Учууталларын аатын үйэтитэн

Бу тыллары куйаар ситиминэн хаартыска абылаҥар уһуйбут доҕотторугар анаан орто туруу дойду кэрэ түгэннэрин кэрэхсээн тохтотон үйэтитэр талааннаах учуутал Мииринэй Таас Үрэҕиттэн Александр Петров суруйбут.

Үөрэппит дьоно Александр Алексеевич сырдык аатын үйэтитэр сыалтан «Фотомастер» диэн ааттаах Худуоһунньуктар сойуустарын дьиэтигэр туруорбут быыстапкалара бу күннэргэ үлэлии турар. 

Александр Петров тустаах үлэтигэр үлэлии-үлэлии «Фотомастер» түмсүүгэ Сахабыт сирин араас улуустарыттан бу эйгэҕэ интэриэстээх дьону мунньан ыыппыт үөрэҕин уһуйуллааччылара кини аатын үрдүктүк туталлар, сылаастык саныыллар, ахталлар.

Зямбеда Аянитова-Айаана:

– Майаҕа олоробун, биэнсийэлээхпин. Александр Петров «Фотомастер» түмсүүтүгэр 2014 сыл атырдьах ыйыгар бастаан киирбитим.

Учууталбыт сырдык кэриэһин үйэтитэн быыстапканы муус устар 22 күнүгэр аспыппыт. Тэрийээччилэринэн киниэхэ үөрэммит «Фотомастер» түмсүүтүн кыттыылаахтара буолаллар. Ол курдук, Ольга Бережнова, Галина Давыдова, Сууралдьыма Куо, Максим Кудрин, Виктор Григорьев, Любовь Мыреева  уонна мин баарбыт.
Александр Петров бэйэтэ 2022 сыллаахха Мииринэйгэ туруорбут быыстапкатыттан 53 үлэ турда. Ону сэргэ түмсүүтүгэр үөрэппит дьонун 76 хаартыската дьон көрүүтүгэр таҕыста. Манна бааллар араас идэлээх, дьарыктаах дьоннор. Ол курдук Өймөкөөнтөн Семен Сивцев, Сэбээн Күөлтэн Римма Соловьева, Надежда Алаганчикова, Абыйтан Анастасия Сорокоумова, Үөһээ Дьааҥыттан Анна Татаринова, Халыматтан Иван Белоногов, Максим Кудрин, Томпоттон Василий Габышев, Ленскэйтэн Любовь Мыреева, Өлүөхүмэттэн Любовь Игнатьева, Мирнэйтэн Тимофей Алексеев, Бүлүүттэн Виктория Леонтьева, Сунтаартан Максим Афанасьев, Надежда Гуляева, Аким Егоров, Хаҥаластан Надежда Андреева, Ольга Иванова, Тааттаттан Галина Давыдова, Яна Винокурова, Николай Николаев, Екатерина Николаева, Алена Андросова, Лена Прокопьева, Елена Софронова, Иван Боппосов, Чурапчыттан Анатолий Макаров, Валерий Сибиряков, Мэҥэттэн Прокопий Березкин, Иван Аянитов, Зямбеда Аянитова, Дьокуускайтан Ольга Бережнова, Сууралдьыма Куо, Алевтина Егорова, Виктор Григорьев, уопсайа 34 кыттааччы үлэтэ турда. Быыстапка ыам ыйын 22 күнүгэр сабыллар.

Александра Самсоновна Бочкарева-Суоралдьыма Куо:

– Александр Алексеевич куйаар ситиминэн үөрэппит бөлөҕөр дьарыктаммыттара ырааппыт дьоҥҥо киирбитим. Бары хаартыска терминологиятынан эрэ кэпсэтэллэр этэ. Көр, оннук таһымнаахтык үөрэтэр, ирдэбиллээх да этэ. Бастаан киирэр киһи  тургутук эксээмэн туттарар этэ.

Хаартысканы хайдах түһэрии, үлэлэри ырытыы, ретушь курдук олус туһалаах сүбэлэри биэрэрэ. Өссө хайдах, ханнык аппаратынан хайдах туттарга тиийэ учууталбыт үөрэтэрэ. Быыстапкаҕа барыта 139 киирдэ. Манна АГИКИ устудьуоннара практика бараннар, быыстапканы туруорарбытыгар биһиэхэ сүрдээх көмө оҥордулар. Учууталбытыгар үөрэммит дьон бука бары үбүнэн-харчынан кыттыһан ирдэбилгэ эппиэттиир быыстапка буолла. Мин худуоһунньук эбит буоллахпына, бука бары дууһаларынан худуоһунньук, сүрдээх талааннаах биир эйгэлээх дьон буоламмыт учууталбыт аатын үйэтитэн дьоҥҥо-сэргэҕэ таһаардыбыт.

Быыстапка саалатыгар киирии көҥүл. Остуолга көрөөччү санаатын суруйар тэтэрээт хаартыска быыстапкатын ис хоһоонун ситэрэн биэрэр.

Мантан ааҕыахха сөп: «Наһаа киһи санаатын көтөҕөр бииртэн биир үчүгэй хаартыскалар баалларын кэрэхсии көрдүм», «Аймаҕым Ольга Бережнова сөбүлүүр хоббита. Үчүгэй да айылҕаны түһэрбитин көрөн астынным», «Үөрэнээччилэрэ олус үчүгэй быыстапка оҥорбуттар. Улахан махтал», «Александр Петров үөрэнээччилэрэ тэрийбит фотовыставкаларыгар биир дойдулаахтарын ааттарыттан махтанабыт. Биһиги Сашабыт үлэлэрин курдук ис-иһиттэн ыраас, үтүө оҕо этэ», «Мин бу группаҕа урут сылдьыбытым. Хайдах түһэрэргэ Саша олус үчүгэйдик үөрэтэрэ. Кыргыттарым үлэлэрин көрөн олус астынным. Дойдубут айылҕата хаартыска кадрдарыгар. Быыстапканы көрөн дуоһуйдум даҕаны, харааһынным даҕаны», «Чуолаан дьүөгэм Зямбеда уонна кини кэргэнэ Иван Аянитовтар үлэлэрин көрөн сөхтүм уонна дуоһуйдум”, «Стоп, кадр! Лови момент! олоххо баары дьүһүйэр хаартыскаҕа хатыыр олус үчүгэй. Махтал кэрэни, сырдыгы тарҕатар дьоммутугар» диэн ис сүрэхтэн суруллубут тыллардаах этиилэри быһа тардан ааҕыахха сөп.

Белинскэй  уул., 44 нүөмэригэр СӨ худуоһунньуктарын Сойууһун дьиэтигэр урут бэрт элбэхтик сылдьар этим.
Хаартысканан быыстапка буола турарын истэммин тиийбитим уруккутунааҕар олох атыннык тэриммиттэрин олус биһирии көрдүм. Худуоһунньуктар бэйэлэрин айымньылара атыыга манна турар буолбута киһини кэрэхсэтэр. Аны быыстапка саалалара баар буолбуттара өссө биир сайдыы буолбут эбит.