13.04.2022 | 18:00

Норуоттар ыккардыларынааҕы научнай-прикладной семинар ыытылынна

Норуоттар ыккардыларынааҕы научнай-прикладной семинар ыытылынна
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Муус устар 13 күнүгэр Олохтоох дьаһалта, Гуманитарнай чинчийиилэр уонна хотугу аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын үөрэтэр институт уонна «Арчы дьиэтэ» духуобунай култуура киинэ кыттыһан, Саха АССР төрүттэммитэ 100 сыллаах уонна Туймаада ыһыаҕын 25 сыллаах үбүлүөйдээх тэрээһиннэрин чэрчитинэн норуоттар икки ардыларынааҕы научнай-прикладной семинары ыыттылар.

«Традиционный праздник Ыhыах – нематериальное культурное наследие степной Евразии: ресурсы и стратегии репрезентации» диэн научнай-прикладной семинар сирэй уонна дистанционнай (zoom) көрүҥүнэн буолан ааста. Дистанционнай көрүҥүнэн өрөспүүбүлүкэ муниципальнай тэриллиилэрэ уонна атын регионнартан кытыннылар. Биһиги учуонайдарбытын сэргэ семинарга эксперт быһыытынан Новосибирскайтан, Улан-Удэттан, Казаньтан, СНГ дойдуларыттан:  Казахстантан, Кыргызстантан, Узбекистантан уонна  Азербайджантан учуонайдар үлэлэстилэр. 

Семинар чэрчитинэн ат култууратыгар (конная культура), Сибиир уонна Киин Азия көһө сылдьар норуоттарын кымыстаах бырааһынньыктарыгар сыһыаннаах кыһалҕалары дьүүллэстилэр. Ураты болҕомто Истиэп култууратын ураты бырааһынньыгар – ыһыахха уурулунна, ыһыах хотугу өрөспүүбүлүкэ бэлиэ суолталаах хапытаалын быһыытынан сайдыытын тула кэпсэттилэр. Ыһыах элбэх ресурсалаах ис кыахтаах бырааһынньык буолан, норуоттар икки ардыларынааҕы статустаах. Бу күннэргэ диэри тиийэн кэлбит саха норуотун сүрүн бырааһынньыга түүр омук төрүттээҕин  учуонайдар быһаарбыттар. Ыһыахха олоҕуран түүр норуоттарын сааскы үгэстэрин ситиһиилээхтик сөргүтүөххэ сөп диэн этилиннэ.

Семинар түмүгүнэн кыттааччылар этиилэри уонна сүбэлэри киллэрдилэр:

•              Ыһыаҕы киһи аймах материальнайа суох нэһилиэстибэтин репрезентативнай испииһэгэр киллэрэргэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын таһымыгар хамыыһыйаны тэрийэргэ, ити бырайыак олоххо киириитигэр туһуламмыт тэрээһиннэр былааннарын оҥорорго;

•              Научнай чинчийиилэргэ уонна музей кэллиэксийэтигэр олоҕуран, саха норуотун сиэрин-туомун, ойуутун-мандарын уонна бэлиэлэрин систиэмэлииргэ үлэни саҕалыырга;

•              Ыһыаҕы киэҥник тарҕатар сыаллаах:

      - «Энциклопедия традиционной культуры народов Якутии» үлэтин саҕалыырга;

      - Е.Н. Романова «Якутский праздник ысыах: истоки и    представления»  монографиятын (Новосибирскай, 1994), А.И. Гоголев  «Истоки мифологии и традиционный календарь» (Якутск, 2002) үлэтин хос бэчээттииргэ уонна «Ысыах Туймаады» кинигэни таһаарарга;

     -  Ыһыах туһунан документальнай киинэни устарга;

     - Кыраныысса таһыттан уонна Арассыыйаттан эксперт-учуонайдар кыттыылаах «Судьба национального праздника Ысыах (прошлое, настоящеее и будущее)» норуоттар икки ардыларынааҕы научнай конференцияны тэрийэргэ. Итини сэргэ семинарга уо.д.а. туһааннаах, кэскиллээх этиилэр киирдилэр.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт | 18.06.2024 | 14:15
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт көрүҥнэриттэн биир бастыҥнара уһун сиргэ сүүрүү. Ырааҕы сүүрүүнэн ылбычча киһи дьарыктаммат. Бэйэтин кэмин аатырбыт сүүрүгэ-быһыйа, Саха АССР рекордсмена, стайер уонна марафонец Владимир Слепцову ааспыт үйэ 60-80 сылларын дьоно үчүгэйдик өйдүүр-билэр. Быйыл рекорд олохтообута лоп-курдук 50 сыла. Аҕаларын, эһэлэрин кэриэстээннэр оҕолоро, сиэннэрэ, бииргэ төрөөбүт балта  Людмила Пантелеймоновна, быраата Артем Пантелеймонович...
ЭкоБизнес —  Айылҕаҕа харыстабыллаах  сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьон | 14.06.2024 | 14:00
ЭкоБизнес — Айылҕаҕа харыстабыллаах сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьокуускайга бизнес араас хайысхата сайдар. Олохтоох бородууксуйаны оҥорон атыыга таһаарыы ордук элбэх эбит буоллаҕына, туризм курдук өҥөнү оҥорор предпринимателлэр тарбахха баттаналлар. Юлиана уонна Захар Алексеевтар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн Дьокуускай таһынааҕы Капитоновка сэлиэнньэтигэр туристическай бизнеһи сайыннаран эрэллэр.   Оҕолор улааттылар диэн саҕалаабыппыт – Биһиги үс уоллаахпыт. Улахаттарбыт 14 саастарын туолбуттарын кэннэ,...
Олоҥхо ыһыаҕар анаан Дьокуускайтан айанныыр паром ахсаана элбэтиллэр
Сонуннар | 14.06.2024 | 10:17
Олоҥхо ыһыаҕар анаан Дьокуускайтан айанныыр паром ахсаана элбэтиллэр
XVII-с өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо ыһыаҕа быйыл бэс ыйын 20-21 күннэригэр Аммаҕа Муона чараҥа айылҕа маанылаах миэстэтигэр ыытыллаары турар.  Ыһыах мааны ыалдьыттарынан өрөспүүбүлүкэ 32 муниципальнай тэриллиититтэн 15 тыһыынчаттан тахса киһи буолуоҕа. Айанньыттарга анаан «Дьокуускай – Аллараа Бэстээх» хайысханан 15 паром сылдьыаҕа, Амма сэлиэнньэтин иһинэн оптуобустар, ыһыах түһүлгэтигэр тиэрдэр шатллар сүүрүөхтэрэ. Түһүлгэҕэ 3...