18.05.2024 | 14:00

Аата суох ойуун

Аата суох ойуун
Ааптар: Степан Федоров, «Аата суох ойуун» кинигэтиттэн
Бөлөххө киир

Былыр Бэс күөлүн алааһын булуҥар сүөһүтэ да, сылгыта да суох аҥаардас, «Аата Суох» диэн ойуун олорбут. Кини булдунан, балыгынан, ону таһынан ыҥырыынан ойууннаан айаҕын ииттэр эбит.
Кырдьаҕас өлөр кэмэ кэлэн дуу, хайаан дуу, эмискэ кэриэһин эппэккэ өлбүтүн булан ылан өтөҕүн таһыгар, Сиинэ кытыытыгар Харыйа үрэх булуҥар, уҥуох туппуттар. Ол көмпүттэрэ төһө эрэ буолан баран өрт уота сиэн кырдьаҕастарын кириэһэ, эргитиитэ, күрүөтэ-хаһаата күл буолан хаалбыт. Онуоха чугастааҕы ыаллар ичээннэрэ, түүллээхтэрэ түһээн Аата Суох ойуун кыырарын истэллэр эбит. Кырдьаҕас:
— Дьиэбин-уоппун, тэлгэһэбин өрт уота сиэн күл-көмөр оҥордо. Ону дьонум-сэргэм күүс-көмө буолаҥҥыт, уҥуохпун бу сытар сирбиттэн хостоон атын сиргэ көһөрөҥҥүт, хос уҥуох көтөҕүҥ, — диэн көрдөһөр эбит. – Аны саас хара хапсыыр саҕана Харыйа үрэх эҥээригэр оторсуҥҥа биир байтаһын тайаҕы хаайан биэриэм. Ол тайаҕы бултаан, онон үттүөбэйдээн, аһаан-сиэн уҥуохпун көһөрөөрүҥ.
Сааһыгар кыанар дьон били «хаайыллыбыт» тайаҕы бултаан, кырдьаҕастарын уҥуоҕун иккистээн Харыйа үрэх толоонун саҕатыгар көһөрбүттэр.
Аҕыйах сыл буолан баран бу көһөрбүт уҥуохтарын эмиэ өрт уота сиэн кэбиспит. Кырдьаҕастара эмиэ дьон түүлүгэр киирэн муҥун ытыыр үһү. Аны Бэс күөлүн алааһын халдьаайытыгар көһөрөллөрүгэр көрдөһөр эбит. Манньатын ыһыах буолуо сэттэ хонук иннинэ Бэс күөлүгэр элбэх үөр андыны тоҕуорутуох буолбут. Мустубут дьон онон мииннэнэллэригэр көрдөспүт.
Били этиллибит болдьохтоох кэмнэригэр сааһыттар уонна уһанар дьон Бэс күөлүгэр тиийэн көрбүттэрэ, күөл уута хара эриэн ынах тириитин тиэрэ тарпыт курдук хара луоҕу анды бөҕө мустан баран хара болуот буолан өрө-таҥнары уста сылдьар эбит. Сүүрбэччэ сааһыт саалара итийиэр, күөл үрдэ туманнырыар диэри ыта сатаан баран сааларын сэбэ баранан уурайбыттар. Ити кэмҥэ соҕурууттан күүстээх тыал түһэн өлбүт андылары күөл хоту кытылыгар үлтү күрдьэн биэрбит. Дьон андыны сыарҕалаах оҕустарга тиэйэн, сороҕун сүгэн тарҕаспыттар. Ол курдук, эмис андынан мииннэнэн кырдьаҕастарын уҥуоҕун үһүстээн көһөрбүттэр.
Онтон ылата Бэс күөлүн Бэс Андылаах диэн ааттыыр буолбуттар.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт | 18.06.2024 | 14:15
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт көрүҥнэриттэн биир бастыҥнара уһун сиргэ сүүрүү. Ырааҕы сүүрүүнэн ылбычча киһи дьарыктаммат. Бэйэтин кэмин аатырбыт сүүрүгэ-быһыйа, Саха АССР рекордсмена, стайер уонна марафонец Владимир Слепцову ааспыт үйэ 60-80 сылларын дьоно үчүгэйдик өйдүүр-билэр. Быйыл рекорд олохтообута лоп-курдук 50 сыла. Аҕаларын, эһэлэрин кэриэстээннэр оҕолоро, сиэннэрэ, бииргэ төрөөбүт балта  Людмила Пантелеймоновна, быраата Артем Пантелеймонович...
ЭкоБизнес —  Айылҕаҕа харыстабыллаах  сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьон | 14.06.2024 | 14:00
ЭкоБизнес — Айылҕаҕа харыстабыллаах сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьокуускайга бизнес араас хайысхата сайдар. Олохтоох бородууксуйаны оҥорон атыыга таһаарыы ордук элбэх эбит буоллаҕына, туризм курдук өҥөнү оҥорор предпринимателлэр тарбахха баттаналлар. Юлиана уонна Захар Алексеевтар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн Дьокуускай таһынааҕы Капитоновка сэлиэнньэтигэр туристическай бизнеһи сайыннаран эрэллэр.   Оҕолор улааттылар диэн саҕалаабыппыт – Биһиги үс уоллаахпыт. Улахаттарбыт 14 саастарын туолбуттарын кэннэ,...
Олоҥхо ыһыаҕар анаан Дьокуускайтан айанныыр паром ахсаана элбэтиллэр
Сонуннар | 14.06.2024 | 10:17
Олоҥхо ыһыаҕар анаан Дьокуускайтан айанныыр паром ахсаана элбэтиллэр
XVII-с өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо ыһыаҕа быйыл бэс ыйын 20-21 күннэригэр Аммаҕа Муона чараҥа айылҕа маанылаах миэстэтигэр ыытыллаары турар.  Ыһыах мааны ыалдьыттарынан өрөспүүбүлүкэ 32 муниципальнай тэриллиититтэн 15 тыһыынчаттан тахса киһи буолуоҕа. Айанньыттарга анаан «Дьокуускай – Аллараа Бэстээх» хайысханан 15 паром сылдьыаҕа, Амма сэлиэнньэтин иһинэн оптуобустар, ыһыах түһүлгэтигэр тиэрдэр шатллар сүүрүөхтэрэ. Түһүлгэҕэ 3...