Унтууну хайдах талабыт?

Виктория Ньурбаттан төрүттээх, 2005 сылга “Сардаана” фабрикаҕа үлэлии киириэҕиттэн түүлээҕинэн иискэ ылсыбыт. Кэлин бэйэ дьыалатын арынан, дьоҥҥо биллэр иистэнньэҥ буола сайдыбыт. Маҥнай бэргэһэ, саҕынньах тигиитигэр ылсыбыт буоллаҕына, кэлиҥҥи сүүрбэччэ сылга этэрбэһинэн дьарыктанан кэлбит. 

Виктория "ийэбин көрөн, кинини үтүктэн, кыра эрдэхпиттэн иистэммитим, ийэм хас биирдии сиикпин көннөрөн тиктэрэр этэ" диир.

Унтууну тигиигэ үрдүк кылаастаах маастар сүбэтэ ааҕааччыларбытыгар туһалаах буолуо диэн эрэнэбит. 

– Маҕаһыыммын “Слава” диэн, ийэбит сырдык аатын кэриэстээн, биэс бииргэ төрөөбүт кыргыттар ааппыт бастакы буукубаларынан ааттаабытым – Сардаана, Лия, Анюта, Виктория, Арника. Этэрбэһи таһынан модельер балтым Арника Шишкина айан таһаарар сэлиэччиктэрин, курдарын дьон олус сэргиир – ураты тыыннаах, барыларыттан туспа истииллээх сэлиэччиктэр. 

Ийэбит айылҕаттан олус талааннаах Александра Петровна Гаврильева диэн норуот маастара этэ. Биэс кыыс бэһиэн иискэ сыһыаннаахпыт, онон ийэбит үөһээттэн көрөн үөрэрэ, араҥаччылыыра буолуо диэн эрэллээхтик айа-тута сылдьабыт.

– Унтууну сайын атыылаһар тоҕо барыстааҕый?

– Бастатан туран, харчы өттүнэн барыстаах – сайын үгүс маҕаһыыннар кыһыҥҥы атах таҥаһыгар сыананы түһэрэн атыылыыллар. Ону мүччү туппакка кыһыҥҥыга бэлэмнэнэн кэбиһиэххэ сөп бөҕө буоллаҕа.

Хайдах харайыахтаахпытый?

– Унтууну сайыҥҥы кэмҥэ ис өттүгэр хаһыаты ботуччу симэн ууруохха наада. Хайаан да мольтан харыстыыр эмп угуллар. Боростуой хлопок матырыйаалга суулаан, сыттык эҥин хаатыгар уган, хортуон дьааһыкка, хараҥа сиргэ (ыскаапка) уураҕыт. Сайын саатар биирдэ-иккитэ ылан көрүөхтээххит. Тэбээн, салгылатан ылыахтааххыт. 

Викторияттан лайфхак: куорат дьиэтэ сайын аһара итии, кыбартыыра салгына суох буолар. Оннукка унтууну аһара хаппатын диэн ларьга уган тоҥорон ылыахха сөп. 

– Кырааскаламмыт тыс туох уратылааҕый, дьон тоҕо сирэрий?

– Мин санаабар, тонировкаламмыт тыс туох да куһаҕана суох. Төттөрүтүн, ордук да буолан турар. Тоҕо диэтэххэ кырааскаламмыт тыс күн уотугар кытарбат, быһа сиэммэт. Ону билэн тонировкалаах тыһынан эрэ тиктэрэр дьон элбээтэ. Маннык этэрбэс уонча сыл өҥө-түүтэ уларыйбакка кэтиллэр диэн хайҕыыллар.

Натуральнай ыас хара тыс унтуу, өр кэтилиннэҕинэ, күн уотугар өҥө кытарымтыйыан сөп. Оттон сыаналарын тэҥнээтэххэ, тэбис-тэҥ кэриэтэ буолар. Хаачыстыбалара эмиэ тэҥ.

– Илии имитиитэ ордук дуу, массыына имиппит тыһа ордук дуу?

– Былыр этэрбэс барыта илиинэн оҥоһуллар этэ. Илиинэн имитэллэрэ, илиинэн тигэллэрэ. Билигин, олохпут сайдан, биһиги, иистэнньэҥнэр, туттар технологиябыт эмиэ уларыйар. Массыыҥканан тигэбит, сиигирдэн соппуоска курдук формалаан быһыылаан-таһаалаан биэрэбит. Ол иһин билиҥҥи унтуу тигээччилэргэ массыынанан имитии ордук барсар. 

