Тырааныспар өйдөөх тиһигэ үлэлээн саҕалыа

Өйдөөх светофор – саҥа технология көмөтүнэн үлэлиир суолга тырааныспар куттала суох сырыытын салайар интеллектуальнай тиһик. Маннык светофор хамсааһыны хабар датчиктаах, видеокамералаах уо.д.а. айаны-сырыыны кэтиир тэриллээх буолар. Өйдөөх светофор хомуйбут информациятынан сибилигин суолга буолар быһыыны-майгыны автоматическайдык сааһылыыр, массыына ахсааныттан көрөн күөх, кыһыл уот тыгар кэмнэрин уһатар да, кылгатар да кыахтаах. Маны таһынан маннык светофордар кииннэммит тиһиктэн салайыллыахтарын эмиэ сөп.

Арассыыйаҕа «өйдөөх светофордар» «Куттала суох уонна хаачыстыбалаах суоллар» национальнай бырайыак иитинэн олоххо киирбиттэрэ. Тырааныспар интеллектуальнай систиэмэтэ суол-тырааныспар инфраструктуратын кэлимник сайыннарыы сүрүн олуга буолар. 

2025 сылга Дьокуускайга тырааныспар интеллектуальнай тиһигэ үлэлээн саҕалыа. Бу тиһик куорат сүрүн уулуссаларыгар баар светофордары биир ситимҥэ холбуохтаах, суолга хамсааһыны сааһылыахтаах. Сүрүн соруга – харыыны аҕыйатыы уонна суолга куттал суох буолуутун үрдэтии, диэн Олохтоох дьаһалта иһитиннэрэр.

Өрөспүүбүлүкэ киин куоратыгар суол-тырааныспар инфраструктуратын сайыннарыы үлэтэ салҕанар. Суолу өрөмүөннээһини таһынан суол сырыытын салайыыны сыыппараҕа көһөрүүгэ уонна манна туһаныллар тэхиньиичэскэй сириэстибэлэри саҥардыыга күүстээх болҕомто ууруллар.

Сүрүн бырайыагынан тырааныспар интеллектуальнай тиһигин киллэрии буолуо. Бырайыак чэрчитинэн куорат киинигэр баар светофордары биир тиһиккэ холбуохтара. 2025 сыл бүтүөр диэри Дьокуускай уулуссаларыгар уопсайа 18 тырааныспар детектора холбоноро былааннанар. Бу детектордар суолга хас массыына баарын, айаннарын тэтимин учуоттуохтара. Маны сэргэ эбии 9 саҥа светофор баар буолуо.

Санатар буоллахха, бу бырайыагы олоххо киллэрэргэ аныгы кэм оборудованиетын туруорууну таһынан тырааныспар сырыытын анаалыстыыр бырагырааманы оҥорууга «Ростелеком» ПАО үлэлэһэр. Билигин саҥа тиһиги баар инфраструктураҕа холбооһун үлэтэ ыытыллар: коммуникация лииньийэлэрин тургутуу уонна салайар тэрили туруоруу үлэтэ барар. Ону сэргэ тиһик үлэтигэр, сайдарыгар эппиэттээх үлэлээх сулууспа, исписэлиистэр хамаандалара тэриллэр. Инникитин тырааныспар интеллектуальнай тиһигин кэҥэтэргэ, сорох үлэтин автоматизациялыырга былааннаах үлэ барар.

Эрдэ «Куттала суох уонна хаачыстыбалаах суол» национальнай бырайыак чэрчитинэн Дьокуускайга 52 светофор саҥардыллыбыта. Бу сылга үлэлээн саҕалаабыт «Олох инфраструктурата» национальнай бырайыагынан куорат түөрт сүрүн суол быһа охсуһууларыгар: Севастопольскайга (икки өттүгэр), Бестужев-Марлинскай уулуссаларга уонна Сэргэлээхтиир суолга баар светофордар саҥардыллыахтара. 

Бүгүҥҥү туругунан Дьокуускай куоракка уонна куорат ыксатынааҕы бөһүөлэктэргэ муниципалитет көрүүтүгэр 220 кэриҥэ светофор баар.