Һуу, бу туох аһый?

Биир оннук бүччүм санаалаах, куйаар ситимигэр кэпсэппиттэриттэн сиэттэрэн, куорат биир кытыытыттан биир кытыытыгар айан буолла. Саҥа үүммүт сылга арыллыбыт «Айуу» диэн аатынан сүрэхтэммит аһыыр сиргэ тиийдим. «Күн саҕаланнаа!» диэн уоттаах сахалыы сурук киһини ыраахтан угуйар. Киирбит киһи быһыытынан менюны ылан ааҕабын. Уонна, чахчы, били, бэҕэһээ куйаар ситимигэр кэпсэппиттэрин санаан кэллим.

«Һуу, бу тугуй?», кырдьык даҕаны – «Аччык Манчаары», «Боотур уонна Куо», «Чоочо Баай» диэн ааттаах ас арааһа! Бу ааттар ис хоһооннорун уонна суолталарын өйдүүр киһи, хайдахтаах даҕаны аччыгын аанньа, аһыах санаа биирдэ суох буола түһэргэ дылы буолар эбит. Киирбит киһи буоларым быһыытынан, күрүө намыһахтыы, үлэлии турар эдэркээн кыыска санаабын этинним. Онуоха: «Итинник этэр дьон баар буолааччылар ээ», – диэн  харданы истэммин, салалта төлөпүөнүн ыйыталастым.

 Андрей Бравин, «Айуу» аһыыр сир хаһаайына:

– Бэйэм идэбинэн экономиспын. Ас эйгэтиттэн ыраах киһибин. Бастакыттан сахалыы концепцияны тутуспуппут. Ол курдук, тэрилтэбит аата бэйэтэ тахсан кэлбитэ. Арай асчыттарбыт бургербытын оҥорон бүппүттэрин көрөммүт: «Айуу, чэ, үчүгэйин!» – диэн саҥа аллайбыппыт. Хайдах эрэ үөрүү, дуоһуйуу туруга кууспута. Онтон сиэттэрэн ааппытын «Айуу» диэххэ дэспиппит. Аспыт набордарын эмиэ ордук ыччат болҕомтотун тардаары, сахалыы ааттыырга санаммыппыт – сахалыы тыыны тиэрдэр, саха тылын сыһыарар баҕаттан. Рекламаҕа үлэлэспит дьоммут сүбэлэрин эмиэ ылыннахпыт дии.  Билигин толкуйдаан көрдөхпүтүнэ, сүөргү эбит. Онон инникитин аспыт аатыгар өссө болҕомтобутун хатыыр санаалаахпыт.

Мантан салгыы ас астааһын технологиятыгар устудьуоннары үөрэтэр кыһа исписэлииһэ санаатын истэргэ сананныбыт.

Саргылана Винокурова, Ю.А. Готовцев аатынан Дьокуускайдааҕы технология уонна сервис техникумугар повар, кондитер  идэлэригэр уһуйааччы:

– Национальнай колориттаах бүлүүдэлэри хаҥатыы уонна норуот үгэһин харыстааһын, ыччакка тириэрдии хас биирдии ас тэрилтэтигэр сыһыаннаах. Ол эрээри бүлүүдэ аата тугу аһыахтааххын бэйэтэ этэ сылдьар буолуохтаах. Аны туран, ас киһини тоторор, күүһү-сэниэни биэрэр эрэ буолбакка, алдьатар күүстээх буолуон эмиэ сөп. Эдэр дьон историяны билбэттэриттэн сыыһа-халты тутталлара кистэл буолбатах. Онон, ас эйгэтигэр үлэлиир дьон болҕомтолоох буолаллара наадалаах.

Эдэр салайааччы сүөргү быһыы буолбутун кэмигэр өйдөөбүтүттэн испэр үөрэ санаатым.

Дьэ, онон, доҕоттор, тылбытын күннээҕи олохпутугар өйдөөн-төйдөөн туттарбыт буоллар... Ама да сахатыта сатаабыппыт иһин, этэргэ дылы, «Манчаарыны ыстаан ыллаҥнатар» дуу, «Олоҥхоҕо итирэр-кутурар» дуу сүрэ бэрт буолбатах дуо?