Учуонай Чомчоевтар саха ынаҕын сааҕынан сүһүөх мааһын айбыттар
Диана Васильевна бэлиэтээбитинэн, кини бастаан саха ынаҕын сааҕан ыттар сииллэрин дьиктиргии көрөн, чахчы туһалаах буолуохтаах диэн толкуйга түспүт. Ол кэннэ чуолаан минньигэс эбэтэр минньигэстиҥи «Кагор» кыһыл арыгыны булкуйан, маас оҥорбуттар. «Бастаан Анатолий Игнатьевич бэйэтигэр боруобалаан көрбүтэ. Дьиэ үрдүттэн хаар түһэрэ сылдьан үөһэттэн сууллан тобугун өлөрбүтэ. Ону бу мааһынан соттон үтүөрдүбүтэ», – диэн кэпсиир Диана Васильевна.
Учуонайдар сабаҕалыылларынан, саха ынаҕын сааҕыгар стволовой килиэккэтэ элбэх буолуон сөп.
Стволовой килиэккэ – организм ситэ илик уонна хаан, тирии, ньиэрбэ, былчыҥ килиэккэлэригэр кубулуйар ураты килиэккэлэрэ. Ол эбэтэр кинилэр эргэрбит, алдьаммыт уорганнары чөлүгэр түһэрэр, «абырахтыыр» саппаас матырыйаал буолар аналлаахтар. Онон стволовой килиэккэлэри медицинаҕа уонна косметологияҕа киэҥник тутталлар.
Чомчоевтар саха ынаҕын сааҕынан оҥорбут маастарын тоҥолох, тобук ыарыыларыгар, иһиигэ, о.д.а. туттарга сүбэлииллэр. Оттон мааска чуолаан кыһыл арыгыны пировинограднай кислоталааҕын иһин тутталлар.
Пировинограднай кислота (ПВК, пируват) – сүрүн α-кетокислота, сытыы сыттаах, өҥө суох убаҕас, углеводтары, белоктары уонна липидтэри холбуур бородуукта. Маны эмиэ косметологияҕа (пилинг), фармацевтикаҕа киэҥник тутталлар.
Кыһыл арыгы бу мааска саахха баар азот дьайыытын суох оҥорор аналлаах. Оннук гымматахха, азот киһи тириитин быһа сиир кутталлаах.
Бэлэм мааһы тириигэ чараас гына сотон баран пергамент кумааҕынан бүрүйэн бэрэбээскилэниллэр. Оннук ыарыы ааһыар диэри киэһэ утуйуох иннинэ туһанарга сүбэлииллэр. Чомчоевтар кэпсииллэринэн, сүһүөх эпэрээссийэтигэр уочаракка турбут дьон кытта бу мааһынан атахтана түспүттэр. Учуонайдар бэйэлэрэ билинэллэринэн, саха ынаҕын сааҕа чуолаан тугунан баайын сиһилии үөрэтэ иликтэр да буоллар, маас номнуо ордук сүһүөххэ көмөлөөҕүн дакаастаабыттар.
Бэлиэтээн эттэххэ, дьикти мааска атын, боруода ынах сааҕа барсыбат. Ону саха ынаҕын очоҕоһо атыттартан 18 (!) миэтэрэнэн уһунунан, ол эбэтэр отучча миэтэрэ (!) уһуннаах очоҕос бүтүн фабрика үлэтигэр холоонноох переработканы оҥорорунан быһаараллар.
Санатар буоллахха, Диана Васильевна саха ынаҕын туһунан бүтүн аан дойдуну быыһыыр суолталаах научнай үлэлээх. Чернобыль саахалын туоратыыга сылдьыбыт дьонтон А.И. Чомчоев бүгүҥҥү күҥҥэ сахалартан соҕотох тыыннаах туоһу буола сылдьара чуолаан саха ынаҕын этин-аһын өҥөтө буолара саарбаҕа суох.
Хаартыска: Aartyk.Ru