ЖекаТек тапталын көрсүбүт дуо?
Ааҕааччыга быһаарар буоллахха, Евгения Ноговицына – Дьулустаан Ноговицын, 2024 сыллааҕы Дыгын оонньууларын муҥутуур кыайыылааҕа Таас Боотур, бииргэ төрөөбүт эдьиийэ.
«Киин куорат» бүгүҥҥү ыалдьыта, социальнай ситимнэргэ сахаҕа сэдэх 189 см (!) уҥуоҕунан соһуппут Женя Текеянова-ЖекаТек аатырбыт Контоевтарынан, Таас Боотурунан, дизайнер Августина Филиппованан, Саха сирин биир саамай кыраһыабай кыыһа Евгения Ноговицынанан биллэр Горнай улууһун Маҕарас нэһилиэгиттэн төрүттээх.
Женяттан, биллэн турар, «хайдах маннык, сахаҕа «сиэрэ суох» үрдүк уҥуохтааҕын ыйыттыбыт.

«Кыбыстыбаппын»
– Ийэм да, аҕам да өттүнэн 190, 180 см уҥуохтаах бырааттар, балыстар бааллар. Бэйэм номнуо 6-с кылааска үөрэнэ сылдьан 170 см буолбутум. Ол курдук, оскуолаҕа үөрэнэ сылдьарым тухары үөлээннээхтэрбиттэн биир төбөнөн өндөс буолааччыбын. Ол иһин, дьүөгэлэрбэр тэҥнэһэ сатаан, бөгдьөйө сылдьар буолан хаалбытым.
– Уҥуоххуттан кыбыстар этиҥ дуо?
– Олох кыра кылааска эрэ кыбыстар этим. 5 кылааска сырыттахпына Анна Семеновна Жиркова диэн наһаа сөбүлүүр учууталым, бэйэтэ эмиэ уһун уҥуохтаах: «Женя, эн уҥуоххуттан олох кыбыстыма. Төттөрүтүн, киэн тутун. Бу билигин кылааһыҥ оҕолоро, дэриэбинэ дьоно, үөрэнэн хаалан, аахайбаттар. Оттон устудьуоннуу тиийдэххинэ көрөөр-истээр, сөҕүөхтэрэ», – диэҕиттэн толкуйдаан саҕалаабытым. Учууталым барахсан сөпкө да эппитин устудьуоннуу кэлэн баран өйдөөбүтүм.

Иннокентий Макаров тоҕо кинини дьарыктаабатаҕай?
Кыахтаах, күүстээх-уохтаах, уҥуохтаах кыыһы физруктар, тренердэр «эккирэтэ» сылдьыах курдук этилэр. Ол эрээри Женяны ким даҕаны бэйэтин көрүҥэр «кучуйбатаҕа». Кыыс арай бэйэтэ мас тардыһыытыгар сылдьар буолбута. Ол курдук, 10-с ылааска сылдьан Чебоксары куоракка ыччаттарга Арассыыйаҕа бастыыр иһин күрэхтэһииттэн боруонса мэтээллээх кэлбитигэр, призердары «Модун» спорткомплексыгар ыҥыраллар. Онно билиҥҥи «Үс түмсүү» салайааччыта, бастакы Дыгын оонньууларын муҥутуур кыайыылааҕа Иннокентий Макаров көрсөн, кыыстан хаһыс кылааска үөрэнэрин, хайа улуустан сылдьарын ыйыталаһар уонна устудьуоннуу кэллэҕинэ дьарыкка ыҥырар.
– Саҥа устудьуоннуу кэлбит киһи ханна барарбын-кэлэрбин, хайа диэки хамсанарбын хантан быһаарыныам баарай?! Ыҥырбыттарын аанньа “Модуҥҥа” тиийэн, Иннокентий Макаровка дьарыктанан саҕалаатаҕым дии. Арай ХИФУ үөрэнэр кыргыттар Яна Юрьевна Захарова диэн тренергэ сылдьалларын кэпсииллэр. Мин саамай кэрэхсээбитим диэн, университекка секцияҕа сылдьар оҕо физкультураҕа «автомат» ылара. Ол иһин уонна, “Модуҥҥа” курдук соҕотоҕун дьарыктанар курдук буолуо дуо, оҕолор, устудьуоннар баар сирдэригэр көстөҕүм дии. Ол дьарыктанан 2022 сыллаахха Арассыыйаҕа бастыыр иһин күрэхтэһиигэ 2-с миэстэ буолбутум, 2023 сыллаахха Роман Дмитриев аатынан мас тардыһыытыгар Бүтүн Арассыыйатааҕы турнирга 1-кы миэстэ буолбутум.

