Туризм бэстибээлэ

Истиэнэни кыйа быыстапка арааһа. Туризм хайысхаларын көрдөрөөччүлэр да бааллар, ону ааһан айаҥҥа сыһыаннаах атыы-тутуу ырааппыт. Интэртэһиргээччи, атыылаһааччы баһаам сорохторго уһун уочарат. Олорор олоппосторго биир да кураанах миэстэ суох. 
"Турист России" диэн  бэлиэ бүгүн 93 киһиэхэ туттарылынна. Кинилэр ортолоругар биэнсийэлээх Альбина  Михайловна Григорьева, идэтинэн история учуутала баар. Билигин, бэйэтэ этэринэн, ханна баҕарбыт сиригэр айанньыт быһыытынан сылдьар. Уруккута хайыһарынан, велосипедынан  да айаннаталыы сылдьыбыт. Оттон билигин үрдүк хайалары дабайар турист диэн ааты үрдүктүк тутар Далбар хотун буолан биэрдэ.
Суруналыыс  киһи маннык тэрээһиннэргэ сылдьан сойбот сонуну сомсор ээ. Мин дьолбор, сэргэстэһэ олоппоспуттан билсиспит Альбинам араас интэриэһинэй дьарыктаах дьоннуун билиһиннэрэн, сырыым сүрдээх табыллыылаах буолла ээ. Ол курдук батыһыннара сылдьан билсиһии буолла.

Бастатан, биир идэлээҕэ Василий Перевалов буолла - 
М.Е. Николаев аатынан 40 нүөмэрдээх орто оскуолаҕа история уонна обществознание учуутала.
Дьарыга -  туризм, альпинизм.
- Саамай үрдүк хайам Эльбрус буолар, Россия уонна Европа чыпчаалынан биллэр, үрдүгэ 5642 м. Оттон Саха сиригэр саамай үрдүк Победа хайаҕа эмиэ тахса сылдьыбытым. Бу Муома улууһугар баар.
Спортивнай корочка эбэтэр разряд ылыаххын баҕарар буоллаххына, хайаатар даҕаны судьуйалардаах сбордарга сылдьыаххын наада, ол барыта суруллан иһэр. Онон альпинизмынан дьарыктаныан баҕалаах дьон эрдэттэн оннук былааннаахтык кытталлара ордук. Сүбэ быһыытынан сүрүннээн баҕа санаа, айылҕаҕа харыстабыллаах сыһыан, эт-сиин өттүнэн дьарык наада, оччоҕо барыта табыллыа.

Иккис билсиибит - велосипедынан өрөспүүбүлүкэ улуустарынан айанньыт кыргыттар.
Ольга Семенова Уус Алдан Суоттутуттан сылдьар.

- Велосипедынан дьүөгэбинээн Петрова Ангелиналыын (Нам) 1998 сылтан дьарыктанабыт. Кэргэннээхпит, үстүү оҕолоохпут. 
Велосипеднай клубпут ВелОСА диэн. Үс дьүөгэлиилэр тэрийбиппит 2016 сыллаахха. Велосипедисты Оля, Сахая, Ангелина диэнтэн таһаарбыппыт. Бастаан үһүөн сылдьар этибит, онтон Сахаябыт сылдьыспат буолбута.  Былырыыҥҥыттан клубпутугар атын дьону ылар буолбуппут, ол быыһыгар оҕолору эмиэ. 2025 сыллаахха 4 походу оҥорбуппут. Оҕолорбут походтара аан дойду  конкурсугар кыайбыт. Бу Саха сиригэр спортивнай туризмҥа буолбатах тубэлтэ. Оҕолорбут кыайыыларыттан олус үөрдүбүт.
Саамай ыраах айаммыт Мииринэй куоракка диэри бара сылдьыбыппыт 2024 сыллаахха. Иккиэн Ангелиналыын. Айанныырбыт тухары наар үтүө санаалаах дьону эрэ көрсөбүт. Биирдэ айаннаан истэхпитинэ биир уол массыынан ситэн кэлэн баран пакеттаах алаадьы туттаран баран эргиллэн баран саҥата суох төттөрү айанныы турбута, Нэһиилэ баһыыбалаабыппыт эрэ. Мииринэйгэ чугаһаан истэхпитинэ биир киһи анаан-минээн баран биһиэхэ ас атыылаһан кэлбит этэ, астара бүппүт диэн. Итинник элбэх. Таксистар куруук уу, сок эҥин биэрээччилэр.
Страховка хайаан да оҥотторобут. Бу ааспыт сайын Ангелина велосипедтан сууллан 3 ойоҕоһун тоһуппута.
 Сахабыт сирэ наһаа кыраһыабай айылҕалаах, үтүө дьонноох.

Презентация сыанатыгар эдэркээн уоллаах кыыс тахсаллар. Уонна ыттаах сылдьан сатыы хаамалларын интэриэһиргээммин сыанаттан түһэллэрин тиийэн тоһуйан турааччы буоллум.

Владимир Находкин уонна Виктория Сивцева иккиэн идэлэринэн юристар. Эдэр ыал биир интэриэстэрэ - кинология.

Владимир Находкин:
- Биһиги Викалыын иккиэн үрүҥ швейцарскай овчарканы уонна саха лайкатын үөскэтэбит. Түөрт атахтаах доҕотторбутунуун сатыы хаамыы похуоттарын тэрийэбит, сылдьабыт. Бу көрүҥү маассабай туризм быһыытынан кэҥэтиэхпитин баҕарабыт. Ыттаах дьону эбэтэр ыта да суох дьон биһиэхэ холбоһон, Дьокуускай  кыраһыабай миэстэлэринэн тэҥҥэ хаамсан, ыттарын күүлэйдэтэргэ ыҥырабыт.

Киирэр ааммар турар  кыргыттарбыттан  билбитим, номнуо бэстибээлгэ кэлбит киһи ахсаана 400 тахсыбыт диэн буолла.
Дьэ бу курдук бииртэн биир интэриэһинэй туризм хайысхатын бэрт кылгас кэмҥэ билсиһэн астынааһын буолла.