Уларыйбыт, тупсубут, кэҥээбит... Ол эрээри...

Билигин сынньалаҥ, спорт зоналара тэриллэннэр, Сайсары кытыла дьон-сэргэ талаһар, сөбүлээн сылдьар сиригэр кубулуйда. Тротуар тэлгэнэн, анал ыллык оҥоһуллан, бэлисипиэттииргэ, сүүрэргэ, хаамарга, көннөрү дьаарбайарга даҕаны бэртээхэй буолбут!

Санатан эттэххэ, 2022 сыллаахха Бүтүн Арассыыйатааҕы рейтиннээх куоластааһыҥҥа Сайсары күөл кытылын уонна Ийэ скверин тупсарыы бырайыагын 20-тэн тахса тыһыынча киһи өйөөбүтэ. Ол түмүгэр «Куорат табыгастаах эйгэтин тэрийии» федеральнай бырагыраамаҕа киирэн, үбүлээһин көрүллэн, олоххо киирэр кыахтаммыта.

Тупсарыы үлэтин нэһилиэнньэ хайдах сыаналыырын билээри, субуота күн анаан-минээн Ийэ скверигэр тиийдибит.

Сайсары эбэ уһун кыһын кэнниттэн иһийэн турбута ханна да суох: көтөр-сүүрэр күйгүөрүнэн, айылҕа сааскы кэрэ музыкатынан биир кэм өрө айхаллыы көрүстэ. Онно эбии оҕо аймах чуопчаарар, күлэр-үөрэр саҥата ыраахтан иһиллэр. Бу «көргө-нарга кыттыһыннарыҥ даа» диэбиттии, күөл ньуура тэбис-тэҥҥэ дьиримнии оонньуур, күн сардаҥалара көмүс мөһүүрэлии күлүмнүү тыгаллар. 

Манна, бэл, ытаан кыҥкыйдыыр кырачаан суохха дылы: ким сүүрэн туллуктанар, сорох бэлэсипиэттээн, самокаттаан, пинг-понг оонньоон, күн солото суох. Оҕо көтөҕүүлээх ийэ, аҕа элбэх. Аҕам саастаахтар оргууй олорон отур-ботур кэпсэтэллэр, сэлэһэн сэргэхсийэллэр. Ким сүүрэр, ким хаамар, ким спордунан дьарыктанар. Быһатын эттэххэ, олох күөстүү оргуйар!

Дьэ, эрэ, киэҥ далааһыннаах тупсарыы үлэтин куорат олохтоохторо хайдах сыаналыылларый? Уопсастыбаннай туонаҕа киһи сэргиирэ туох баарый, туох тиийбэтий?   

Михаил, Анастасия, Ньургун Гермогеновтар:

– Ийэ скверигэр быйыл саҥа кэллибит. Былырыыҥҥыттан биллэ тупсубут. Күөл кытылыгар пирс оҥоһуллубутун, олорор ыскамыайка элбээбитин бэлиэтии көрдүбүт. Спордунан дьарыктанар усулуобуйа тэриллибит. Арай кофе, чэй атыылыыр дьоҕус туочука арыллыан наада дии санаатыбыт. 

Оҕо оонньуур былаһаакката баар буолбут, хачыал элбэх. Уопсайынан, дьиэ кэргэнинэн сылдьарга үчүгэй сир буолбут. Бу диэн эттэххэ, Дьокуускайга кыра оҕолоох дьон иллэҥ кэмин атаарарыгар Култуура уонна сынньалаҥ паарката уонна Ийэ скверэ эрэ баар. Кыайыы пааркатыгар барыахха сөп даҕаны, биһиги олорор сирбититтэн ыраах.

Наталья, Сайсары түөлбэтин олохтооҕо:

– Мин санаабар, уруккуга тэҥнээтэххэ, уларыйыы үгүс, үлэ барбыта көстөр. Бастатан туран, лаппа кэҥээбит. Оҕолор сүүрэллэригэр-көтөллөрүгэр, оонньуулларыгар, бэлисипиэт тэбэллэригэр, самокаттыылларыгар бэртээхэй буолбут. Киэһэ кэлэн хаама түһүөххэ, салгын сиэххэ сөп. Киһи төһө баҕарар наҕылыччы, холкутук сылдьыах курдук.

Улахан итэҕэс-быһаҕас баарын көрбөтүм, барытын син оҥоро сатаабыттар. Арай Ийэ пааматынньыгын күрүөлүүллэрэ дуу, бүөлүүллэрэ дуу буоллар диэн санаалаахпын. Оонньуур сир элбэҕин үрдүнэн, аһаҕас турарын иһин оҕолор ытталлар, хатаасталлар (көрдөрөр. Чахчы, оройдорунан көрбүт мэник мэнигийээннэр «сыыр» оҥостубуттар - Аапт.).

Мотрена, эдэр ийэ:

–  Бу эргин соторутааҕыта эрэ көһөн кэлбиппит, бүгүн иккис сырыыбыт, мантан инньэ мэлдьи кэлиэхпит. Ол иннинэ устудьуоннуу сылдьан көрбүтүм, оччолорго күөл кытылыгар туох да суох этэ. Билигин улахан сквер буолбут. 