“4-с кылаастан тыраахтар ыытабын”
– Дьоммут иккиэн олохтон эрдэ туораабыттара. Миигин сүрүннээн эбэлээх эһэм киһи оҥорбуттара. Эһэм билигин да баар, эдьиийбэр Хатаска олорор. Эһэм “оскуолатын» ааһан, номнуо 4-с кылаастан тиэхиньикэ арааһын ыыта үөрэммитим. Ол барыта күннээҕи олоххо көрсөр кыһалҕаттан этэ. Холобур, илиинэн от мунньа сылдьан сүрэҕэлдьиирбин көрөн, эһэм 4-һү бүтэрэр сайыммар тыраахтар ыытарга үөрэппитэ, сэлээркэбин эҥин бэйэм куттарым. Кэлин матасыыкыл, массыына арааһын ыыта үөрэммитим. Ардахтаан от үлэтиттэн сынньанар кэммэр “чайнойдарга” ас да астыырым, иһит да сууйарым уонна хамнаспын мунньан күһүн куоракка киирэн сөбүлээбиппин атыылаһар идэлээҕим.

«Баҕар, үүттэн... буолуо”
Туох барыта, бастатан, доруобуйа, аһылыктан тутулуктаах диэни истэн-истэн кэллибит. Уҥуох-арҕас эмиэ удьуорунан бэриллэрин таһынан аһылыктан эмиэ тутулуктаах дииллэр. Женяттан ону чопчулаһабыт.
– Оскуоланы бүтэриэхпэр диэри күн аайы, уһун күнү быһа, ынах үүтүн иһэр этим. Онтон сылтаан эбэбиттэн, чэй үүтүн бүтэрэҕин диэн, мөҕүллэрим. Устудьуоннуу кэлиэхпиттэн онтум тохтоотоҕо дии. Ким миэхэ күн аайы ыаммытынан ынах үүтүн аҕалыай?! Аһылыгым эмиэ оҕо эрдэхпиттэн эт, балык, хаан, харта, тоҥ быар курдук этэ.
– Дьиэ аһа хааллаҕа...
– Устудьуоннуу кэлээт, аһылыгым фастфуд икки “доставка” буолбута. Үүппүн сок солбуйбута. Таксинан эрэ айанныыбын. Биирдэ өйдөөбүтүм, ыйааһыным баран эрэр эбит. Онон быйыл атырдьах ыйыттан ыйааһыммын быраҕарга үлэлэһэбин. Туохтан саҕалаабыккыный диэ? Биллэн турар, аспын көрүммүтүм. Дьиэ аһын астанан саҕалаабытым. Уонна хаамыы. Наар сатыы сылдьар буоллум. Күн аайы 5-10 тыһ. хардыыны оҥорорго кыһаллабын. ПП-лыыбын. Бастакы 6 кг начаас түспүтэ. Билигин 20 кг быраҕан олоробун.
– ППлаатым диэн тугу аһыыгын?
– Ээ, ити мээнэ этэбин. Гречка, рис, мокоруон кытта сиибин. Ол эрээри оҕуруот аһа, сымыыт, эт, балык булгуччулаах. Чэй, уу иһэр буоллум.
«Кыыс кыыс курдук таҥнар буоллум»
– Урукку гардеробум диэн бүрүүкэ, худи, толстовка эрэ буоллаҕа. Олорбун, биллэн турар, оверсайз курдук кэтэбин. Уларыйбытым диэн, кыыс кыыс курдук былаачыйа кэтэр буоллум уонна онтубуттан наһаа астынабын.
– Арба, Брус Баанньалыын сүктэр кыыс былаачыйатын кэтэн турар этиҥ дии.
– Ону олунньу 14 күнүгэр «Дохсуҥҥа» буолар «Таптал хит” бырайыакка кэлэн көрөөрүҥ.
– Дьэ эрэ, хата бу интэриэһинэй буолла. Женя, ситиһиини!