Уһуйаан оҕолоро олимпиадалыыллар. Буолан баран, ментальнай аримфетикаҕа!

Ол курдук, куорат «Кораблик», «Белоснежка», «Остров сокровищ», «Колокольчик», «Искорка», «Цветик-семицветик», «Кэнчээри» уһуйааннарыттан, «Genius Land», «Uniqumkids» ШМА-ттан, Н.И. Шарин аатынан 39-с №-дээх үөрэх кыһатын оскуола иннинээҕи саастаах оҕолор бөлөхтөрүттэн, Ф.И. Авдеева аатынан Оҕо айымньытын дыбарыаһыттан, WISE «СПЛ-тан», «Репетитор +» киинтэн уонна «Первая ступенька» чааһынай оҕо саадыттан барыта холбоон 40 оҕо кытынна.

Кинилэри уонна оҕолор иитээччилэрин, тириэньэр-педагогтары «Колокольчик» уһуйаан сэбиэдиссэйэ Татьяна Инютина истиҥник эҕэрдэлээтэ, ким кыахтаах, ол кыайарыгар баҕарда.

Олимпиаданы «Колокольчик» уһуйаан ыстаарсай иитээччитэ, ментальнай арифметика педагог-тириэньэрэ, «СУОТ» диэн өрөспүүбүлүкэ ментальнай арифметикаҕа педагог-тириэньэрдэрин ассоциациятын чилиэнэ Вера Старостина  иилээн-саҕалаан ыытта.

Ментальнай арифметика диэн – оҕо өйүгэр сатаан ааҕар-суоттуур дьоҕурун туһанан, кини өйүн, билиитин хаҥатарга, сайыннарарга уонна айар-тутар дьоҕура аһылларыгар көмөлөөх ураты ньыма. Бэл, оскуолаҕа да киирэ илик оҕо бу ньыманы баһылаатаҕына, хас да бэлиэлээх ахсааны холкутук эбэр-көҕүрэтэр, төгүллүүр, этиллибити тута долоҕойугар тохтотор, омук тылларын түргэнник ылынар уонна уустук арифметическай суоту тута оҥорор кыахтанар. 

Үгүстүк эрчиллэр мэйии ханнык баҕарар сорудаҕы быдан судургутук уонна түргэнник толороро чопчу дакаастанан турар. Онон, омуна суох, ментальнай суоту баһылаабыт оҕо ханнык баҕарар дьыалаҕа ситиһиилэнэр кыаҕа лаппа улаатар.

Дьэ, ол да иһин ментальнай арифметиканан дьарыктаныыны киэҥник тарҕатар уонна бу ньыма суолтатын үрдэтэр, оҕо талаанын эрдэттэн таба тайанан, ону арыйар, сайыннарар сыалтан Дьокуускай 86 №-дээх «Колокольчик» уһуйаана киин куорат үөрэххэ управлениетын кытта маннык олимпиаданы тэрийэллэр. Иккиһинэн, маннык олимпиада ментальнай арифметика преподавателлэрэ, биир уопсай интэриэстээх, хайысхалаах дьон сиэринэн, ыкса алтыһар, уопут атастаһар усулуобуйаларын, туоналарын олохтуур.

Оҕолорго аналлааҕын быһыытынан, олимпиада оонньуу дэгэттээх, быыһыгар көрдөөх-нардаах музыкальнай эрчиллиилээх буолла.

Күрэс 3 түһүмэхтэн турар:

1-кы түһүмэх – «Упражнение на слух» диэн ааттаах. Онно абакус (көрдөххө, былыргы мас суокка маарынныыр, арай эрээт аайы баар туораахтарын ахсаана тэҥ) көмөтүнэн 10-нуу суоттабылы оҥорор сорудахтаахтар.

2-с түһүмэх – «Ментальный счет». Көмпүүтэр экраныгар баар сорудаҕы көрөн туран, өйдөрүгэр эбиини-көҕүрэтиини суоттуохтаахтар. 10 холобур бэриллэр (ол иһигэр биирдиилээх, уоннуулаах, икки бэлиэлээх маарыннаһар сыыппаралардаахтар бааллар).

3-с түһүмэх – «Дьоһуннаах (фундаментальнай) эрчиллии». Өйгө суоттуохтарын, абакуһу туһаныахтарын да сөп. Манна уустуга диэн, аллараа уонна үөһээ туораахтар бары туттуллуохтарын сөп (биирдиилээх, уоннуулаах, икки бэлиэлээх маарыннаһар, маарыннаспат сыыппаралар).

Кыайыылаахтары быһаарар хамыыһыйа балачча улахан. Ол иһигэр «Uniqumkids» ментальнай арифметика оскуолатын салайааччыта уонна СӨ «СУОТ» ментальнай арифметика тириэньэр- педагогтарын Ассоциациятын бэрэссэдээтэлэ, ментальнай арифметика тириэньэрдэрэ, уһуйааннар иитээччилэрэ, алын кылаас учууталлара уо.д.а. бааллара.

Хамыыһыйа үлэлиир кэмигэр оҕолору саататар-аралдьытар бырагыраама бэлэмнэммит. «Фиксики» ойуулук дьоруойдара оҕолорго араас оонньуулары ыытан сэргэхситтилэр.

Кыттыбыт кырачааннар бары – сэртипикээт, кыайыылаахтар грамота, мэтээл тутан, үөрдүлэр-көттүлэр. Оттон педагог-тириэньэрдэр Дьокуускай үөрэххэ управлениетыттан Махтал суруктары туттулар.

Олимпиада кыайыылаахтара:

Түмүккэ  чөмпүйүөн үрдүк аатын «Uniqumkids» ментальнай арифметика оскуолатыттан Анелия  Винокурова ылла.  Салайааччыта – А.С. Саввина.

Алта 1-кы миэстэ олохтоммут. Бочуоттаах маҥнайгы миэстэни Маргарита Черных (100 №-дээх «Белоснежка» уһуйаан), Умар Осконов («Кораблик» 27 №-дээх уһуйаан) уонна 86 №-дээх «Колокольчик» уһуйаантан – Дархан Уваров, Дарина Нектегаева, Милана Протопопова уонна  Анита Решетникова ыллылар.

2-с миэстэни ыллылар: 100 №-дээх «Белоснежка» уһуйаантан – Денис Долгов уонна Айтал Каратаев, 27 №-дээх «Корабликтан» – Михаил Селляхов, «Репетитор +»  киинтэн – Андриан Васильев, СПЛ WISE МАОУ-тан – Эвелина Алексеева, Н.И. Шарин аатынан 39 №-дээх СОШ оскуола иннинээҕи саастаах бөлөҕүттэн – Мирон Тихонов.

3-с миэстэлэннилэр:  7-с  №-дээх  «Остров сокровищ» уһуйаантан – Вика Зарубина, Ксения Чапковская уонна Майя Ноговицына, 100 №-дээх  «Белоснежкаттан» – Саина Посельская, «Uniqumkids» диэн ментальнай арифметика оскуолатыттан Айсен Нифонов, «Репетитор +» киинтэн – Аристарх Семенов.

Кыайыылаахтарга, бэлиэтэммиттэргэ – эҕэрдэ!

Бэй. кэр.