Хаачыстыба өттүн көрдөххө, холобур, мин илиинэн имитиллибит тыһы аныгы технологиянан илитэн тигээри гыннахпына, хатаччы хатан хаалар. Маннык этэрбэс хайа эрэ кэминэн хатан тостон, хайа баран хаалыан сөп. Оттон сакаасчыттар тыстара хайа бардаҕына миигин буруйдуохтарын сөп диэн, илиинэн имитиллибит тыһы ылбаппын.

Ол аата, илиинэн имитиллибит тыстан бэйэтин кэминээҕи технологиянан, ол аата илиинэн тигэр ордук.

Дьон уопсайынан химия туттуллар диэн сэрэхэдийэллэр. Дьиҥэ, туох да буортута суох. Туох баар технологиятын тутуһан имиппит буоллахтарына, туох да куһаҕана суох. 

Биһиги тыстарбыт атын региоҥҥа имитиллэн кэлэллэр. Манна, хомойуох иһин, массыынанан тыс имиитин атын куораттарга курдук таһымҥа тиэрдэ иликтэр. 

– Унтуу кээмэйин арыый улахан гына ылыахтаахпыт дуу, оруобуна олоруохтаах дуу? 

– Бу атыылаһааччы баҕатыттан тутулуктаах диибин. Сорох дьон атаҕар тып курдук олорору ордороллор. Сорохтор холку соҕуһу кэтэллэрин сөбүлүүллэр. Холобур, миэхэ арыый холкута үчүгэй, ол иһин биир размер улаханы ылабын, кыһын эбии наскы кэтэбин. 

Кыһыҥҥы атах таҥаһа ыга тута сылдьара табыгаһа суох. Бастатан туран, хаан эргиирэ кэһиллиэ суохтаах. Иккиһинэн, кыараҕас атах таҥаһа атаҕы тоҥорор. Ол иһин унтуу арыый холкутук кэтиллэрэ, кэҥэс буолара ордук. 
 

Миэхэ авторскай унтуулар бааллар. 3-4 модель олоххо киирэн, дьоҥҥо атыыламмыта. Билэлэрэ эрэ уларыйар буолбатах, ураты моһуоннаахтар.

Унтуу кэтэ сырыттахха улаатыан да, кыччыан да сөп. Чопчу этэр кыах суох. Ол иистэнньэҥ тыһы төһө күүскэ ууннары тардыбытыттан тутулуктаах. Улларааччы киһи колодкаҕа төһө күүскэ тиирэ тардан кэтэрдибититтэн эмиэ тутулуктаах. Ону унтуу тас көрүҥүн көрөн хайдах да быһаарбаккын. 

– Билигин маҕаһыыннарга чэпчэтии бөҕө буола турар. Атыылаһааччы бастатан туран тугун көрүөхтээҕий?

– Унтуу колодката атаххытыгар төһө табыгастаахтык олорорун көрүҥ. Сиигэ ыраас, көнө буолуохтаах. Билэтин ким хайдаҕы сөбүлүүрүнэн, билигин киһи талбыта барыта баар. 

– Оттон этэрбэспит үйэтин хайдах уһатабыт?

– Унтууну хас кэтэн киирдэххит аайы хаарын ыраастаан баран сытыары ууруохха наада. Батареяттан тэйиччи тутуллуохтаах. Дьиэ салгыныгар бэйэтэ сытан куурарын курдук.

Уһуллахпыт аайы сототугар хороччу хортуон уга сырыттахха, форматын сүтэрбэт. 

– Унтууну сакааска тиктэрбит ордук дуу, атыыласпыт ордук дуу?

– Билигин атыыласпыт ордук дии саныыбын. Сайын чэпчэтиигэ түбэһиэххэ сөп. Сакааһынан тигии сыаната хаһан да түспэт. Тус сакааһынан тиктэрии сыаната арыый ыарахан буолан тахсыан сөп.

***

Унтуу төһө да сыаналаах буоллар, биһиги кыһыммытыгар саамай табыгастаах, абыраллаах атах таҥаһа. Харыстаан сөпкө кэттэххэ, уонтан тахса сыл сулууспалыан сөп. Онон атыылаһаргытыгар таба тайаныҥ, биһиги сүбэлэрбитин туһаныҥ!