08.11.2021 | 13:30

Харантыын кэмин туһалаахтык атаарабыт

Харантыын кэмин туһалаахтык атаарабыт
Ааптар: Айыына Ксенофонтова

Төрөппүттэр “оҕом тэһийбэт”, “оҕолорум ыттаах куоска курдук ырдырҕаһан тахсаллар” дииллэрин үгүстүк истэбит. Кырдьык, локдаун кэмигэр күнү быһа дьиэҕэ хаайтаран олорор оҕолор тугу гыныахтарын сөбүй? 

 

Бииргэ астыыбыт

Үгүс оҕо сөбүлүүр дьарыга. Оҕоҕутун куукунаҕа көмөлөһүннэриҥ, бииргэ астааҥ. Баҕар, бурдугу, саахары, үүтү, ууну да тохтун, сатаатын-сатаабатын. Маныаха өссө биир үтүө сүбэ баар – бородуукта атыылаһаргытыгар эмиэ оҕоҕутун илдьэ сылдьыҥ.  

 

Киинэ, килиип уһулабыт

Аныгы үйэҕэ дьиэттэн тахсыбакка олорон киинэ, килиип уһулуохха сөп. Онуоха анал сыһыарыы элбэх. Бу – оҕону саататарга бэртээхэй дьарык. Дьээбэлээҕи, күлүүлээҕи да буоллун. Оҕону, араастаан таҥыннара-таҥыннара, видеоҕа уһулуҥ уонна анал сыһыарыы көмөтүнэн тэттик киинэ эбэтэр көрдөөх килиип таҥан таһаарыахха сөп. Музыка, сурук-бичик, тыас-уус эбэн биэриҥ.   

 

Остуол оонньуулара

Дьиэ кэргэнинэн хабылыктааҥ, хаамыскалааҥ, хаартылааҥ, лотолааҥ. Элбэх буолан оонньуур, күрэхтэһэр өссө үчүгэй. Билигин “Монополия” эҥин диэн араас оонньуу элбэх. Хас да пазлы холбоон баран, дьиэ кэргэнинэн хомуйуҥ. Өссө хамаандаҕа арахсыахха сөп.

 

Пластилин оҥоробут

Маҕаһыынтан атыылаһар, биллэн турар, судургу. Ол эрээри пластилины дьиэтээҕи усулуобуйаҕа оҥорон, оҕону аралдьытыахха сөп.

Эһиэхэ наада: 1 ыстакаан уу, 1 ыстакаан туус, 2 ч.нь. мас арыыта, ас кырааската (моркуоп эбэтэр сүбүөкүлэ суога), 3 ыстакаан бурдук, 2 ост.нь. крахмал.

Бэлэмнээһинэ: дириҥ иһиккэ ууну, мас арыытын, тууһу уонна ас кырааскатын кутан булкуйуҥ. Онно бурдугу, крахмалы кыра-кыра эбиҥ, биир маасса буолуор диэри үчүгэйдик мэһийиҥ.

Пластилины хаппахтаах иһиккэ ууран харайыахха эбэтэр ас пленкатыгар суулаан холодильникка туруоруохха сөп.

Оҕо билэр геройдарын оҥоруҥ эбэтэр бу дьарыгы кинигэ ааҕыытын кытта дьүөрэлээҥ. Аахпыт айымньыгыт персонажтарын утары оҥорон иһиҥ.

 

«Бириэмэ капсулата»

Оҕону кытта “бириэмэ капсулатын” оҥоруҥ. Кини саҥа төрөөт да түспүт хаартыскатын, билиҥҥи мэтириэтин, уруһуйдарын, оҥоһуктарын, чиэппэрдээҕи сыаналарын суруйан (оскуолаҕа үөрэнэр буоллаҕына), биир дьоҕус хоруопкаҕа мунньуҥ. Итиэннэ киһи көрбөт сиригэр, холобур, үөһэ турар ыскаапка таһааран ууруҥ. 

 

Квест

Тус-туспа кумааҕыга элбэх да элбэх боппуруоһу суруйуҥ уонна барытын улахан бааҥкаҕа угуҥ. Итиэннэ дьиэ кэргэнинэн төгүрүччү олорон хоруйдааҥ. Бу бэйэ-бэйэҕитин үчүгэйдик билэргэ да үчүгэй. Элбэх оҕолоох ыалга өссө ордук.  

 

Интервью

Кыра оҕолоох дьоҥҥо үчүгэй дьарык. Дьиэҕэ олорор кэмҥитигэр кырачааҥҥытыттан интервьюта ылыҥ, видеоҕа уһулуҥ. Холобур, ырыа ыллатан, хоһоон аахтаран баран, ону-маны ыйытыҥ. Эбэтэр ас астыы сылдьан, кинигэ ааҕа олорон. Бу кэлин дьиэтээҕи архыыпкытын байытар матырыйаал буолуоҕа.

Сонуннар

28.05.2022 | 11:57
Клещ кэллэ!

Ордук ааҕаллар

Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
Сонуннар | 18.05.2022 | 15:00
Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
«Развитие овощеводства и картофелеводства» саҥа федеральнай бырайыак чэрчитинэн субсидия бэриллэр буолуоҕа. Манан дьоҕус уонна орто предпринимателлэр, маны сэргэ, “самозанятайдар” уонна кэтэх хаһаайыстыбалаах дьон эмиэ туһаныахтарын сөп. Ол курдук, судаарыстыба хортуоппуйу уонна да атын оҕуруот аһын олордуунан дьарыктанар оҥорон таһаарааччылары өйүүр миэрэлэри кэҥэтиэҕэ. Бу туһунан уураахха Арассыыйа бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ Михаил Мишустин...
Сааскы Ньукуолун — күөххэ үктэнии өрөгөйө
Тускар туһан | 20.05.2022 | 14:00
Сааскы Ньукуолун — күөххэ үктэнии өрөгөйө
Ыам ыйын 22 күнэ – сааскы Ньукуолун. Кыһыҥҥы Ньукуолун ахсынньы 19 күнүгэр бэлиэтэнэр (День святого Николая Чудотворца) Таҥара дьиэтин  бырааһынньыга.   Саха дьонугар былыр-былыргыттан сааскы Ньукуолун күнэ олус ытыктанар, улахан суолталаах, күүтүүлээх. Бу күн уһун кыһыны этэҥҥэ туораан, күөххэ үктэнии үөрүүтэ-өрөгөйө буолар. Мөккүөрдээх соҕус да буоллар, бу күнү сорохтор өссө саха...
Бүтүн агробөһүөлэги туттарбыт салайааччы
Дьон | 22.05.2022 | 12:00
Бүтүн агробөһүөлэги туттарбыт салайааччы
Үлэ ситиһиилээх буолуутун төрдө – сатабыллаах, далааһыннаах быһаарыныылары ылынар салайааччы. Өссө ааспыт үйэ 60-с сылларыгар, этэргэ дылы, үрэх баһа дойдуга бүтүн агробөһүөлэги туттаран бүгүн даҕаны уос номоҕор сылдьар бөдөҥ салайааччы Иван Васильевич Николаев туһунан “Бырааттыы Мординовтар” музейы салайар Сардана Александровна Васильевалыын кэпсэттибит.   – Сардана Александровна,  Саха АССР төрүттэммитэ 100 сылынан...