13.07.2025 | 12:00 | Просмотров: 103

Улуу Кыайыы 30 сылын көрсө

Улуу Кыайыы 30 сылын көрсө
Ааптар: К. БОРИСОВ, Кэптэни сэлиэнньэтин олохтооҕо. 1975 сыл, муус устар 10 күнэ, «Ленинскэй тэрийээччи» хаһыат.
Бөлөххө киир

«Сорокопятка» наводчига

«Сорокопятка» – бу 45 миллиметрдаах танканы утары кыргыһыыга хонуу сэриитин аатырбыт пушката. Маннык пушкаҕа бастаан снаряд таһааччынан, онтон кэлин орудие наводчигынан биһиги биир дойдулаахпыт, Партизан Заболоцкай аатынан совхоз коммунистическай үлэ ударнига Семен Григорьевич Павлов сэриилэспитэ. Кини 1942 сыл бэс ыйыттан сэрии бүтүөр диэри хотугулуу-арҕааҥҥы, 2-с Прибалтийскай уонна 1 Украинскай фроҥҥа артиллерийскай чаастарга сулууспалаабыта. Сэриигэ түөрт төгүл бааһырбыта. Семен Павлов өрөгөйдөөх Кыайыы күнүн Венгрия сиригэр көрсүбүтэ. Биэс бойобуой медаллар, ол иһигэр икки «Хорсунун иһин» медаллар кавалердара С.Г. Павлов бойобуой сырыыларын туһунан пионердары, ыччаттары кытта көрсүһүүлэригэр интэриэһинэй чахчылары холобурдаан үгүстүк кэпсиир дьарыктаах.

– 1943 сыллаахха тохсунньу ыйга 208-с стрелковай дивизия танканы утарар пушкалаах артиллерийскай чааһыгар сулууспаҕа сылдьаммыт бастакы кыргыһыыга сүрэхтэммиппит. Сэриилэспит сирдэрбит Старай Русса кэтэҕинэн Демьянскай туһаайыытынан этилэр. Чурапчы оройуонуттан Иннокентий Сивцев, Тааттаттан Иван Охлопков уонна бэйэм нэһилиэкпиттэн Афанасий Николаевич Никифоров буоламмыт тохсунньутааҕы кимэн киирии операцияларыгар сылдьыбыппыт. Демьянскай оройуонугар өстөөх төгүрүтүллүбүт сэриилэрин урусхаллааһыҥҥа ити үс табаарыстарым кыргыһыы толоонноругар охтубуттара. Оттон бэйэм от ыйыгар диэри этэҥҥэ сылдьан бараммын, оборонаҕа охсуһуу кэмигэр баас ылан госпитальга атаарыллыбытым, – диир Семен Григорьевич.

Артиллерия наводчига С. Павлов өстөөх орто танкатын уматан «Хорсунун иһин» медалынан наҕараадаламмыта. Кини бырааттыы Украина норуотун куораттарын, сэлиэнньэлэрин босхолооһуҥҥа сыл аҥаарыттан ордук бириэмэ устатыгар сэриилэспитэ. Венгрияны босхолооһун кэмигэр Дунай өрүс кытылынааҕы плацдармҥа охсуһууга командирыныын иккиэйэҕин эрэ тыыннаах орпуттарын уонна плацдармтан чугуйбатахтарын туһунан «сорокопятка» наводчига умнуллубат түгэн быһыытынан өрүүтүн ахтааччы. С.  Павлов ити курдук Советскай Армия кэккэтигэр хорсуннук сэриилэһэн, төрөөбүт Сахатын сиригэр элбэх бойобуой медаллардаах 1946 сыллаахха эргиллибитэ. Сэрии кэннинээҕи эйэлээх тутуу сылларыгар колхознай тутулу бөҕөргөтүүгэ үтүөлэрин иһин «Килбиэннээх үлэтин иһин В.И. Ленин төрөөбүтэ 100 сылын бэлиэтээн» медалынан наҕараадаламмыта. Сэрии уонна үлэ ветерана 1965 сыллаахха оройуон Советыгар депутатынан талылла сылдьыбыта. Билигин 60 саастаах түөрт оҕо аҕата Семен Григорьевич совхоз производственнай отделениетын биир төһүү үлэһитинэн аатырар.

Сонуннар

10.06.2026 | 17:00
МРОТ туһунан

Ордук ааҕаллар

Саха бастакы комедиограбын үйэтитэр киинэ уһуллан эрэр
Сонуннар | 10.06.2026 | 13:30
Саха бастакы комедиограбын үйэтитэр киинэ уһуллан эрэр
Таатта улууһугар режиссер Иван Кривогорницын Н.Д. Неустроев туһунан киинэ уста сылдьар.
Эмтээх оту хомуйар кэми мүччү тутумаҥ
Тускар туһан | 06.06.2026 | 10:11
Эмтээх оту хомуйар кэми мүччү тутумаҥ
Бэс ыйа – самаан сайын салаллар, от-мас ситэр-силигилиир кэмэ. Эмтээх оту хомуйарга саамай табыгастаах кэм.
Чамча айылҕата – аккырыыккаҕа
Сонуннар | 11.06.2026 | 11:21
Чамча айылҕата – аккырыыккаҕа
Көмүс хатырыктааҕынан биллэр Ньүүйэ эбэлээх, харыйа, тиит, хатыҥ булкаастаах бэс чагда быыһыгар турар ааттыын кэрэ Чамча сиригэр үктэммит эрэ киһи дьикти абылаҥҥа куустарар.
Саахымат хонуутугар...
Сонуннар | 08.06.2026 | 08:00
Саахымат хонуутугар...
Галина Трушкова-Калисфена – СӨ доруобуйа харыстабылын туйгуна, Үөһээ Бүлүү улууһун бочуоттаах бэтэрээнэ, Харбалаах нэһилиэгин бочуоттаах гражданина. Саахыматы мунньарын ааһан, бу дьарыгы олоҕун аргыһа оҥостубут, хоһоон хонуутугар хотуулаахтык хардыылыыр.