14.04.2022 | 13:00

Үлэтэ суохтар саҥаттан үөрэниэхтэрэ

Үлэтэ суохтар саҥаттан үөрэниэхтэрэ
Ааптар: Киин Куорат

Саха сиригэр 2,5 тыһыынча үлэтэ уонна дьарыга суох гражданнары саҥаттан үөрэттэрэ уонна квалификацияларын үрдэттэрэ ыытыахтара. Ити миэрэ экэниэмикэ бары салааларын тэрилтэлэрин олохтоох каадырдарынан хааччыйарга уонна дьоҥҥо үлэ булан биэрэргэ төһүү күүһүнэн буолуоҕа. Бу туһунан миниистирдэри, улуус баһылыктарын, тэрилтэ салайааччыларын уонна дьарыктаах буолуу кииннэрин кытта мунньах түмүгүнэн бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлэ Андрей Тарасенко иһитиннэрдэ. 
«Билигин санкцияларынан уонна экэнэмиичэскэй хааччахтарынан оробуочай илии тутуу уонна промышленнас тэрилтэлэригэр тиийбэт. Итини кытта үлэтэ суох буолуу таһыма 7,3% үрдээтэ, ити 2021 сылы кытта тэҥнээтэххэ 0,4% элбэх. Кыра да буоллар үрдээһин баар. Онон ити икки боппуруоһу ситимнээн быһаарыахха наада: үлэтэ уонна дьарыга суохтары баар ирдэбиллэринэн бэлэмнээн, каадырдарга дефициттээх тэрилтэлэргэ ыытыахха», – диэтэ Андрей Тарасенко.
Регионнааҕы Дьарыктаах буолуу судаарыстыбанаай кэмитиэтин салайааччыта Елена Калашникова бэлиэтээбитинэн, 2022 сылга үлэнэн хааччыйар «Олохтоох каадырдары – промышленнаска» бырайыак кыттыылаахтарын сайабылыанньаларынан 500-чэ гражданнары саамай ирдэнэр идэлэргэ үөрэттэрэр былаан баар.  Итиннэ сир анныгар үлэлиир хайа оробуочайа, конвейер машиниһа, төхнологическай тэрил оператора уо.д.а. идэлэр бааллар. 
Бырабыыталыстыба тэрилтэлэри кытта быһаарар өссө биир боппуруоһа  – ыччат идэни таларыгар көмөлөһүү. Ол курдук, эдэр исписэлиистэргэ анаан тэрилтэлэргэ үс ыйга диэри стажировкалары тэрийэллэр. Быйыл 37 эдэр исписэлиис материальнай өйөбүлүгэр бүддьүөккэ 3 мөлүйүөн солкуобай көрүлүннэ. 


Бырайыакка кыттар хампаанньалар бэйэлэрин үптэрин суотугар эмиэ эдэр исписэлиистэргэ стажировкалары тэрийэллэр, 2021 сыл түмүгүнэн итинник стажировкалары тыһыынчаттан тахса исписэлиис ааста, кинилэри кытта 700-тэн тахса настаабынньык үлэлэстэ. 
«Олохтоох каадырдары – промышленнаска» бырайыакка барыта 43 хампаанньа кыттар. Промышленнай тэрилтэлэри кытта тутуу, суол хаһаайыстыбатын, тырааныспар уонна энергетика тэрилтэлэрэ кытталлар.  2021 сылга бырайыак чэрчитинэн 11 тыһыынчаттан тахса Саха сирин олохтооро үлэни буллулар, ити 2020 сыллааҕыны кытта тэҥнээтэххэ 2 тыһыынча киһинэн элбэх. 
Быйыл бырайыак кэҥэтиллэн өссө түөрт хампаанньа эбиллиэхтээх уонна 4900-тэн итэҕэһэ суох олохтоох дьон үлэҕэ киириэхтээх, ол иһигэр  1 200-һэ – 35 саастарыгар диэри эдэр исписэлиис.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.