Туймаадаҕа тустуу, хапсаҕай түһүлгэлэрэ

Бу ааспыт өрөбүл күннэргэ киин куорат «Өрөгөй» уонна «Модун» спорт уораҕайдарыгар көҥүл тустуу уонна хапсаҕай добун түһүлгэлэрэ тэҥинэн ыытылыннылар. Онон, икки сиринэн сүүрэ сылдьан көрүү буолла.

Улахан маастардар кыттыылаах

Көҥүл тустууга Арассыыйа спордун маастара, Ил Түмэн дьокутаата Александр Крылов кэриэһигэр Бүтүн Арассыыйатааҕы турнирга Монголия, Бурятия, Тыва, Красноярскай, Иркутскай, Кемерово, Таджикистан, Хабаровскай, Забайкалье, Кабардино-Балкария уонна Саха сирин 150-ча бөҕөһө түмүстэ. Александр Крылов ийэтэ Саргылаана Семеновна, кэргэнэ Ирина Константиновна, оҕолоро бочуоттаах ыалдьыт быһыытынан сырыттылар, кыайыылаахтары наҕараадалааһыҥҥа кытыннылар.

Бу туһунан Өймөкөөн улууһун баһылыга, бэйэтин кэмигэр көҥүл тустууга уонна хапсаҕайга Саха сирин чөмпүйүөнэ Александр Савельевич Оконешников санаатын үллэһиннэ: «Турниры Иннокентий Семенович Сивцев, Прокопий Семенович Иванов, чугас табаарыстара Николай Константинович Адушинов тэрийэн ыыттылар. Маастар нуорматын толоруулаах Александр Крылов турнира Арассыыйа халандаарыгар   киирэригэр биир дойдулаахпыт Петр Петрович Юмшанов көмөлөстө. Быйылгы турнир уратытынан Д.П. Коркин турнирын кыттыылаахтара тустубуттарыгар буолла. Турнирга маастары толорор сүрдээх уустук; призовойа улахан буолан ааттаах-суоллаах спортсменнар кытталлар, улахан маастардары кыайар уустук. Саҥа тахсан эрэр уолаттартан Анатолий Иванов Арассыыйаҕа биир күүстээх бөҕөһүнэн биллэр Кемеровоттан Кирилл Корнеевы кыайан үчүгэй хапсыһыыны көрдөрбүтүн уо.д.а. уолаттар баалларын бэлиэтии көрдүм. Турнир уопсай бирииһин пуондата 3 000 000 солкуобай. Кыайыылаахтарга, миэстэҕэ тиксибиттэргэ уонна чөмпүйүөннэр тренердэригэр Өймөкөөн улууһа, лотерея бирииһин Александр Крылов табаарыстара, доҕотторо, дьиэ кэргэнэ туруордулар».

Күүстээхтэр финалга күөн көрүстүлэр.

57 кг Федор Постников финал аҥаарыгар хакас Артур Чебодаевы 4:3 баһыйан, бастакы миэстэни былдьаһыыга бииргэ эрчиллэр Любомир Ашеины 8:4 ахсаанынан кыайда. Пурбо Эрдынеев (Бурятия), Артур Чебодаев (Хакасия) үһүс буоллулар.

61 кг Кежик Монгуш (Иркутскай, Тыва), Бато Сультимов (Бурятия) бастакы-иккис миэстэлэри ылаттаатылар. Артём Слепцов (Саха сирэ) үһүс миэстэ иһин хапсыһыыга тувинец Сагдыны 4:4 кыайда. Батнасан Ганхулег (Монголия) үһүс буолла.

65 кг эмиэ ыалдьыттарбыт күннээтилэр. Чаян Монгуш (Иркутскай), Ринчин Гармаев (Иркутскай), Пуревбаатар Баасанхуу (Монголия) уонна Василий Григорьев (Саха сирэ) инники күөҥҥэ сырыттылар.