Итэҕэс-быһаҕас диэ... (өр толкуйдаата, онтон хаама сылдьан көрдөрдө - Аапт). Дьиҥэр, пирс оҥоһуллубута үчүгэй эрээри, күрүөлүөхтэрин наада дии санаатым. Олох кыра оҕолор, биллэн турар, ийэлэрин, аҕаларын кытта сылдьаллар, оттон алын кылаас үөрэнээччилэрэ үксүн бэйэлэрэ кэлэллэр, кинилэргэ сэрэхтээх соҕус диэн көрдүм.

Аны туран, күөл кытыытын ыраастыыллара буоллар, бөх бөҕө мунньуллубут. Итиэннэ оҕо оонньуур былаһаакката арыый боростуой, кырачааннарга сөбө суох курдук көрдүм. Маны таһынан, ас, утах атыылыыр дьоҕус лааппы арыйаллара буоллар дии санаатым. Ол эрээри, атын сирдэргэ тэҥнээтэххэ, киэҥ-куоҥ, ыраас, киһи оҕотун кытта сылдьарыгар үчүгэй. Бу курдук өрүү ыраас турдун!

Серафима Егоровна:

– Сайсары күөл кытылыгар олоробун, ол иһин Ийэ скверигэр күн аайы сылдьабын. Биллэн турар, уруккутааҕар лаппа тупсубут. Мантан сайын сибэкки олортохторуна, өссө киэркэйиэ турдаҕа.

Суолтан чугас буолан, арыт быыллаах соҕус. Ардах кэнниттэн үчүгэй. Эдэрдэр сүүрэллэригэр, спордунан дьарыктаналларыгар, оҕолор оонньуулларыгар табыгастаах эйгэ тэриллибит. Үлэ барар, үчүгэй. Биир бэйэм сөбүлээн сылдьабын!

Мария Марковна Ефремова:

– Мантан чугас олоробун, онон күн аайы кэриэтэ кэлэбин. Ийэ скверэ, күөл кытыла тупсубута сүрдээх үчүгэй, биһиги онтон үөрэбит эрэ.

Сайсары эбэ аҥаардас айылҕата да мааны, салгына да ураты, көтөрө-сүүрэрэ да элбэх. Көр ээ, хайдах курдук үчүгэйий!

Сайыҥҥы өттүгэр элбэх сибэккини, түргэнник ситэр оту-маһы олордоллоро буоллар диэн баҕа санаалаахпын. Биэрэк кирдээх соҕус диэн көрдүм, ону ыраастыахтара диэн эрэнэбин. Урукку өттүгэр Оҕо көмүскэлин күнүгэр олус үчүгэй тэрээһин ыытыллара, быйыл да тэрийиэхтэрэ диэн күүтэбит.

Анисья Борисова, уопсастыбанньык:

– Бу диэки икки сыллааҕыта көһөн кэлбитим. Бастаан куорат кииниттэн арыый тэйиччи дуу дии санаабытым. Билигин саамай үчүгэй сиргэ олоробун диэн киэн тутта этиэхпин сөп. Сайсары эбэбит уун-утары нэлэһийэ сытар. Сарсыарда аайы олохтоохтор үлэбитигэр ааһан иһэн күөлбүтүн көрө-көрө астынабыт. Аны бу кытылын, Ийэ скверин өрөмүөннээтилэр. Кытыл устун хаамар сири оҥорбуттара, муосталаабыттара олус үчүгэй. Ууну кытта алтыһаҕын, көтөрү-сүүрэри чугастан көрөҕүн. Оҕо аймах элбэҕэ ордук үөрдэр.

Сайсары күөлгэ олох кыһыннары-сайыннары күөстүү оргуйар. Холобур, хаалыктаах хаамааччылар, хайыһардьыттар элбииллэр. Мин эмиэ кыһын хайыһардыыбын.

Аны туран, сквербитигэр бэлиэ күннэргэ бырааһынньыктар ыытыллалларын биһириибин. Ааспыкка бэртээхэй тэрээһин буолбута. Быыс курдук тардыбыттара, киэҥэ-куоҥа сүрдээх үчүгэй этэ. Ытык кырдьаҕастары иннигэр олордубуттара. Актыбыыстар үҥкүүлээбиппит. Дьон-сэргэ астынан-дуоһуйан, үөрэн-көтөн тарҕаспыта.

Оннук улахан итэҕэс баарын көрбөппүн (толкуйдуур - Аапт.). Манна кэлбит киһи өр сылдьыан баҕарар. Наҕылыччы кэпсэтэн, олоро түһэн. Дьэ, ол иһин ас-үөл, утах атыыланар сирэ баара буоллар, өссө үчүгэй буолуо эбит. Аны туран, кырачааннардаах ийэлэргэ хайаан даҕаны Ийэ уонна оҕо хоһо арыллыан наада, ол элбэх миэстэни ылыа суоҕа дии саныыбын. Онтон атына барыта үчүгэй!

***

Тупсарыы үлэтэ барбыта харахха тута быраҕыллар. Ийэ скверэ кэҥээбит, киэркэйбит, киһи кута-сүрэ тохтуур сиригэр кубулуйбут. Мантан ыла норуот санаата учуоттанан, иһиллэн,  уопсастыбаннай туона салгыы тупса турарыгар эрэнэбит.  

Хаартыскалар: Ааптар түһэриилэрэ