнай төлөбүрү ылыахтаах.  Олортон 25 ыала бэйэлэрин туоһу суруктарын олоххо киллэрбиттэр. Испииһэккэ уопсайа 356 дьиэ кэргэн баара этилиннэ.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
Арыгы атыытын бобуутун полиция үлэһиттэрэ хонтуруоллуохтара
Сонуннар | 08.06.2024 | 11:51
Арыгы атыытын бобуутун полиция үлэһиттэрэ хонтуруоллуохтара
Куорат баһылыга Евгений Григорьев дьаһалынан VIII-с «Азия оҕолоро» Оонньуулар ыытыллар кэмнэригэр бэс ыйын 25 күнүттэн  от ыйын 8 күнүгэр диэри Дьокуускай куоракка арыгылаах утах атыыта бобуллар. Ол эбэтэр бу күннэргэ арыгылаах утах атыытыгар идэтийэр эргиэн туочукалара сабыллаллар, атын маҕаһыыннарга арыгы атыылыыр отделлар үлэлээбэттэр.  Бу хаарчах арыгынан эргинэр кафе, ресторан, бар...
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт | 18.06.2024 | 14:15
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт көрүҥнэриттэн биир бастыҥнара уһун сиргэ сүүрүү. Ырааҕы сүүрүүнэн ылбычча киһи дьарыктаммат. Бэйэтин кэмин аатырбыт сүүрүгэ-быһыйа, Саха АССР рекордсмена, стайер уонна марафонец Владимир Слепцову ааспыт үйэ 60-80 сылларын дьоно үчүгэйдик өйдүүр-билэр. Быйыл рекорд олохтообута лоп-курдук 50 сыла. Аҕаларын, эһэлэрин кэриэстээннэр оҕолоро, сиэннэрэ, бииргэ төрөөбүт балта  Людмила Пантелеймоновна, быраата Артем Пантелеймонович...
ЭкоБизнес —  Айылҕаҕа харыстабыллаах  сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьон | 14.06.2024 | 14:00
ЭкоБизнес — Айылҕаҕа харыстабыллаах сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьокуускайга бизнес араас хайысхата сайдар. Олохтоох бородууксуйаны оҥорон атыыга таһаарыы ордук элбэх эбит буоллаҕына, туризм курдук өҥөнү оҥорор предпринимателлэр тарбахха баттаналлар. Юлиана уонна Захар Алексеевтар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн Дьокуускай таһынааҕы Капитоновка сэлиэнньэтигэр туристическай бизнеһи сайыннаран эрэллэр.   Оҕолор улааттылар диэн саҕалаабыппыт – Биһиги үс уоллаахпыт. Улахаттарбыт 14 саастарын туолбуттарын кэннэ,...