ЗОНТИК АРААҺА. Таларбытыгар тугун көрөбүт?

• Бөҕө уонна улахан зонтикка баҕарар буоллаххытына, тайах курдук зонтигы (зонт-трость) талыҥ. Тостон хаалбат, кытаанах тутуллаах буолар. Куһаҕана диэн суумкаҕа баппат.
•  Дьоҕус зонтик наада буоллаҕына, хас да бүк хомуллары ылыҥ. Ол эрэн хас төгүл хомуллар да, соччонон кэбирэх буолуон сөп.
• Испиисэтин уонна куполын матырыйаала элбэҕи быһаарар. Стекловолокно уонна ыстаал – саамай бөҕөлөр. Нейлон купол түргэнник өҥө өлбөөрөр. Эпонж диэн матырыйаал ууну олус үчүгэйдик тэйитэр. 

Зонтик механическай, полуавтомат, автомат буолар.

Механическай илиинэн арыллар-сабыллар – саамай эрэллээх конструкция диэн ааҕыллар.

Полуавтомат – кнопканан арыллар, илиинэн сабыллар. Сыаната автоматтааҕар удамыр буолар.

Автомат – кнопканан эрэ арыллар-сабыллар. Сыаната арыый үрдүүр. Биир эрэ илиинэн туһанарга табыгастаах.

Зонтик искилиэтэ, ол аата испиисэтэ бөҕө буолуохтаах.

Ыстаал – токуруйбат, ыйааһына ыарахан эрээри, бөҕө-таҕа буолар.

Алюминий – ортоһуор бөҕө, ыйааһына чэпчэки.

Стекловолокно – саамай бөҕө матырыйаал, ыйааһына чэпчэки.

Пластик – кэбирэх, ол эрэн илдьэ сылдьарга ыйааһына чэпчэки.

Зонтик куполын араас матырыйаалтан оҥороллор:

• Нейлон. Чараас, сыаната чэпчэки. Өҥө өлбөөрүөн, тардыан сөп. Биирдэ эмэ туттарга барсар.
• Полиэстер. Бөҕө, түргэнник куурар, ууттан харыстыыр пропиткалаах буолар. Ордук куоракка барсар.
• Эпонж. Дьоппуон матырыйаала, тефлоновай пропиткалаах буолар. Ууну тэйитэр, зонтик илийбэт. Саамай ыарахан сыаналаах уонна уһун үйэлээх матырыйаал.
• Сатин. Полиэстерга хлопок эбиллэр. Түргэнник куурар, көстүүтэ үчүгэй.

Эр киһи уонна дьахтар зонтига диэн арахсар. Эр киһи киэнэ купола уонна тутар сирэ улахан буолар. Дьахтар киэнэ чэпчэки, кыра илиигэ батар тутаахтаах. Хаачыстыбалаах хомуллар автомат зонтик эр киһиэхэ да, кэрэ аҥаарга да барсар.

Зонтигы сөпкө харайыы

• Зонтигы ититэр батареяттан ыраах, тэниччи куурдуллар.
• Сөп буола-буола арыйан мыылалаах уунан сууйуллуохтаах.
• Суумкаҕа илдьэ сылдьарга зонтик үрдүгэр ыарахан ыйааһыннаах малы уурумаҥ.
• Испиисэтэ алдьаннаҕына, мастарыскыайга оҥотторор ордук.

Үчүгэй зонтик 6-8 испиисэлээх буолар.

“Антиветер” зонтик – стекловолокноттан оҥоһуллубут испиисэлээх, икки хос матырыйаалынан тигиллибит клапаннардаах куполлаах. Тыалга тиэриллибэт, тыалы клапаннарынан аһардар.

Үгүс хомуллар зонтик сөмөлүөккэ илиигэ тутуллар мал быһыытынан аһардыллар.