Тыа сирэ дуу, куорат дуу?

Сайын аайы сайылыкпытыгар, дьонум кырдьаҕас дьиэлэригэр сайылыыр үтүө үгэстээхпит. Аны туран, күһүн буолла, сиэннэрбит бардылар, силбик, хараҥа түүннэр турдулар да, куораппытын ахтан барабыт.

Дэриэбинэ

Тэлгэһэ күп-күөх. Ньээм-нээминэн, араас сибэккинэн симэнэн турар кэмэ. Дьиэбит Эбэбит үрдүгэр баар, ол ыраас салгына, тыына, ардыгар хараҥа долгуна киһини угуйар, ханнык да муора наадата суох. Бэс ыйын саҥата алааска луук бөҕөтө, төһө да бырдах аһылыга буолларгын, астына хомуйаҕын. Тыаллаах күн буоллаҕына, ханнык да үөн-көйүүр мэһэйдээбэт. Сиэннэр кэлэн тэлгэһэҕэ дуоһуйа оонньууллар. Саамай астыналлара эһээлэрэ оҥорбут былаһааккалара: оонньуур кумахтара, хачыаллара, каруселлара. Оҕо эрдэҕинээҕи оонньууларбын үөрэтэбин: ыскакаалка, сасыһа оонньуу – “бырыычыка”, былаах былдьаһыыта. Барытын сөбүлээн оонньууллар.

Уу-чуумпу, ким да уйгуурдубат, хата, ыалларгын кытта эйэ-дэмнээхтик олорон, ылсан-бэрсэн, оҕуруоккка сүбэ-ама ылан, туох эмит наада буоллаҕына сүүрэн тахсан көрдөһөҕүн. Урут ийэлэрбит-аҕаларбыт хайдах эйэлээхтик олорбуттара аны билигин биһиэхэ, оҕолорбутугар, сиэннэрбитигэр салҕанар. Сибиэһэй ас: сып-сылаас, сибилигин аҕай буспут килиэп, саҥардыыта сүүрдүллүбүт сүөгэй, быыппах, суорат, хамсыы сылдьар собо. Бу барыта – дэриэбинэҕэ эрэ баар.

Сынньалаҥ,  чуумпу олох, күн аайы хатыламмат көстүү, минньигэс, иҥэмтиэлээх аһылык уонна биир дойдулаахтарыҥ истиҥ сыһыаннара, оҕолор күргүөмүнэн сүүрүүлэрэ, оонньуулара, “Эбээ”, “Эһээ” диэн сүрэххин сүүйэн, албыннаан, чаҕааран, олоххун уһаталлара, эн оҕо сааскын эргитэллэрэ. Ийэҥ, аҕаҥ ытык маллара, тимир ороннор, “кырдьаҕас” остуол, ыскамыайка, ыскаап, иһит-хомуос, оһох тигинэччи умайар алыптаах тыаһа. Барыта күндү, барыта хатыламмат!

Куорат

330 ыал олорор 16 мэндиэмэннээх дьиэтэ. Сотору-сотору ууну ылалларын туһунан биллэрии. Хаһыс эрэ этээстэр,  кыбартыыралар түүннэри айдаараллара, ыллыыллара... Кимнээҕин быһаарсыы, үөһээ кыбартыыра диэбитиҥ, аллараалар эбэтэр ойоҕостор буолан хаалыахтарын сөп. Аныгы дьиэ иһиллиитэ оннук. Ардыгар сууккаттан ордук кэмҥэ уот баран, халадыынньык, ларь ирээри ыксатан, ол айдаана. Лиип үлэлээбэт буолбут,  ким эрэ массыынатын сыыһа туруорбут, миэстэ суох диэн сыыһа “парковкаламмыт” массыына хаартыскаларын ыытыы. Чуумпу кэмҥэ – дрель үүттүүр тыаһа. Подъездка “аһаабыт” киһи утуйа сытарын “киһигитин ылыҥ” диэн, туһунан мучумаан буолара эмиэ баар буолар. Уот барда да, уу барар, носуос үлэлээбэт буолан хаалар. Холобур, соторутааҕыта ыалларым икки күнү быһа уота, уута да суох олордулар. Киһи ымсыырбат, ол быыһыгар тоҥ этим ларьга хаалбыт буолан, кинилэрдиин тэҥҥэ айманабын, уот кэлэрин кэтэһэбин.

Туох эмит кыра саахал таҕыста да, ким да ханна эрийэрин билбэт, төлөпүөн нүөмэрин ыйыталаһыыта... Ол аайы мөҕүттэллэр, үөхсэллэр.

Аны, куорат тыаһа, сыралҕан итиитэ, тиритэ-хорута оптуобуска симиллии, уулуссаларга пробка, харгыс. Сотору-сотору суоллары сабалларын туһунан биллэрии... Куруук ханна эрэ ыксааһын, бириэмэ былдьаһыга.

Сайыммыт барахсан бэрт түргэнник бүтэн-оһон, көмүс күһүн кэлэн дьон да арыый уоскуйан эмиэ аргыый-наллаан кыстыкпытыгар киириэхпит буоллаҕа. Биһиги даҕаны дьоллоох Дьокуускайбытыгар, кыстыкпытыгар көһөн күккүрээн киириэхпит турдаҕа. Ол да буоллар сайынын дэриэбинэҕэ дьиэлээх, сайылыктаах киһи саамай дьоллоох!