70 кг биһиэннэрэ бэккэ туһуннулар. Виктор Рассадин, Анатолий Иванов бастакы-иккис, Игорь Матвеев уонна Кирилл Корнеев (Кемерово) үһүс миэстэлэннилэр.

74 кг эмиэ саха бөҕөстөрө Константин Капрынов, Айсен Потапов, Иннокентий Бабаранов уонна Сергей Якимов (Иркутскай) пьедесталга турдулар.

79 кг Никита Сучков (Красноярскай) Владимир Бояновскайбытын ыраас техническэйинэн хотто. Баир Цыденов (Бурятия) уонна Олег Фомин (Саха сирэ) үһүс бириистээх миэстэлэннилэр.

Итинтэн үөһэ ыйааһыннарга күүстээх ыалдьыттарбыт 86 кг Азрет Улимбашев (Кабардино-Балкария), Баямдорж Бат-Эрдэне (Монголия), Буянто Шадапов (Бурятия); 92 кг Дмитрий Зайнидинов (Красноярскай), Эмиль Рамазанов (Хабаровскай), Абдулла Бадыргов (Кемерово) уонна биһи Андриан Ленскэйбит үһүс буоллулар. 97 кг Юрий Иванов (Иркутскай), Константин Пшеничников (Кемерово), Кирилл Эрхитуев (Бурятия) үс иһигэр киирдилэр. Евгений Ароновпыт түөрт киһиттэн төрдүс буолла; 125 кг  Остап Пасенок (Кемерово) уонна Никита Софронов (Саха сирэ) тэҥ хабааннаах хапсыһыылара 3:1 ыалдьыппыт туһатыгар түмүктэннэ. Никита Хабаров (Саха сирэ) Харысхан Баппаҕайы (Осетия-Саха сирэ) баһыйан үһүс миэстэлэннэ. Бастаабыттар 70 тыһ. солк, иккис уонна үһүс миэстэлэри ылаттаабыттар, мэтээллэри, дипломнары сэргэ, туһааннааҕынан 50-30 тыһ.солк.наҕараадаланнылар.

Уон ыйааһын кыайыылаахтара 1 000 000 солк. кимиэхэ тиксэрин сэрэбэйиэнэн  быһаарсар үтүө үгэһин бары да долгуйа күүттүбүт. Бу иннинээҕи Крылов турнирдарыгар ыалдьыттарбыт Бурятияттан Тумэн Бодиев, Красноярскайтан Дмитрий Зайнидинов, былырыын Дьааҥыттан Айсен Потапов ылаттаабыттара. Бу сырыыга дьоллоох дьолуо түгэн Виктор Рассадиҥҥа тосхойдо: «Мөлүйүөнү ылар туһунан толкуйум суоҕа, хапсыһыыларга эрэ «настройкалана» сылдьыбытым. Быйылгы тустууларбын түмүктээтим, сыл хаалбыт кэмигэр сынньаныам. Ярыгин турнирыгар бэлэмнэниэм. Элбэх харчыны ылар үчүгэй бөҕө буоллаҕа. Улахан бириистэрдээх күрэхтэһии хаһан баҕарар элбэх кыттааччылаах. Көҕүлүүр. Тустуу спорт элбэх харчылаах, баай-талым көрүҥэ буолбатах, маннык турнирдарга биһиги, спортсменнар, хамнастанабыт. Тэрийээччилэргэ махтанабын!».

Ити курдук, улахан бириис Саха сиригэр хаалла. Орто Халыма баттаамалаах ыччатын Виктор Рассадины 1 000 000 солкуобай хаһаайына буолбутунан эҕэрдэлиибит!

Кытаанах бырахсыыларынан доҕуһуолланна

Бырааттыы Ноговицыннар быйыл Үөһээ Дьааҥы улууһа төрүттэммитэ 95 сылыгар аналлаах хапсаҕайга турнирдара «Модун» спорт комплексыгар буолан ааста. 250-ча хапсаҕайдьыт, ол иһигэр Бурятия, Монголия бөҕөстөрө кытыннылар. Кытаанах, сытыы хапсыһыылар буоллулар.

