Уулаах отон туһата

Отон эмкэ туттуллара элбэх, барсыбат ыарыыта диэн суоҕун да кэриэтэ. Сэбирдэҕэ кытта туһалаах – оргутан суурадаһынын кыра-кыралаан истэххэ, организм ордук уутун таһаарар, киһи этэ испитэ-үллүбүтэ ааһар.

Ырар, бүгүүрэлэрин тупсарыан баҕалаах дьоҥҥо уулаах отон эмиэ туһалаах. 100 грамм отоҥҥо 46 эрэ Ккал баар. Ис уорган, чуолаан оһоҕос үлэтин тупсарар, ол иһин ырарга, сыаны “уматарга” олус көмөлөһөр.

Микробтары утары охсуһар, бүөр уонна уҥуох ыарыытыгар көмөлөһөр, ис уорган үлэтин тупсарар. Битэмиинэ элбэх буолан араас инфекция, вирус тарҕанар кэмигэр организм көмүскэнэр күүһүн бөҕөргөтөр. Токсиннар, буортулаах эттиктэр мустубуттарын сайҕаан таһаарар.

Отону бэйэтинэн тоҥорон хаһаанабыт. Барыанньалаан, утах оҥостон кыһыны быһа сиибит. Ону кытта эккэ эбилик соус быһыытынан араастык астыаха сөп.

Муорус

Хомпуоттан уратыта диэн өр оргутуллуо суохтаах. Оргуйбутун кэннэ араараат, отонун бэйэбит ньыһыйан биэриэхпитин сөп. Эбэтэр олох да сиикэйдии ньыһыйан, уу эбэн иһиэххэ сөп.

Муорус С битэмиининэн баай буолан тумууга, тымныйыыга олус туһалаах утах.

Кисиэл

Муорус курдук буһарабыт эрээри крахмал эбэн хойуннарабыт. Муорустан уратыта диэн үрдүк температураҕа бэлэмнэнэр. Кырахымаалы сойо илигинэ сиидэлээн кутабыт.

Кисиэл ас буһарар уорганнара ыалдьар дьоҥҥо туһалаах. Сылаастыы истэххэ кисиэл киһини ис-иһиттэн сылытар уонна олус тотоойу ас буолар.

Крахмаллаах буолан саахардаах дьоҥҥо сэрэхтээх – крахмал хааҥҥа түргэнник глюкоза буолар.

Хомпуот

Уулаах отону кытта дьаабылыканы, апельсины уонна онтон да атын фрукталары эбэн хомпуот оҥостуохха сөп. Хомпуот киһи организмыгар ууну тутарга көмөлөһөр буолан хайа баҕарар киһиэхэ барсар, туһалаах буолар.

***

Күһүн дьаҥ элбиир кэмигэр сахаларга саамай абыраллаах сирбит аһа – уулаах отон буолар. Отону сүөгэйдээн, саахардаан, сгущенкалаан, ытыһан ыла-ыла аҥаардастыы бэйэтинэн сии сылдьыҥ – иммунитеккытын бөҕөргөтүҥ!