Бүтүн Сойуустааҕы түһүлгэлэр кыайыылааҕа, Саха АССР хас да төгүллээх чөмпүйүөнэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх тренерэ Петр Иннокентьевич Бурцев: «Турнир улахан таһымнаахтык ааста. Быйыл элбэх ыччат кэлэн туһунна. Көлүөнэлэр солбуйсуулара буолла диэн сыаналаатым. 75 кг Тимур Николаев, Иван Семенов курдук титуллаах бөҕөстөртөн аҕыйах киһи туһунна. Иркутскайтан, Бурятияттан кэлэн туһуннулар. Ол курдук, 75 кг үөһэ ыйааһыннаахтарга утарсааччыларын хотуталааннар, финалга Бурятияттан былырыыҥҥы «Хаҥалас хапсаҕайын» чөмпүйүөнэ Зорикто Ухинов уонна Иркутскай бүрээтэ, Бурятия тустуутун хас да төгүллээх кыайыылааҕа Юрий Иванов  күөн көрсүһүүлэригэр Юрий Иванов утарсааччытын тас уорҕатынан быраҕан, Аан Дархан аатын ылла. Бу Юрий Иванов Бүтүн Арасссыыйатааҕы Крылов турнирыгар бэйэтин ыйааһыныгар 97 кг эмиэ бастаата. Үчүгэй быраҕыылар бааллар. Үөһээ Бүлүүттэн  Зафарбек Одинаев диэн уол 65 кг хапсаҕай кыраһыабай хамсаныыларын көрдөртөөн, «Саамай үчүгэй быраҕыы» бирииһин ылла. Дьулустаан Попов (Үөһээ Дьааҥы) киһитин хамсаныытын туһанан утары «түргэннээн» түһэрэн, эмиэ «Үчүгэй хамсаныы» диэн бирииһи ылла. Хапсаҕай албастара элбэхтик туттулуннулар. Бырааттыы Ноговицыннар турнирдарын тэрээһинэ куруутун үрдүк таһымҥа ыытыллааччы. Саҥа ааттар тахсан эрэллэрэ үөрдэр.

57 кг Егор Находкин (Дьааҥы), Сахаачча Винокуров (Нам), Вячеслав Ноговицын (Кэбээйи); 65 кг Зафарбек Одинаев (Үөһээ Бүлүү), Азамат Егоров (Горнай), Родион Васильев (Хаҥалас); 75 кг Тимур Николаев (Үөһээ Бүлүү), Иван Семенов (Кэбээйи), Кирилл Павлов (Сунтаар); 85 кг Ньургустаан Брощев (Бүлүү), Албан Авваумов (Таатта), Ньургустаан Иванов (Чурапчы); 95 кг Александр Халыев (Таатта), Владимир Федоров (Ньурба), Дьулустаан Попов (Дьааҥы); 95 кг үөһэ Эдуард Максимов (Горнай), Айсен Килибеев (Таатта), Виталий Евремов (Чурапчы) кыайыылаахтар үрдэллэригэр тахсан турдулар уонна 25-тии тыһ.солк., иккис-үһүс миэстэлэспиттэр 15-10-нуу тыһ.солк. наҕараадаланнылар.

Аан Дарханнар дьоһун ааттарын былдьаһыыга 75 кг Тимур Николаев (Үөһээ Бүлүү) уонна 75 кг үөһэ ыарахан ыйааһыннаахтарга Иркутскай бүрээтэ Юрий Иванов кыайыылары ситистилэр уонна бөрө тириитин, итиэннэ 100 000 солк. сүрүн бириистэри ылаттаатылар.

Өрөбүл күннэр бэрт сэргэхтик аастылар.